Ευρώπη & Συνταξιοδοτικό

Θα ξεκινήσουμε με μια αρκετά ενδιαφέρουσα ανάλυση που δημοσιεύτηκε πριν από μερικές ημέρες.

Έναν ολοένα και πιο σύνθετο δημοσιονομικό πονοκέφαλο αναμένεται να αποτελέσει το ασφαλιστικό σύστημα για τις χώρες της Ευρωζώνης την επόμενη δεκαετία, εξαιτίας της ταχείας γήρανσης των πληθυσμών, προειδοποιεί η Capital Economics. Οι αυξανόμενες συνταξιοδοτικές δαπάνες εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν ως τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, ενώ σε ορισμένες χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία, ενδέχεται να πυροδοτήσουν ακόμη και πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Οι αναλυτές του οίκου επισημαίνουν ότι η επιλογή αρκετών κυβερνήσεων να ανατρέπουν μεταρρυθμίσεις που είχαν εφαρμοστεί στο παρελθόν στο συνταξιοδοτικό, αντί να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα στη ρίζα του, επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Capital Economics, οι κρατικές δαπάνες για συντάξεις στην Ευρωζώνη αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ την επόμενη δεκαετία, αν και η ένταση της αύξησης θα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.

Η βασική αιτία αυτής της εξέλιξης είναι η δημογραφική γήρανση, καθώς η γενιά των baby boomers εισέρχεται μαζικά στην τρίτη ηλικία. Το φαινόμενο εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, όπου οι δημογραφικές πιέσεις είναι μεγαλύτερες.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, τα στοιχεία της Capital Economics δείχνουν ότι η χώρα εξακολουθεί να καταγράφει τις υψηλότερες δαπάνες για συντάξεις γήρατος ως ποσοστό του ΑΕΠ, κοντά στο 14%. Ωστόσο, η αύξηση αυτών των δαπανών την επόμενη δεκαετία αναμένεται να είναι περιορισμένη – μικρότερη του 0,5% του ΑΕΠ – γεγονός που αποδίδεται στις εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν στο ασφαλιστικό σύστημα μετά την έναρξη της οικονομικής κρίσης.

Όπως επισημαίνει ο οίκος, οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στην Ευρώπη την περίοδο 1990-2023 αναμένεται να περιορίσουν εν μέρει την αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών. Ωστόσο, δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν πλήρως τις πιέσεις που απορρέουν από το δυσμενές δημογραφικό προφίλ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα υφιστάμενα συστήματα εξακολουθούν να επιτρέπουν πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, ενώ σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, ορισμένες από τις προηγούμενες μεταρρυθμίσεις έχουν εν μέρει αναιρεθεί τα τελευταία χρόνια.

Συνταξιοδοτικές δαπάνες …. Συνέχεια…

Η Capital Economics δεν αναμένει άμεσες πρωτοβουλίες για τον περιορισμό των συνταξιοδοτικών δαπανών στο βραχυπρόθεσμο διάστημα, καθώς τόσο η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης όσο και οι περικοπές συντάξεων αποτελούν πολιτικά ευαίσθητες αποφάσεις. Το ζήτημα καθίσταται ακόμη πιο περίπλοκο, καθώς οι ευρωπαϊκοί πληθυσμοί γερνούν και ένα αυξανόμενο ποσοστό ψηφοφόρων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις κρατικές συντάξεις. Επιπλέον, οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες, γεγονός που ενισχύει την πολιτική τους επιρροή.

Σε αυτό το περιβάλλον, τα λαϊκιστικά κόμματα αξιοποιούν τη συγκυρία, προβάλλοντας υποσχέσεις για περαιτέρω ανατροπή των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια στο ασφαλιστικό.

Παρότι οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά δεν αναμένεται να είναι ιδιαίτερα έντονες στο άμεσο μέλλον και μέχρι στιγμής δεν προκαλούν σοβαρή ανησυχία στις αγορές ομολόγων, η Capital Economics εκτιμά ότι το σκηνικό θα αλλάξει προς τις αρχές της δεκαετίας του 2030. Μέχρι τότε, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν με ταχύτερους ρυθμούς, ενώ τα περιθώρια αντιστάθμισης μέσω αυξήσεων φόρων ή περικοπών άλλων δαπανών θα έχουν περιοριστεί σημαντικά.

Τελικά, σύμφωνα με τον οίκο, οι κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να επιστρέψουν στην ατζέντα των μεταρρυθμίσεων, προκειμένου να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών τους.

Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί ομαλά, εφόσον οι μεταρρυθμίσεις εφαρμοστούν έγκαιρα και προληπτικά. Ωστόσο, όσο καθυστερεί η λήψη αποφάσεων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος αναταραχών στις αγορές κρατικών ομολόγων, με τη Γαλλία και την Ιταλία να θεωρούνται οι πιο ευάλωτες χώρες, καταλήγουν οι αναλυτές της Capital Economics.

«Η πληρωμή απορρίφθηκε»: Όταν η Gen Z σκοντάφτει οικονομικά στην καθημερινή κατανάλωση

Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η Γενιά Ζ αντιμετωπίζει σήμερα πιο έντονες οικονομικές δυσκολίες σε σύγκριση τόσο με τους millennials όσο και με τις παλαιότερες γενιές. Οι νεότεροι καταναλωτές έχουν επηρεαστεί δυσανάλογα από τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας, σε βαθμό που ξεπερνά ακόμη και τις προκλήσεις που βίωσαν οι millennials κατά την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Παράλληλα, τα μέλη της Gen Z δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για βασικές ανάγκες σε σχέση με τους millennials στην ίδια ηλικιακή φάση, ενώ εμφανίζουν και υψηλότερα επίπεδα χρέους – μετά την προσαρμογή στον πληθωρισμό – που περιλαμβάνουν πιστωτικές κάρτες, δάνεια αυτοκινήτου αλλά και στεγαστικά δάνεια.

«Η πληρωμή δεν εγκρίθηκε» ως καθημερινή εμπειρία

Είτε πρόκειται για αγορές ειδών διατροφής είτε για ασφαλιστικά προγράμματα, οι καταναλωτές ηλικίας περίπου 18 έως 29 ετών έρχονται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωποι με απορρίψεις πληρωμών, μια εμπειρία που έχει εξελιχθεί σε συνηθισμένη πηγή απογοήτευσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένας στους τέσσερις καταναλωτές της Gen Z αναφέρει ότι κάποια αγορά που επιχείρησε να πραγματοποιήσει με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα ή μέσω ψηφιακού πορτοφολιού απορρίφθηκε τον τελευταίο μήνα.

Το μέσο ποσό της απορριφθείσας συναλλαγής ανέρχεται στα 263 δολάρια – το υψηλότερο μεταξύ όλων των γενεών – και είναι σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερο από τα 53 δολάρια που καταγράφονται για τους baby boomers και τους ηλικιωμένους καταναλωτές.

Τα ευρήματα της έρευνας PYMNTS Intelligence

Για τις ανάγκες της τελευταίας έκδοσης της μελέτης «Πώς ψωνίζουν και πληρώνουν οι άνθρωποι», η PYMNTS Intelligence πραγματοποίησε έρευνα σε 2.108 ενήλικες καταναλωτές στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τις τελευταίες εβδομάδες του Νοεμβρίου και την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου.

Κατά μέσο όρο, σχεδόν το 15% των καταναλωτών – δηλαδή περίπου ένας στους επτά – αντιμετώπισε τουλάχιστον μία απόρριψη πληρωμής μέσα στις προηγούμενες 30 ημέρες, σε μια περίοδο αυξημένης καταναλωτικής δραστηριότητας λόγω των εορτών.

Το γεγονός ότι το ποσοστό για τη Γενιά Ζ ανέρχεται στο 25% σημαίνει ότι οι νεότεροι αγοραστές έχουν περίπου 66% περισσότερες πιθανότητες να δουν μια πληρωμή τους να απορρίπτεται σε σχέση με τον μέσο καταναλωτή και σχεδόν εξαπλάσιες πιθανότητες σε σύγκριση με έναν τυπικό baby boomer.

Συνολικά, το 7% των καταναλωτών υπέστη απόρριψη πληρωμής κατά την πιο πρόσφατη αγορά τροφίμων ή λιανικής από τα τέλη Νοεμβρίου έως τις αρχές Δεκεμβρίου. Σχεδόν ένας στους έξι (17%) ανέφερε αποτυχημένη πληρωμή στο Amazon Whole Foods, ενώ περίπου το 12% αντιμετώπισε πρόβλημα σε αγορές τροφίμων γενικότερα και το 4% σε αγορές μη παντοπωλειακών ειδών.

«Καμία πώληση» και οι λόγοι πίσω από αυτήν

Ανεξαρτήτως του τρόπου πληρωμής που χρησιμοποιήθηκε, η ένδειξη «μη πώληση» μπορεί να προκύψει για πολλούς λόγους. Ο πιο συνηθισμένος αφορά την ανεπαρκή διαθεσιμότητα κεφαλαίων σε τραπεζικό λογαριασμό κατά την πληρωμή με χρεωστική κάρτα. Ο συγκεκριμένος παράγοντας ευθύνεται για το 27% όλων των απορρίψεων πληρωμών, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων στις δέκα περιπτώσεις για τους baby boomers.

Αντίθετα, το συγκεκριμένο πρόβλημα αφορά λιγότερους από δύο στους δέκα καταναλωτές της Gen Z (18%), παρά το γεγονός ότι πολλοί βρίσκονται σε θέσεις εργασίας αρχικού επιπέδου με χαμηλότερες αποδοχές. Οι νεότεροι αγοραστές φαίνεται να αντιμετωπίζουν διαφορετικού τύπου εμπόδια.

Καθώς βρίσκονται στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής τους πορείας και εξακολουθούν να διαμορφώνουν το πιστωτικό τους προφίλ, πολλοί καταναλωτές της Gen Z διαθέτουν χαμηλότερα πιστωτικά όρια, τα οποία μπορεί να υπερβαίνουν όταν επιχειρούν μεγαλύτερες αγορές, όπως η αντικατάσταση επίπλων ή ηλεκτρονικών ειδών.

Είναι υπερδιπλάσιες οι πιθανότητες, σε σύγκριση με τους boomers, να αποδώσουν την πιο πρόσφατη απόρριψη πληρωμής στο γεγονός ότι δεν υπήρχε επαρκές διαθέσιμο όριο στην πιστωτική τους κάρτα.

Όταν η συναλλαγή χαρακτηρίζεται «ύποπτη»

Παράλληλα, σχεδόν τρεις στους δέκα συμμετέχοντες στην έρευνα της PYMNTS ανέφεραν ότι η τελευταία τους λιανική πληρωμή απορρίφθηκε επειδή η τράπεζα χαρακτήρισε τη συναλλαγή ύποπτη. Αντίστοιχο ποσοστό δήλωσε ότι η απόρριψη οφειλόταν στο ότι το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θεώρησε την αγορά «ασυνήθιστα υψηλή» σε σχέση με τις μέχρι τότε καταναλωτικές τους συνήθειες.

Τέλος, περίπου το 27% όσων αντιμετώπισαν απόρριψη πληρωμής απέδωσαν το πρόβλημα σε λανθασμένη εισαγωγή του PIN ή άλλων στοιχείων πληρωμής. Αξιοσημείωτο είναι ότι μόλις το 8% τόσο των boomers όσο και της Gen Z που βίωσαν απορρίψεις πληρωμών δήλωσαν ότι έκαναν λάθος σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας.