Πρόστιμο 500 ευρώ προβλέπεται για ιδιοκτήτες που δεν υποβάλλουν τη δήλωση χρήσης ακινήτου εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (τρεις μήνες από την έναρξη μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης).

Για αγροτικές εκτάσεις που συνδέονται με ενιαίες αιτήσεις ενίσχυσης, η προθεσμία περιορίζεται σε δύο μήνες.

Πρόστιμο έως 1.000 ευρώ επιβάλλεται σε μισθωτές ή παραχωρησιούχους όταν ανακριβή στοιχεία οδηγούν σε λήψη επιδοτήσεων ή ενισχύσεων.

Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει οικονομικό όφελος από την ανακρίβεια, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.

Με τις διατάξεις αυτές το υπουργείο επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια στη χρήση των ακινήτων και να περιορίσει φαινόμενα καταχρηστικής αξιοποίησης επιδομάτων ή κρατικών ενισχύσεων.

Νέα σειρά υποχρεώσεων για το ΜΙΔΑ

Η τροπολογία εισάγει επίσης μια διαδικαστική αλλαγή στη ροή δηλώσεων: πριν από την καταχώριση της χρήσης ενός ακινήτου στο ΜΙΔΑ, θα πρέπει υποχρεωτικά να έχει προηγηθεί η δήλωση των βασικών στοιχείων του ακινήτου.

Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου και πλήρους μητρώου, το οποίο θα επιτρέπει στη φορολογική διοίκηση να έχει σαφή εικόνα τόσο για την ταυτότητα όσο και για τη χρήση κάθε ακινήτου.

Νέος τρόπος υπολογισμού ΕΝΦΙΑ από το 2027

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η αλλαγή που αφορά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, καθώς από το 2027 εισάγεται η δυνατότητα χρήσης της πραγματικής επιφάνειας ενός κτιρίου, όταν αυτή αποδεικνύεται μικρότερη από τα στοιχεία που εμφανίζονται σε τίτλους, άδειες ή κτηματολογικές εγγραφές.

Η κρίσιμη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, η οποία τεκμηριώνει τα πραγματικά τετραγωνικά.

Μέχρι σήμερα, ο υπολογισμός βασιζόταν κυρίως στα επίσημα έγγραφα ιδιοκτησίας ή στο Κτηματολόγιο, ακόμη και όταν αυτά δεν απεικόνιζαν με ακρίβεια την πραγματική κατάσταση του ακινήτου.

Με το νέο καθεστώς:

Αν η πραγματική επιφάνεια είναι μικρότερη και αποδεικνύεται μέσω ηλεκτρονικής ταυτότητας, ο ΕΝΦΙΑ θα μειώνεται αντίστοιχα.

Αντίθετα, σε περιπτώσεις όπου η πραγματική επιφάνεια είναι μεγαλύτερη, θα υπερισχύουν τα πραγματικά δεδομένα.

Ασφάλεια δικαίου για παλαιές δηλώσεις

Η ρύθμιση προβλέπει επίσης ότι παλαιές δηλώσεις και πράξεις υπολογισμού ΕΝΦΙΑ δεν θα θεωρούνται ανακριβείς όταν η διόρθωση προκύπτει εκ των υστέρων από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.

Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι δεν θα ανατρέπονται ήδη εκδοθέντα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ, παρέχοντας έτσι σταθερότητα και νομική ασφάλεια στους ιδιοκτήτες.

Πώς θα εφαρμόζεται το νέο πλαίσιο

Η λογική του νέου συστήματος συνοψίζεται σε τρεις βασικές αρχές:

Προτεραιότητα στην πραγματική κατάσταση του ακινήτου.

Διασταύρωση με Κτηματολόγιο, τίτλους και οικοδομικές άδειες.

Τελική επικράτηση της ηλεκτρονικής ταυτότητας όταν τεκμηριώνει μικρότερη επιφάνεια.

Συμπέρασμα

Το νέο πλαίσιο συνδυάζει δύο παράλληλες στοχεύσεις: από τη μία αυστηροποιεί τους ελέγχους και τις κυρώσεις για τη δήλωση ακινήτων, και από την άλλη επιχειρεί να διορθώσει χρόνιες στρεβλώσεις στον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ.

Το αν η μεταρρύθμιση θα οδηγήσει σε πιο δίκαιη φορολόγηση ή σε αυξημένη γραφειοκρατική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο εφαρμογής της στην πράξη.