Ήδη την προηγούμενη εβδομάδα παρουσιάστηκε στον πρωθυπουργό η πλατφόρμα σύγκρισης τιμών «PosoKanei», πριν δοθεί στη δημοσιότητα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής ενίσχυσης της διαφάνειας στην αγορά.

Τρία βασικά σενάρια για την επόμενη μέρα

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι βρίσκονται τρεις εναλλακτικές προσεγγίσεις, με κοινό παρονομαστή τη συνεργασία κράτους και επιχειρήσεων, χωρίς να αποκλείονται και πρόσθετες παρεμβάσεις, δεδομένου ότι η πολιτική συγκυρία παραμένει έντονα προεκλογική.

Το πρώτο σενάριο αφορά μια λεγόμενη «εθνική κοινωνική συμφωνία» για στοχευμένες μειώσεις τιμών σε βασικά προϊόντα. Η λογική του σχεδίου βασίζεται σε μια πιο οργανωμένη εκδοχή της παλαιότερης «συμφωνίας κυρίων», με συγκεκριμένη στόχευση σε κωδικούς υψηλής κατανάλωσης για τα νοικοκυριά, βάσει στοιχείων από εταιρείες ερευνών αγοράς όπως η Circana και η NielsenIQ.

Σε αντίθεση με προηγούμενες πρωτοβουλίες γενικού χαρακτήρα, το νέο μοντέλο επιδιώκει πιο μετρημένες και στοχευμένες μειώσεις, ώστε να αποφευχθεί το φαινόμενο των παρερμηνειών και της χαμηλής αποτελεσματικότητας που καταγράφηκε στο παρελθόν. Στόχος της κυβέρνησης είναι η άμεση εφαρμογή του σχεδίου, παρά τις εισηγήσεις που προτείνουν μετάθεση για τον Σεπτέμβριο, με το επιχείρημα ότι τότε θα έχει μεγαλύτερη επικοινωνιακή απήχηση.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και το ενδεχόμενο να μην παραταθεί πέραν της 30ής Ιουνίου το πλαφόν στο περιθώριο μικτού κέρδους των σούπερ μάρκετ.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την εφαρμογή της «συμφωνίας κυρίων» από τον Σεπτέμβριο, με ταυτόχρονη παράταση του πλαφόν μέχρι τότε. Η προσέγγιση αυτή θεωρείται πιο ρεαλιστική από την αγορά, αν και οι επιχειρήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς τη διατήρηση του πλαφόν, το οποίο προκαλεί αντιδράσεις στον κλάδο.

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του μέτρου, επισημαίνοντας ότι χωρίς συμφωνία για μειώσεις σε βασικά προϊόντα, η κυβέρνηση δεν αποκλείει τη διατήρηση των παρεμβάσεων ελέγχου της αγοράς.

Το τρίτο σενάριο, που υποστηρίζεται περισσότερο από την πλευρά της αγοράς, προβλέπει έναρξη της «συμφωνίας κυρίων» από τον Σεπτέμβριο και πλήρη κατάργηση του πλαφόν από την 1η Ιουλίου 2026. Σε αυτό το μοντέλο, οι επιχειρήσεις θα έχουν μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής, ενώ θα μπορούσε να συνοδευτεί από άτυπη δέσμευση συγκράτησης των τιμών.

Η επόμενη μέρα για την αγορά

Η συζήτηση γύρω από τα μέτρα κατά της ακρίβειας αναδεικνύει τη δύσκολη ισορροπία μεταξύ πολιτικής πίεσης, κοινωνικής δυσαρέσκειας και λειτουργίας της αγοράς. Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει στοχευμένες παρεμβάσεις με συνεργασία των μεγάλων φορέων της αγοράς, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί άμεσο αποτέλεσμα χωρίς νέες στρεβλώσεις στο λιανεμπόριο.

Το αν θα επικρατήσει ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου ή μια πιο εθελοντική «συμφωνία κυρίων» θα κριθεί το επόμενο διάστημα, με φόντο τις αποφάσεις του Ιουνίου και τη δυναμική των τιμών στο δεύτερο μισό του έτους.