Στο επίκεντρο η χρηματοδότηση του GSI

Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι πλέον η χρηματοδότηση του έργου.

Ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ εκτίμησε ότι η εξέταση του σχετικού αιτήματος αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέσα στον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η διαδικασία θα έχει θετική κατάληξη.

Παράλληλα, μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται η Meridiam να καταστεί ο βασικός μέτοχος του έργου, ενώ ο ΑΔΜΗΕ θα διατηρήσει ποσοστό 34%, παραμένοντας βασικός εταίρος και έχοντας τον τεχνικό ρόλο στη διασύνδεση.

Σήμερα ο ΑΔΜΗΕ κατέχει το 100% του έργου. Μετά την ολοκλήρωσή του προβλέπεται η σύναψη σχετικής σύμβασης μεταξύ του GSI και του Διαχειριστή για τη λειτουργία και διαχείριση της διασύνδεσης.

Παράλληλα, έχει διαμορφωθεί χρονοδιάγραμμα με τη Meridiam και τη Nexans για τις έρευνες του βυθού, ενώ η συνέχεια των εργασιών θα καθοριστεί σε συνεννόηση με τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Η γεωπολιτική διάσταση

Πέρα από την οικονομική και τεχνική πλευρά, ο GSI έχει αποκτήσει έντονη γεωπολιτική σημασία.

Ο κ. Μανουσάκης έστειλε σαφές μήνυμα αναφορικά με τις αντιδράσεις της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας ότι, όπως έχει αναφέρει και ο υπουργός Εξωτερικών, η Ελλάδα και οι εταίροι της δεν πρόκειται να ζητήσουν την άδεια της Τουρκίας για την υλοποίηση του έργου.

Σε αυτό το πλαίσιο, η είσοδος ενός μεγάλου ευρωπαϊκού επενδυτικού κεφαλαίου στον GSI αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς ενισχύει την οικονομική και θεσμική βάση του έργου.

3,5 δισ. ευρώ επενδύσεις και ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον

Το επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ενεργειακές υποδομές δεν περιορίζεται στον GSI.

Ο κ. Μανουσάκης αποκάλυψε ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια επενδύσεις περίπου 3,5 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει προηγηθεί αντίστοιχη ενίσχυση του μετοχικού κεφαλαίου από τους μετόχους.

Η επιτάχυνση του επενδυτικού προγράμματος δημιούργησε την ανάγκη άντλησης νέων κεφαλαίων. Η εικόνα που προέκυψε από τα roadshows ήταν ενδεικτική του ενδιαφέροντος που υπάρχει για τις ενεργειακές υποδομές: για άντληση περίπου 250 εκατ. ευρώ, οι συνολικές προσφορές έφτασαν τα 3,5 δισ. ευρώ.

Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, δείχνει ότι υπάρχει σημαντική διαθέσιμη διεθνής ρευστότητα για επενδύσεις σε δίκτυα και ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι οποίες θεωρούνται πλέον κρίσιμες υποδομές για την ενεργειακή μετάβαση και την ασφάλεια εφοδιασμού.

Επενδυτικό πρόγραμμα τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ

Ο ΑΔΜΗΕ έχει μπροστά του ένα επενδυτικό πρόγραμμα ύψους τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ, με σημαντικό μέρος να αφορά την ολοκλήρωση της διασύνδεσης των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται οι διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου, αλλά και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.

Στις Κυκλάδες, η τελευταία φάση της διασύνδεσης αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, επεκτείνοντας το δίκτυο και στα τελευταία νησιά, μεταξύ των οποίων η Σαντορίνη και η Φολέγανδρος.

Στην περίπτωση της Ιταλίας, ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται στη φάση των μελετών και της ωρίμανσης του διαγωνισμού, με στόχο η διαδικασία να προχωρήσει κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Παράλληλα, η ολοκλήρωση της γραμμής μεταφοράς στην Κόρινθο θα ενισχύσει τη σύνδεση της Πελοποννήσου με το ηπειρωτικό σύστημα.

Ο στόχος που τίθεται είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος: έως το 2030 να έχουν ολοκληρωθεί όλα τα έργα του επενδυτικού σχεδιασμού.

Το επόμενο πρόβλημα είναι η αποθήκευση ενέργειας

Η μεγάλη αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ δημιουργεί πλέον νέες προκλήσεις για το ηλεκτρικό σύστημα.

Η εγκατεστημένη δυναμικότητα προσεγγίζει τα 27 GW, όμως σε περιόδους κατά τις οποίες η παραγωγή είναι υψηλή και η ζήτηση χαμηλή, εμφανίζονται σημαντικές περικοπές πράσινης ενέργειας.

Το πρόβλημα είναι ουσιαστικά η αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Η πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια θα πρέπει να αποθηκεύεται και να επιστρέφει στο σύστημα τις ώρες που η ζήτηση αυξάνεται.

Ωστόσο, ο κ. Μανουσάκης υπογράμμισε ότι η αποθήκευση δεν αποτελεί από μόνη της λύση για όλα τα προβλήματα του συστήματος. Μπορεί να περιορίσει και να εξομαλύνει τις ανισορροπίες, αλλά δεν μπορεί να τις εξαλείψει πλήρως.

Για τον λόγο αυτό, ο ΑΔΜΗΕ συνεχίζει να παρέχει όρους σύνδεσης σε νέα έργα, με βασική προϋπόθεση τη διασφάλιση της ευστάθειας και της ασφάλειας του ηλεκτρικού συστήματος.

Από τον GSI σε ένα ευρύτερο δίκτυο διασυνδέσεων

Ο GSI αποτελεί μόνο ένα μέρος ενός πολύ ευρύτερου σχεδιασμού.

Ο ΑΔΜΗΕ προωθεί ή ωριμάζει διασυνδέσεις με την Αλβανία, την Αίγυπτο, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σαουδική Αραβία, διευρύνοντας σταδιακά το πλέγμα των διεθνών ενεργειακών συνδέσεων της χώρας.

Το έργο με την Αλβανία βρίσκεται σε ώριμο στάδιο από την πλευρά του ΑΔΜΗΕ, ενώ για τη Σαουδική Αραβία στόχος είναι να ολοκληρωθεί το πρώτο στάδιο μέσα στο 2026 και στη συνέχεια να εξεταστεί το επενδυτικό μοντέλο.

Η διασύνδεση με την Αίγυπτο προχωρά σε συνεργασία με τον όμιλο Κοπελούζου και μπορεί να έχει ευρύτερη σημασία για τη μεταφορά πράσινης ενέργειας προς την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή αγορά.

Η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος

Το συνολικό σχέδιο του ΑΔΜΗΕ υπερβαίνει επομένως την κατασκευή μεμονωμένων καλωδίων.

Η στρατηγική είναι η δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου διεθνών διασυνδέσεων, μέσω του οποίου η Ελλάδα θα μπορεί να εισάγει και να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια, να αξιοποιεί καλύτερα την παραγωγή ΑΠΕ και να ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η είσοδος της Meridiam στον GSI προσθέτει έναν ακόμη ισχυρό διεθνή επενδυτή σε αυτή την προσπάθεια και μειώνει ένα μέρος του χρηματοδοτικού ρίσκου του μεγάλου έργου.

Το μεγάλο στοίχημα για τον ΑΔΜΗΕ είναι πλέον διπλό: από τη μία να ολοκληρώσει ένα επενδυτικό πρόγραμμα τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ έως το 2030 και από την άλλη να μετατρέψει την Ελλάδα σε έναν πραγματικό ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Σε ένα περιβάλλον όπου η ενεργειακή μετάβαση συνδέεται πλέον άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποκτούν στρατηγική αξία που ξεπερνά κατά πολύ την ίδια την κατασκευή των υποδομών. Η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη συγκυρία, μετατρέποντας το πλεονέκτημα των ΑΠΕ και τη γεωγραφική της θέση σε ένα νέο αναπτυξιακό και ενεργειακό πλεονέκτημα.