Ο Καναδάς στράφηκε στην Ευρώπη μετά τους δασμούς

Η επιβολή δασμών 50% στο καναδικό αλουμίνιο από τον Ιούνιο του 2025 περιόρισε αισθητά τις εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά και οδήγησε σε ανακατεύθυνση σημαντικών ποσοτήτων προς την Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του World Bureau of Metal Statistics (WBMS), οι διασυνοριακές αποστολές πρωτογενούς αλουμινίου από τον Καναδά προς τις ΗΠΑ υποχώρησαν κατά 26% το 2025, στους 2,03 εκατ. τόνους. Η πτωτική τάση συνεχίστηκε και το 2026, με τις ποσότητες του πρώτου οκταμήνου να εμφανίζουν νέα μείωση 14%.

Παρά την υποχώρηση, ο Καναδάς παραμένει ο μεγαλύτερος μεμονωμένος προμηθευτής αλουμινίου των ΗΠΑ, οι οποίες εξακολουθούν να εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές για την κάλυψη των αναγκών τους.

Η εγχώρια παραγωγή δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να καλύψει το κενό. Παρά την επανεκκίνηση παραγωγικής δυναμικότητας στις μονάδες Mt. Holly της Century Aluminum στη Νότια Καρολίνα και New Madrid της Magnitude 7 Metals στο Μιζούρι, οι συνολικές αμερικανικές εισαγωγές πρωτογενούς αλουμινίου μειώθηκαν κατά 10% σε ετήσια βάση την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη απορρόφησε μεγαλύτερες ποσότητες καναδικού μετάλλου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ολλανδίας, όπου οι εισαγωγές αυξήθηκαν από 64.800 τόνους το 2024 σε 372.000 τόνους το 2025. Στο πρώτο οκτάμηνο του 2026 έφτασαν τους 215.000 τόνους, καταγράφοντας άνοδο 98% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Αυξημένες αποστολές καναδικού αλουμινίου κατευθύνθηκαν επίσης προς την Ιταλία, την Πολωνία και την Ελλάδα κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Επομένως, μια πιθανή επιστροφή μεγαλύτερων ποσοτήτων στην αμερικανική αγορά δεν αφορά μόνο τις εμπορικές σχέσεις Ουάσιγκτον και Οτάβα, αλλά και τη διαθεσιμότητα μετάλλου για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Τρία διαδοχικά πλήγματα στον ευρωπαϊκό εφοδιασμό

Η ευρωπαϊκή αγορά αλουμινίου βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με μια σειρά προβλημάτων στην πλευρά της προσφοράς.

Το πρώτο προέρχεται από τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αλουμινίου, στο πλαίσιο των κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η απώλεια ενός σημαντικού προμηθευτή περιόρισε τις διαθέσιμες επιλογές για τους Ευρωπαίους αγοραστές.

Το δεύτερο πλήγμα συνδέεται με την απόφαση της South32 να αναστείλει από τον Μάρτιο του 2026 τη λειτουργία του χυτηρίου της στη Μοζαμβίκη, αφαιρώντας από την αγορά ακόμη μία σημαντική πηγή προμήθειας.

Στη συνέχεια, οι πολεμικές εξελίξεις στο Ιράν και οι διαταραχές στις εμπορικές ροές από τον Περσικό Κόλπο επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση. Η συγκέντρωση αυτών των παραγόντων έχει περιορίσει τις διαθέσιμες ποσότητες και έχει ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των αγοραστών.

Η πίεση αποτυπώνεται και στα premiums, δηλαδή στις πρόσθετες επιβαρύνσεις που καταβάλλονται για την παράδοση φυσικού μετάλλου στην ευρωπαϊκή αγορά, πέρα από τη βασική τιμή του LME.

Το συμβόλαιο αλουμινίου του CME για μέταλλο χωρίς καταβεβλημένους εισαγωγικούς δασμούς διαπραγματεύεται με premium 438 δολαρίων ανά τόνο έναντι της βασικής τιμής του LME. Για αλουμίνιο με καταβεβλημένους δασμούς, το αντίστοιχο premium διαμορφώνεται στα 574 δολάρια ανά τόνο.

Και οι δύο προσαυξήσεις έχουν υποχωρήσει από τα υψηλά του Μαΐου, παραμένουν όμως σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, παρά τη σχετικά υποτονική ζήτηση. Οι αυξημένες καναδικές αποστολές έχουν προσφέρει κάποια ανακούφιση στην ευρωπαϊκή αγορά, χωρίς ωστόσο να είναι δεδομένο ότι αυτή η στήριξη θα συνεχιστεί.

Το αμερικανικό premium και το σενάριο μείωσης των δασμών

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το premium της αγοράς Midwest εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό. Πρόκειται για την πρόσθετη επιβάρυνση που διαμορφώνεται στην αμερικανική αγορά πάνω από τη βασική τιμή του LME και ενσωματώνει, μεταξύ άλλων, την επίδραση των εισαγωγικών δασμών.

Παρά την υποχώρησή του από τον Μάιο, διαμορφώνεται στα 1,093 δολάρια ανά λίβρα, δηλαδή περίπου 2.409 δολάρια ανά τόνο.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, μια μείωση των δασμών στο καναδικό αλουμίνιο από το 50% στο 25% θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αποκλιμάκωση του συγκεκριμένου premium. Το κόστος εισαγωγής από τον Καναδά θα μειωνόταν, καθιστώντας και πάλι πιο ελκυστική την αμερικανική αγορά για τους Καναδούς παραγωγούς.

Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η ανακατεύθυνση σημαντικών ποσοτήτων προς τις ΗΠΑ, με την Ευρώπη να χάνει μέρος της πρόσθετης προσφοράς που εξασφάλισε μετά την επιβολή των αμερικανικών δασμών.

Ο κίνδυνος από τις εμπορικές συμφωνίες των ΗΠΑ με άλλους προμηθευτές

Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στον Καναδά. Η ευρύτερη δασμολογική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ ενδέχεται να επηρεάσει εκ νέου την κατανομή των διεθνών ποσοτήτων αλουμινίου, ιδίως εάν η Ουάσιγκτον αποφασίσει να προσφέρει ευνοϊκότερη μεταχείριση και σε άλλες χώρες.

Ο Jorge Vazquez έχει εκτιμήσει ότι αντίστοιχες διευκολύνσεις θα μπορούσαν να επεκταθούν και σε άλλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Εάν σε αυτούς περιλαμβάνονταν παραγωγοί από τον Περσικό Κόλπο, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, ο ανταγωνισμός για τις διαθέσιμες ποσότητες θα γινόταν ακόμη εντονότερος για την Ευρώπη.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι Ευρωπαίοι αγοραστές θα έπρεπε να προσφέρουν υψηλότερα premiums προκειμένου να προσελκύσουν το απαραίτητο μέταλλο, αντισταθμίζοντας την ελκυστικότητα της αμερικανικής αγοράς.

Οι επιπτώσεις δεν θα περιορίζονταν στις επιχειρήσεις παραγωγής αλουμινίου. Υψηλότερο κόστος πρώτης ύλης θα μεταφερόταν σταδιακά στις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν το μέταλλο, από τις κατασκευές και την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι τη συσκευασία και τον εξοπλισμό, επιβαρύνοντας τελικά και τους καταναλωτές.

Για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, αλλά και για χώρες όπως η Ελλάδα που έχουν αρχίσει να απορροφούν αυξημένες ποσότητες καναδικού αλουμινίου, η έκβαση των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά αποκτά επομένως ιδιαίτερη σημασία. Μια συμφωνία που θα μειώσει το κόστος για τους Αμερικανούς αγοραστές μπορεί να αποδειχθεί ένας ακόμη παράγοντας πίεσης για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής μεταποίησης.