Τα 3 σενάρια της UBS

1. Παραμονή του Merz στην καγκελαρία

Το πρώτο σενάριο προβλέπει ότι ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός συνεχίζει υπό τον Friedrich Merz.

Ο καγκελάριος εξακολουθεί να διαθέτει τη στήριξη της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU και των πρωθυπουργών των κρατιδίων που προέρχονται από το κόμμα, γεγονός που προς το παρόν λειτουργεί ως βασικό ανάχωμα απέναντι στις εσωκομματικές πιέσεις.

2. Αντικατάσταση του Merz χωρίς πρόωρες εκλογές

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την αντικατάσταση του Merz από άλλο πολιτικό της CDU/CSU μέσω εποικοδομητικής πρότασης δυσπιστίας.

Σε αυτή την περίπτωση δεν θα απαιτούνταν εθνικές εκλογές. Θα χρειαζόταν όμως συμφωνία μεταξύ CDU/CSU και SPD για τον διάδοχο στην καγκελαρία.

3. Ψήφος εμπιστοσύνης και πιθανές πρόωρες εκλογές

Το τρίτο και πιο αβέβαιο σενάριο είναι να ζητήσει ο ίδιος ο Merz ψήφο εμπιστοσύνης.

Εάν δεν εξασφάλιζε την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για πρόωρες εκλογές.

Ο Merz έχει απορρίψει δημοσίως αυτό το ενδεχόμενο, ενώ η σημερινή εκλογική ισχύς της AfD θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τα κυβερνητικά κόμματα που θα καλούνταν να αποφασίσουν εάν θέλουν να οδηγήσουν τη χώρα σε νέα κάλπη.

Περιορισμένες αλλαγές στην οικονομική πολιτική

Σύμφωνα με την UBS, στα δύο πρώτα σενάρια οι μεγάλες αλλαγές στην οικονομική πολιτική της Γερμανίας θα ήταν μάλλον περιορισμένες.

Μια κυβέρνηση που θα βρισκόταν υπό μεγαλύτερη πολιτική πίεση θα μπορούσε να δώσει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην εφαρμογή του μεγάλου δημοσιονομικού πακέτου, το οποίο αποτελεί βασικό εργαλείο για την επανεκκίνηση της γερμανικής οικονομίας.

Αντίθετα, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως οι συντάξεις, η αγορά εργασίας και η γραφειοκρατία θα μπορούσαν να περιοριστούν ή να καθυστερήσουν.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς η Γερμανία προσπαθεί να αντιμετωπίσει όχι μόνο την κυκλική αδυναμία της οικονομίας αλλά και βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα.

Η ανάπτυξη επιστρέφει, αλλά η πολιτική αβεβαιότητα αυξάνεται

Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε φάση ανάκαμψης, με τις δημοσιονομικές δαπάνες για υποδομές και άμυνα να αποτελούν βασικό μοχλό.

Οι προβλέψεις διαφέρουν ανάλογα με τον φορέα. Η UBS εκτιμά ανάπτυξη περίπου 1% το 2026 και 1,5% το 2027, με το δημοσιονομικό πακέτο να προσθέτει περίπου 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη κάθε έτους.

Νεότερες εκτιμήσεις του ifo Institute είναι ακόμη υψηλότερες, με πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,4% το 2026 και 1,2% το 2027, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί πιο συγκρατημένες προβλέψεις, στο 0,6% και 0,9% αντίστοιχα.

Η διαφοροποίηση των προβλέψεων δείχνει και το μέγεθος της αβεβαιότητας που περιβάλλει τη γερμανική οικονομία.

Κίνδυνος για το δημοσιονομικό πακέτο

Το μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο εντοπίζεται στο τρίτο πολιτικό σενάριο.

Εάν η κυβέρνηση έχανε τη δυνατότητα να εγκρίνει τους ετήσιους προϋπολογισμούς, θα μπορούσε να καθυστερήσει η εφαρμογή του δημοσιονομικού προγράμματος που στηρίζει τις επενδύσεις σε υποδομές και άμυνα.

Αυτό θα είχε άμεσες συνέπειες στις προοπτικές ανάπτυξης.

Η δημοσιονομική επέκταση αποτελεί ήδη έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι οικονομολόγοι βλέπουν βελτίωση της γερμανικής οικονομίας. Το ifo, για παράδειγμα, σημειώνει ότι η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και η αυξημένη εξωτερική ζήτηση έχουν περιορίσει τις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ.

Επιπτώσεις και στην Ευρώπη

Η πολιτική αβεβαιότητα στη Γερμανία δεν περιορίζεται στα εσωτερικά της χώρας.

Η UBS προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη περίοδος πολιτικής αστάθειας θα μπορούσε να καθυστερήσει τη γερμανική συμμετοχή σε κρίσιμες ευρωπαϊκές αποφάσεις, μεταξύ άλλων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και την εμπορική πολιτική απέναντι στην Κίνα.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καλείται να λάβει αποφάσεις για την άμυνα, τη βιομηχανική πολιτική, το εμπόριο και τη χρηματοδότηση των επενδύσεων.

Έτσι, η πολιτική εικόνα στη Γερμανία αποκτά ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση.

Οι αγορές παρακολουθούν τον Merz και το δημοσιονομικό πρόγραμμα

Για τις αγορές, το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο η προσωπική πολιτική πορεία του Friedrich Merz, αλλά κυρίως το κατά πόσο η Γερμανία θα μπορέσει να διατηρήσει τη δημοσιονομική επέκταση που έχει σχεδιαστεί για την επόμενη διετία.

Η χώρα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: από τη μία πλευρά, οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες δημιουργούν προϋποθέσεις για έξοδο από τη στασιμότητα· από την άλλη, η πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση αυξάνεται και μπορεί να καθυστερήσει τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για πιο διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Το επόμενο διάστημα, επομένως, η γερμανική αγορά θα παρακολουθεί ταυτόχρονα την αντοχή του κυβερνητικού συνασπισμού, την πορεία του δημοσιονομικού πακέτου και την ικανότητα της κυβέρνησης να προχωρήσει στις διαρθρωτικές αλλαγές.

Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία πολύ πέρα από το Βερολίνο, καθώς η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος οικονομικός και πολιτικός πυλώνας της ευρωζώνης.