Ηδη οι εκπρόσωποι των πολλών πια δημοσκοπικών εταιρειών περιγράφουν τη ραγδαία μεταβολή των πολιτικών συνθηκών και αναμένουν σημαντικές αλλαγές στην εκλογική συμπεριφορά των πολιτών. Χαρακτηριστικότερη ήταν αυτή του Στράτου Φαναρά της Metron Analysis, ο οποίος ένιωσε την ανάγκη να τοποθετηθεί επί των πολιτικών εξελίξεων, σχολιάζοντας με νόημα ότι «το νεκροταφείο των κομμάτων θα έχει δουλίτσα οσονούπω».

Οι ερευνητές των διαθέσεων της κοινής γνώμης λαμβάνουν προφανώς σήματα και μηνύματα που ξεπερνούν κατά πολύ τα δημοσιευόμενα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, αλλά επειδή είμαστε στην αρχή των πολιτικών διεργασιών αυτοπροστατεύονται και «στρογγυλεύουν» τις αδιαμεσολάβητες απαντήσεις που λαμβάνουν, προχωρώντας σε «σταθμίσεις» και «ζυγίσματα» με τα προηγούμενα και τα ιστορικά στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους.

Κοινώς δυσκολεύονται να πιστέψουν, π.χ., το εύρος της εμφανιζόμενης αποσυσπείρωσης της Νέας Δημοκρατίας από τα νικηφόρα αποτελέσματα των εκλογών του 2023, δεν νιώθουν ασφαλείς με την ατμόσφαιρα των εκλογών του 2012 που μεταφέρει στις έρευνες το κόμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη και σπεύδουν να «διορθώσουν» την εικόνα που λαμβάνουν αδιαμεσολάβητα. Κάπως έτσι η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται ακόμη και τώρα αλώβητη από τις εξελίξεις. Αντιστοίχως δεν διακινδυνεύουν να αποδεχθούν τις μονοψήφιες επιδόσεις του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης στις αδιαμεσολάβητες απαντήσεις που λαμβάνουν και προσαρμόζονται αναλόγως.

Η καμπάνα ωστόσο χτυπάει για το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη, προειδοποιώντας τον ότι κινδυνεύει πραγματικά να βρεθεί στα τάρταρα στις προσεχείς εκλογές. Οι επιδόσεις του κόμματος της κυρίας Καρυστιανού δημοσκοπικά ορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την πρωτοφανή δημοφιλία που γνώρισε το προηγούμενο διάστημα. Με τη δημιουργία του σχηματισμού της και τις πρώτες δημόσιες εμφανίσεις ως ηγέτιδας κόμματος, αυτή η δημοφιλία φθίνει και κανείς δεν μπορεί με ασφάλεια να πει ποια μπορεί να είναι η τύχη και η θέση του κόμματός της όταν ανοίξουν οι κάλπες. Προς το παρόν, πάντως, λεηλατεί τα λαϊκιστικά και εθνικιστικά σχήματα των Κ. Βελόπουλου, Δ. Νατσιού, Ζ. Κωνσταντοπούλου και άλλων.

Αντιθέτως, το νέο κόμμα Τσίπρα εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από εκείνες που του απέδιδαν οι προ δημιουργίας της ΕΛΑΣ δημοσκοπήσεις. Και έτσι οι εταιρείες τού έδωσαν με το «καλημέρα» τη δεύτερη θέση και τον κατέστησαν βασικό αντίπαλο του κ. Μητσοτάκη. Από εκεί πηγάζει, κατά τα φαινόμενα, και η βεβαιότητα των περισσότερων ερευνητών ότι θα «πάει καλά» στις επερχόμενες εκλογές.

Βάσει των παραπάνω, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν τον εγκλωβισμό των δημοσκοπικών εταιρειών στο εργαλείο της «πρόθεσης ψήφου». Υπογραμμίζουν μάλιστα ότι ειδικά σε μεταβατικές περιόδους, σε εποχές ανασύστασης και ανασυγκρότησης του πολιτικού συστήματος, όπως η τρέχουσα, θα ήταν ασφαλέστερη και πιο ακριβής η αναζήτηση των διαμορφούμενων τάσεων στην πολιτική σκηνή παρά η αμφισβητούμενη και εν πολλοίς επισφαλής πρόβλεψη ψήφου.

Στις έρευνες των διαθέσεων της κοινής γνώμης υπάρχουν ήδη στοιχεία που δηλώνουν μεγάλη κινητικότητα στο εκλογικό σώμα. Το γεγονός ότι δύο στους τρεις ψηφοφόρους συντονίζονται με το αίτημα της πολιτικής αλλαγής μόνο αδιάφορο δεν είναι για τις πολιτικές εξελίξεις. Επιπλέον παραμένει αδιερεύνητο πόσο θα ορίσουν την ψήφο του ελληνικού λαού υποθέσεις σαν αυτές των υποκλοπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ, των σκανδάλων εν γένει, και η επικρατούσα αντίληψη για την έκταση και το βάθος της διαφθοράς.

Αδιευκρίνιστο παραμένει επίσης αν αξίζει μια τρίτη κυβερνητική θητεία στον κ. Μητσοτάκη και το κόμμα του. Οπως και το εύρημα ότι οι περισσότεροι ψηφοφόροι, σχεδόν το 70%, θα προσέλθουν στις προσεχείς εθνικές κάλπες υπό το βάρος ισχυρών συναισθημάτων, όπως αυτά της ελπίδας και του θυμού. Σημαντικό δε τμήμα των ψηφοφόρων δηλώνει ότι επιθυμεί την ήττα της Νέας Δημοκρατίας και του κ. Μητσοτάκη.

Αν αυτές οι τάσεις κυριαρχήσουν, θα υπερβούν το επιχείρημα της σταθερότητας που προβάλλει ο Πρωθυπουργός και δεν είναι απίθανο να οδηγηθούμε σε ανατροπές που σήμερα φαντάζουν δύσκολες έως απίθανες.

Οπως και να έχει, κοινή είναι πια η πεποίθηση ότι η πολιτική σκηνή έχει εισέλθει σε φάση ανακατανομής των δυνάμεων, η οποία μπορεί να λάβει διαστάσεις όταν ο εκλογικός ηλεκτρισμός διαπεράσει την κοινωνία. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι οδεύοντας προς τις κάλπες θα αναπτυχθούν υπόγεια ρεύματα ικανά να μεταβάλουν πλήρως τους συσχετισμούς των δυνάμεων.

Ηδη το κλίμα μεταξύ των βουλευτών της κυβερνητικής παράταξης μόνο ενθουσιώδες δεν είναι. Οι περισσότεροι των κυβερνητικών βουλευτών δηλώνουν ότι κρατούν με νύχια και με δόντια τους ψηφοφόρους κοντά τους και μόνο χάρη στην προσωπική τους επαφή καταφέρνουν να τη διατηρούν ζεστή. Και δεν κρύβουν ότι οι προσδοκίες που δημιουργεί το κόμμα τους είναι περιορισμένες.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι σημαντικός αριθμός ψηφοφόρων της λαϊκής Δεξιάς δεν θα ακολουθήσει στις κάλπες τη Νέα Δημοκρατία του κ. Μητσοτάκη, γιατί απλούστατα δεν πιστεύουν ότι ο Πρωθυπουργός συντονίζεται με τα συμφέροντά τους. Και δεν είναι απίθανο τμήμα αυτών να ακολουθήσει το επερχόμενο κόμμα Σαμαρά.

Στους κύκλους του Μεγάρου Μαξίμου, ωστόσο, θεωρούν ότι η ελληνική κοινωνία παραμένει σε συντηρητικές ράγες και επικρατεί η εκτίμηση ότι η «απειλή» Τσίπρα θα κλονίσει τους δεξιούς και κεντρώους ψηφοφόρους και εν τέλει θα τους επαναφέρει στον δρόμο του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου και του αστικο-φιλελεύθερου πατριωτισμού. Γι’ αυτό και ο νεοδημοκρατικός προπαγανδιστικός μηχανισμός στοχεύει τον κ. Τσίπρα, επιμένει στα γεγονότα του 2015 και τον αναδεικνύει σε βασικό αντίπαλο.

Ωστόσο, αυτή η στάση και επιλογή πιέζει αφόρητα το ΠαΣοΚ, το οποίο αντιμετωπίζεται από σημαντική μερίδα της ελληνικής κοινωνίας ως συμπληρωματική της Νέας Δημοκρατίας δύναμη. Γεγονός που απομειώνει την επιρροή του, μεταφέροντας όλο το βάρος της αντιμητσοτακικής ψήφου στον αναγεννημένο Αλέξη Τσίπρα, που εμφανώς ξανακερδίζει την εμπιστοσύνη σημαντικής μερίδας των ψηφοφόρων των δύο αναμετρήσεων του 2015.

Το ΠαΣοΚ, κινούμενο ανάμεσα στο δίπολο Μητσοτάκη – Τσίπρα και έχοντας χάσει τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά που το εγκατέστησαν για χρόνια στο κέντρο της μεταπολιτευτικής πολιτικής ζωής, κινδυνεύει να έχει την τύχη της Ενωσης Κέντρου του Γεωργίου Μαύρου. Να απομειωθεί και να αποδεχθεί τη μοίρα του.

Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για την πορεία των πολιτικών πραγμάτων στη χώρα. Ο κ. Τσίπρας κερδίζει κατά τα φαινόμενα τη μάχη της δεύτερης θέσης και είναι ζήτημα του ίδιου και του νέου κόμματός του να διατηρήσει και να επαυξήσει τον ρυθμό δυναμικής επανάκαμψης στα πολιτικά πράγματα της χώρας στη διάρκεια των θερινών μηνών, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει με αξιώσεις ενδεχόμενο εκλογικό αιφνιδιασμό από τον κ. Μητσοτάκη στις αρχές του προσεχούς φθινοπώρου.

Αντώνης Καρακούσης (Το Βήμα)