Οι ελληνικές τράπεζες ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά την πολιτική διανομών προς τους μετόχους και τη διαχείριση των κεφαλαιακών τους αποθεμάτων. Παρά τις διαφοροποιήσεις αυτές, ο βασικός στόχος παραμένει κοινός: να ενισχυθεί η ελκυστικότητα των τραπεζικών μετοχών, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά ενδέχεται να επανέλθει στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών.

Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι τα επιχειρησιακά σχέδια των τραπεζών διαμορφώθηκαν πριν από την πρόσφατη γεωπολιτική ένταση. Συνεπώς, οι στρατηγικές που έχουν ανακοινωθεί δεν έχουν επηρεαστεί από τις τελευταίες εξελίξεις. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μόνο μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες πιέσεις στο τραπεζικό σύστημα και ενδεχομένως να οδηγήσει σε πρόσθετες εποπτικές απαιτήσεις.

Σε αυτή τη φάση, ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν θεωρείται πιθανό. Έτσι, οι βασικές προτεραιότητες των τραπεζών παραμένουν αμετάβλητες και επικεντρώνονται κυρίως στη διαμόρφωση του μελλοντικού επενδυτικού τους προφίλ και στη σύνθεση της μετοχικής τους βάσης τα επόμενα χρόνια.

Δύο διαφορετικές στρατηγικές

Οι πιο χαρακτηριστικές διαφοροποιήσεις στη στρατηγική των τραπεζών εκφράζονται κυρίως από την Τράπεζα Πειραιώς και την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.

Η πρώτη ακολουθεί μια πιο αναπτυξιακή προσέγγιση, δίνοντας έμφαση στην επέκταση μέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, διατηρεί τα κεφαλαιακά της επίπεδα σε επαρκή αλλά όχι υπερβολικά επίπεδα, προκειμένου να αξιοποιεί ευκαιρίες επέκτασης. Σύμφωνα με το επιχειρησιακό της σχέδιο, ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 θα διατηρηθεί γύρω στο 12,5%, ενώ περίπου 250 εκατ. ευρώ θα παραμείνουν διαθέσιμα για πιθανές στρατηγικές κινήσεις. Παράλληλα, η τράπεζα προγραμματίζει διανομές προς τους μετόχους που θα φτάσουν τα 5 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη πενταετία, ποσό που αντιστοιχεί στο 55%–65% των καθαρών κερδών της.

Από την άλλη πλευρά, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος φαίνεται να δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στις αποδόσεις προς τους μετόχους. Για το 2026 έχει ήδη προγραμματίσει πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών ύψους 300 εκατ. ευρώ από τα κέρδη του 2025, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό διανομών περίπου στο 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η διοίκηση δεσμεύεται να διατηρήσει τον δείκτη CET1 κοντά στο 16%. Αν δεν προκύψουν ελκυστικές εξαγορές, οι διανομές θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο, με πιθανότητα ακόμη και να προσεγγίσουν ή να υπερβούν το 100% των ετήσιων κερδών.

Μια ενδιάμεση προσέγγιση από τη Eurobank

Σε μια πιο ισορροπημένη στρατηγική κινείται η Eurobank. Η τράπεζα διατηρεί τον δείκτη CET1 σε επίπεδα άνω του 14%, ενώ παράλληλα προβλέπει διανομές προς τους μετόχους που ξεπερνούν το 55% των κερδών. Ταυτόχρονα, ακολουθεί επιθετική στρατηγική εξαγορών, κυρίως σε αγορές εκτός Ελλάδας, επιδιώκοντας μεγαλύτερη γεωγραφική διαφοροποίηση και διεύρυνση της παρουσίας της σε νέες οικονομίες.

Η Alpha Bank αναμένεται να παρουσιάσει το επικαιροποιημένο επιχειρησιακό της σχέδιο τον Ιούνιο. Ωστόσο, έχει ήδη κινηθεί δυναμικά στον τομέα των εξαγορών. Στα τέλη Φεβρουαρίου του 2026 ανακοίνωσε ότι θα διανείμει το 55% των καθαρών κερδών της χρήσης 2025, με συνολικό ποσό επιβράβευσης προς τους μετόχους περίπου 519 εκατ. ευρώ. Η διανομή θα γίνει μέσω συνδυασμού μερίσματος σε μετρητά και επαναγοράς ιδίων μετοχών. Στο τέλος του 2025 ο δείκτης CET1 της τράπεζας είχε διαμορφωθεί στο 15%.

Στο επίκεντρο των διεθνών επενδυτών

Παράλληλα, οι ελληνικές τραπεζικές μετοχές συνεχίζουν να προσελκύουν σημαντικό ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Bank of America, παρά τη μεταβλητότητα που προκάλεσαν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, τα διεθνή κεφάλαια έχουν διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό τις τοποθετήσεις τους στις αγορές της περιοχής ΕΜΕΑ.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζεται σε αρκετά χαρτοφυλάκια των Global Emerging Markets funds, καθώς η χρηματιστηριακή της αγορά δεν έχει ακόμη επιστρέψει στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών. Στο πλαίσιο αυτό, οι τραπεζικές μετοχές αποτελούν τον βασικότερο τρόπο μέσω του οποίου οι ξένοι επενδυτές αποκτούν έκθεση στην ελληνική οικονομία.

Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ξεχωρίζει ως μία από τις πιο έντονες overweight επιλογές των διεθνών funds, με υπερβάλλουσα στάθμιση 179,3 μονάδων βάσης και παρουσία στο 41,1% των χαρτοφυλακίων που παρακολουθεί η Bank of America.

Η Eurobank εμφανίζει επίσης ισχυρή τοποθέτηση, με overweight 93 μονάδων βάσης και συμμετοχή στο 30,9% των επενδυτικών χαρτοφυλακίων.

Η Τράπεζα Πειραιώς ακολουθεί με overweight 64,5 μονάδων βάσης και παρουσία στο 35,7% των funds, ενώ η Alpha Bank διατηρεί θετική στάθμιση 15 μονάδων βάσης και συμμετοχή στο 28,2% των Global Emerging Markets funds.

Η πιθανή αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς

Εφόσον η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά επαναταξινομηθεί ως ανεπτυγμένη στο πλαίσιο των αξιολογήσεων του δείκτη MSCI, είναι πιθανό να προσελκύσει επενδυτές με πιο μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι στρατηγικές των τραπεζών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι θεσμικοί επενδυτές που πραγματοποιούν μακροχρόνιες τοποθετήσεις δίνουν ιδιαίτερο βάρος στις αποδόσεις των μετοχών και στην πολιτική διανομών.

Ισχυρή δυναμική συνεχίζουν να εμφανίζουν το 2026 τα αμοιβαία κεφάλαια, με το συνολικό ενεργητικό της αγοράς ΟΣΕΚΑ να φθάνει πλέον τα 30,1 δισ. ευρώ, επίπεδο που αποτελεί το υψηλότερο των τελευταίων είκοσι ετών. Η ανοδική αυτή πορεία συνδέεται κυρίως με την αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων από επενδυτές και αποταμιευτές, οι οποίοι στρέφονται σε εναλλακτικές λύσεις αντί των παραδοσιακών προθεσμιακών καταθέσεων.

Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο ιστορικό υψηλό στην αγορά αμοιβαίων κεφαλαίων είχε καταγραφεί το 2004, όταν το ενεργητικό είχε διαμορφωθεί στα 31,6 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος της αγοράς διαχείρισης κεφαλαίων, το επίπεδο αυτό εκτιμάται ότι θα ξεπεραστεί σύντομα.

Βάσει των στοιχείων της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, στο διάστημα από την αρχή του 2026 έως και τις 28 Φεβρουαρίου, το ενεργητικό της αγοράς ΟΣΕΚΑ αυξήθηκε κατά 741,3 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 2,52%. Ως αποτέλεσμα, στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας το συνολικό ενεργητικό διαμορφώθηκε στα 30,11 δισ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος των επενδυτικών κεφαλαίων κατευθύνεται στα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 51,05% της συνολικής αγοράς. Η συγκεκριμένη κατηγορία προσελκύει κυρίως επενδυτές που αναζητούν πιο σταθερές και σχετικά χαμηλού κινδύνου τοποθετήσεις. Στη συνέχεια ακολουθούν τα μικτά αμοιβαία κεφάλαια με ποσοστό 15,58% του ενεργητικού, ενώ τα μετοχικά καταλαμβάνουν μερίδιο 14,97%.

Σύμφωνα με τη Head of Sales της Alpha Asset Management, Έλενα Αλεξανδρή, η ισχυρή παρουσία των ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων αντανακλά την ανάγκη των επενδυτών για μεγαλύτερη σταθερότητα. Παράλληλα, η σταδιακή ενίσχυση της συμμετοχής σε μικτά και μετοχικά προϊόντα δείχνει ότι ολοένα και περισσότεροι επενδυτές είναι πρόθυμοι να αναλάβουν υψηλότερο επενδυτικό κίνδυνο, επιδιώκοντας μεγαλύτερη διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων τους. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνει, αποτυπώνει και μια σταδιακή ωρίμανση της επενδυτικής κουλτούρας, καθώς οι επενδυτές αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τη σημασία της επαγγελματικής διαχείρισης και του στρατηγικού σχεδιασμού στις επενδύσεις.

Η άνοδος των αμοιβαίων κεφαλαίων

Τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια έχουν εξελιχθεί σε ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή για αποταμιευτές και επενδυτές, καθώς συχνά προσφέρουν αποδόσεις που ξεπερνούν ακόμη και το 3%. Την ίδια στιγμή, οι προθεσμιακές καταθέσεις έχουν χάσει σημαντικό μέρος της ελκυστικότητάς τους τα τελευταία χρόνια.

Η υποχώρηση των επιτοκίων καταθέσεων αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος. Σύμφωνα με την Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής 2025, οι προθεσμιακές καταθέσεις μειώθηκαν κατά 2,3 δισ. ευρώ στους δέκα πρώτους μήνες του 2025.

Το κενό αυτό φαίνεται να καλύπτουν σε σημαντικό βαθμό τα αμοιβαία κεφάλαια και ειδικότερα τα προϊόντα target maturity. Τα συγκεκριμένα επενδυτικά προϊόντα λειτουργούν με τρόπο παρόμοιο με τις προθεσμιακές καταθέσεις, καθώς επενδύουν κυρίως σε ομολογιακούς τίτλους και επιδιώκουν προβλέψιμες αποδόσεις σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα. Με τον τρόπο αυτό οι επενδυτές μπορούν ουσιαστικά να «δεσμεύσουν» τα κεφάλαιά τους για μια καθορισμένη περίοδο και να επωφεληθούν από αποδόσεις της τάξης του 2% έως 3%, χωρίς να αναλαμβάνουν ιδιαίτερα αυξημένο επενδυτικό ρίσκο.

Παράλληλα, η μετακίνηση κεφαλαίων προς τα αμοιβαία κεφάλαια αποδεικνύεται ωφέλιμη και για τις ίδιες τις τράπεζες. Οι μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων αποτελούν θυγατρικές τραπεζικών ομίλων και αποκομίζουν έσοδα μέσω προμηθειών διαχείρισης, χωρίς να επιβαρύνονται με την καταβολή τόκων προς τους επενδυτές.

Εξάλλου, η διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων εντάσσεται στις δραστηριότητες asset management που οι τράπεζες επιδιώκουν να ενισχύσουν στρατηγικά, προκειμένου να διαφοροποιήσουν τις πηγές εσόδων τους και να ενισχύσουν τη σταθερότητα των ομίλων τους.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν επίσης ότι η αγορά αμοιβαίων κεφαλαίων διέπεται από αυστηρό πλαίσιο εποπτείας, κανόνες διασποράς επενδύσεων και μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνου, στοιχεία που συμβάλλουν στον περιορισμό των επιπτώσεων από πιθανές αναταράξεις στις αγορές, ιδιαίτερα όταν τα χαρτοφυλάκια βρίσκονται υπό επαγγελματική διαχείριση.

Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι η αυξανόμενη ζήτηση για προϊόντα καθορισμένης διάρκειας και απόδοσης αντικατοπτρίζει την ενισχυμένη εμπιστοσύνη των επενδυτών προς τις αγορές και τα επενδυτικά εργαλεία, σε συνδυασμό με τη χαμηλή ελκυστικότητα των προθεσμιακών καταθέσεων.

Παρά τη σημαντική ανάπτυξη που παρουσιάζει ο κλάδος, τα αμοιβαία κεφάλαια παραμένουν μέχρι σήμερα επενδυτικό εργαλείο περιορισμένης χρήσης στην Ελλάδα.

Η διεθνής αγορά ασημιού παραμένει κρίσιμη για τη βιομηχανία, την τεχνολογία και τις επενδύσεις, με την παγκόσμια παραγωγή το 2024 να εκτιμάται περίπου σε 25.000 μετρικούς τόνους.

Πρωταθλητής το Μεξικό

Το Μεξικό διατηρεί την πρώτη θέση στην παγκόσμια παραγωγή με 6.300 τόνους, αλλά διαθέτει σχετικά περιορισμένα αποθέματα, μόλις 37.000 τόνους (6% του παγκόσμιου συνόλου), υποδηλώνοντας ηγετικό ρόλο στην εξόρυξη, αλλά όχι στη στρατηγική αποθεματική βάση.

Κίνα: Βασικός πυλώνας

Η Κίνα κατέχει τη δεύτερη θέση στην παραγωγή με 3.300 τόνους και συγχρόνως διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα μεταξύ των πρώτων παραγωγών, 70.000 τόνους ή 11% του παγκόσμιου συνόλου, καθιστώντας τη βασικό πυλώνα της αγοράς.

Πλεονέκτημα του Περού

Το Περού παράγει 3.100 τόνους, κατατάσσεται τρίτο στην παραγωγή και διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργύρου στον κόσμο, 140.000 τόνους (22%), συνδυάζοντας υψηλή παραγωγή με στρατηγική αποθεματική ισχύ.

Ευρωπαϊκή δύναμη: Πολωνία

Η Πολωνία μοιράζεται την τέταρτη θέση στην παραγωγή με τη Βολιβία, με 1.300 τόνους το 2024, ενώ διαθέτει σημαντικά αποθέματα 61.000 τόνων (10%), εξασφαλίζοντας ισχυρό ρόλο στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά.

Η Βολιβία

Παρά την ίδια παραγωγή με την Πολωνία, τα αποθέματα της Βολιβίας φτάνουν μόλις τους 22.000 τόνους (3%), διατηρώντας όμως σημαντική παρουσία στη λατινοαμερικανική παραγωγή.

Ρωσία: Με υψηλά αποθέματα

Η Ρωσία παρήγαγε 1.200 τόνους, αλλά τα αποθέματά της φτάνουν τους 92.000 τόνους (14%), δίνοντάς της ισχυρό μακροπρόθεσμο βάρος στην αγορά παρά τη μέτρια παραγωγή.

Χιλή και ΗΠΑ