|
Να κλείσουμε διαφορετικά με ένα
άρθρο που είδαμε στο Business
Daily
του κ. Αλέξανδρου
Κούλη, επίκουρου καθηγητή
Χρηματοοικονομικής στο Ελληνικό
Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Το «στοίχημα» των
mezzanine
και το κρίσιμο σημείο που «γεννά»
αξία
Η συζήτηση γύρω από τις τιτλοποιήσεις
μη εξυπηρετούμενων δανείων στην
Ελλάδα έχει ωριμάσει σημαντικά τα
τελευταία χρόνια, όμως ένα κρίσιμο
ερώτημα παραμένει ανοιχτό για την
αγορά: έχουν πραγματική αξία οι mezzanine τίτλοι
ή πρόκειται για καθαρά θεωρητικές
αποτιμήσεις;
Η περίπτωση της Galaxy IV προσφέρει
ίσως το πιο χαρακτηριστικό
παράδειγμα για να απαντηθεί αυτό το
ερώτημα, καθώς βρίσκεται σήμερα
ακριβώς στο σημείο μετάβασης όπου η
αξία των mezz
μπορεί να αλλάξει δραστικά.
Για να κατανοήσει κανείς τη
δυναμική, πρέπει πρώτα να επιστρέψει
στη δομή της τιτλοποίησης Galaxy.
Όπως και σε όλες τις μεγάλες
συναλλαγές του σχήματος
«Ηρακλής», το αρχικό χαρτοφυλάκιο μη
εξυπηρετούμενων δανείων μεταφέρθηκε
σε ένα ειδικό όχημα (SPV),
το οποίο εξέδωσε τρεις κατηγορίες
τίτλων: senior,
mezzanine
και junior.
Η λογική είναι απλή αλλά αυστηρή. Οι
ταμειακές ροές από τις ανακτήσεις
κατανέμονται ιεραρχικά: πρώτα
αποπληρώνονται οι senior
τίτλοι, στη συνέχεια οι mezzanine
και μόνο στο τέλος οι junior.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε επίπεδο φέρει
διαφορετικό ρίσκο και, αντίστοιχα,
διαφορετική πιθανότητα απόδοσης.
Στην περίπτωση της GalaxyIV,
η αρχική κεφαλαιακή δομή ήταν
ενδεικτική αυτής της ιεράρχησης.
Οι senior
τίτλοι ανέρχονταν σε 665 εκατ. ευρώ,
οι mezzanine
σε 263 εκατ. ευρώ και οι junior
σε 2,26 δισ. ευρώ. Η κατανομή αυτή
αποτυπώνει ξεκάθαρα ότι το
μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου
τοποθετείται στα χαμηλότερα επίπεδα
της κεφαλαιακής πυραμίδας.
Οι junior λειτουργούν
ουσιαστικά ως equity,
απορροφώντας πρώτοι τις ζημιές, ενώ
οι mezzanine
βρίσκονται σε μια ενδιάμεση θέση, η
οποία τους προσδίδει χαρακτηριστικά
που θυμίζουν περισσότερο παράγωγο
παρά παραδοσιακό ομόλογο.
Η κρίσιμη
μεταβλητή, ωστόσο, δεν είναι μόνο η
αρχική δομή της συναλλαγής, αλλά το πώς
αυτή εξελίσσεται στην πορεία του
χρόνου. Στην περίπτωση της
Galaxy
IV,
το κομβικό σημείο είναι ότι το
υπόλοιπο των senior
τίτλων είχε περιοριστεί στα περίπου
170 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025.
Το επίπεδο αυτό έχει ιδιαίτερη
σημασία, διότι λειτουργεί ως το
ουσιαστικό «strike
point»
για τους mezzanine
τίτλους: είναι το σημείο από το
οποίο και μετά η περαιτέρω βελτίωση
στις ανακτήσεις μπορεί να μεταφέρει
οικονομική αξία από το senior
επίπεδο προς το mezz.
Το διάγραμμα της καμπύλης αξίας του mezz
αποτυπώνει με σαφήνεια αυτή τη
μετάβαση. Στην αρχική φάση, όσο οι
ανακτήσεις υπολείπονται του επιπέδου
που απαιτείται για την πλήρη
αποπληρωμή των senior,
το mezz behaves
σαν ένα out-of-the-money option.
Η αξία του είναι περιορισμένη και οι
μεταβολές στις ανακτήσεις δεν
μεταφράζονται σε ουσιαστική αλλαγή
αποτίμησης. Πρόκειται για μια
περίοδο κατά την οποία ο επενδυτής
φέρει υψηλό ρίσκο χωρίς να
ανταμείβεται αντίστοιχα.
Καθώς όμως η συναλλαγή πλησιάζει το strikepoint,
η εικόνα αλλάζει. Η πιθανότητα το mezz
να αρχίσει να λαμβάνει ταμειακές
ροές αυξάνεται αισθητά και η αγορά
αρχίζει να ενσωματώνει αυτή τη
δυναμική στις αποτιμήσεις.
Το σημείο αυτό λειτουργεί ως καμπή,
καθώς η σχέση μεταξύ recoveries
και αξίας παύει να είναι σχεδόν
επίπεδη και αρχίζει να αποκτά έντονη
κλίση.
Η πραγματική διαφοροποίηση
εμφανίζεται μετά την υπέρβαση του strike.
Από εκεί και πέρα, κάθε επιπλέον
ευρώ ανάκτησης δεν κατευθύνεται
πλέον στους senior,
αλλά στους mezzanine
τίτλους. Αυτό δημιουργεί μια μη
γραμμική, σχεδόν εκθετική αύξηση της
αξίας τους, όπως αποτυπώνεται και
στο διάγραμμα.
Η συμπεριφορά αυτή είναι το κλασικό
παράδειγμα convex payoff:
η δυνητική απόδοση αυξάνεται
δυσανάλογα όσο βελτιώνονται οι
βασικές παραδοχές.
Το ερώτημα, επομένως, αν τα mezz
έχουν αξία δεν μπορεί να απαντηθεί
με έναν απόλυτο τρόπο. Η αξία τους
είναι εξ ορισμού συνάρτηση των recoveries.
Αν οι ανακτήσεις αποδειχθούν
ανεπαρκείς και οι senior
τίτλοι δεν αποπληρωθούν πλήρως, τότε
οι mezz
πιθανότατα θα παραμείνουν χωρίς
ουσιαστική αξία.
Αν όμως οι ανακτήσεις κινηθούν κοντά
ή πάνω από τις προσδοκίες, τότε η
εικόνα αλλάζει ριζικά και οι mezz
τίτλοι μετατρέπονται από ένα
θεωρητικό στοίχημα σε ένα
περιουσιακό στοιχείο με πραγματικές
ταμειακές ροές.
Η Galaxy IV
βρίσκεται σήμερα ακριβώς σε αυτή τη
ζώνη μετάβασης. Δεν είναι πλέον μια
περίπτωση όπου το mezz
μπορεί να θεωρηθεί αμελητέο, αλλά
ούτε και μια ώριμη επένδυση με
προβλέψιμες αποδόσεις.
Είναι, ουσιαστικά, ένα στοίχημα
υψηλής ασυμμετρίας, όπου μικρές
διαφοροποιήσεις στην πορεία των recoveries
μπορούν να οδηγήσουν σε δυσανάλογα
μεγάλες αλλαγές στην αξία.
Σε αυτό ακριβώς έγκειται και η ουσία
του convex payoff.
Οι mezzanine
τίτλοι δεν αποκτούν αξία απλώς όταν
τα πράγματα εξελίσσονται θετικά,
αλλά όταν εξελίσσονται λίγο καλύτερα
από το αναμενόμενο.
Και στην περίπτωση της Galaxy IV,
αυτή η λεπτή αλλά καθοριστική
διαφορά φαίνεται να βρίσκεται πλέον
εντός ορατού ορίζοντα.

|