Το επόμενο βήμα ήρθε στις 28 Απριλίου, στο φόρουμ των Τριών Θαλασσών στην Croatia, όπου αμερικανικές εταιρείες υπέγραψαν συμφωνίες δισεκατομμυρίων δολαρίων για ενεργειακά και AI projects. Εκεί, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Chris Wright επιβεβαίωσε τη στήριξη της Ουάσιγκτον στη συμφωνία μεταξύ Bosnia and Herzegovina και Κροατίας για την κατασκευή νέου αγωγού φυσικού αερίου που θα μεταφέρει αμερικανικό LNG από τον τερματικό σταθμό στο νησί Κερκ προς τη Βοσνία.

Το project, ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ, θα αναπτυχθεί από την AAFS Infrastructure and Energy LLC, εταιρεία που συνδέεται στενά με πρόσωπα του περιβάλλοντος Τραμπ, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ στα Βαλκάνια αποκτά πλέον σαφές γεωπολιτικό αποτύπωμα.

Η συγκεκριμένη συμφωνία προκάλεσε νέο κύκλο έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών. Η ΕΕ στηρίζει μεν την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, αλλά επιδιώκει διαφοροποίηση πηγών και όχι αντικατάσταση της εξάρτησης από τη Μόσχα με μια νέα εξάρτηση από το αμερικανικό LNG.

Οι Βρυξέλλες αντέδρασαν έντονα όταν η Βοσνία τροποποίησε τη νομοθεσία της ώστε να επιτρέψει απευθείας ανάθεση στην αμερικανική εταιρεία, προειδοποιώντας ότι η χώρα ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τόσο την πρόσβασή της στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας όσο και χρηματοδοτήσεις 1,16 δισ. ευρώ από το αναπτυξιακό πακέτο της ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια.

Η φιλοσοφία των ΗΠΑ απέναντι στην ενεργειακή πολιτική κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό μοντέλο. Ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Doug Burgum είχε ήδη προϊδεάσει από την Αθήνα για αυτή τη σύγκρουση προσέγγισης, δηλώνοντας ότι «η ροή της ενέργειας δεν πρέπει να σταματά από ρυθμίσεις και κανονισμούς», αφήνοντας σαφείς αιχμές προς τα ρυθμιστικά εμπόδια που η ΕΕ θέτει στον Κάθετο Διάδρομο.

Παράλληλα, η αμερικανική επιρροή επεκτείνεται πέρα από το φυσικό αέριο και στις ψηφιακές υποδομές. Ο αμερικανικός όμιλος Pantheon Atlas υπέγραψε συμφωνία με την Koncar Group για τη δημιουργία AI και data center campus ισχύος 1 GW στην Κροατία, έργο που αναμένεται να λειτουργήσει έως το 2029.

Στο αμερικανικό ενεργειακό “τόξο” έχει ήδη ενταχθεί και η Albania. Η κρατική Albgaz υπέγραψε 20ετή συμφωνία με τον ελληνικό όμιλο Aktor για την προμήθεια αμερικανικού LNG από τη Venture Global από το 2030, ενώ εξετάζεται και η ανάπτυξη νέου FSRU και αγωγού Φίερ–Αυλώνα, που θα καταστήσουν την Αλβανία νέα πύλη εισόδου LNG στα Βαλκάνια.

Σε αυτό το νέο ενεργειακό τοπίο, η Ελλάδα αποκτά κομβικό ρόλο. Οι αμερικανικοί σχεδιασμοί βασίζονται στις υποδομές LNG της Revithoussa LNG Terminal και της Alexandroupolis FSRU, ενώ η Ουάσιγκτον έχει ήδη εκφράσει στήριξη και για δεύτερο FSRU στη χώρα.

Η κοινή εταιρεία Atlantic-See των Aktor και DEPA Commercial αποτέλεσε το πρώτο μακροχρόνιο σχήμα εξαγωγής αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ukraine.

Ωστόσο, η ενεργειακή “σκακιέρα” γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Ο Κάθετος Διάδρομος παραμένει βασική αρτηρία μεταφοράς φυσικού αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά, αλλά ο ανταγωνισμός ενισχύεται από νέους διαδρόμους στα Δυτικά Βαλκάνια, από τις τουρκικές διαδρομές και από τον νέο άξονα της Μαύρης Θάλασσας.

Καθοριστική εξέλιξη θεωρείται το κοίτασμα Neptun Deep στη Ρουμανία, το οποίο αναπτύσσουν η Romgaz και η OMV Petrom. Η παραγωγή του αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη του 2027 — ακριβώς όταν η Ευρώπη επιδιώκει να μηδενίσει τις ρωσικές εισαγωγές — δημιουργώντας έναν νέο ανταγωνιστικό βόρειο ενεργειακό πόλο για την Ανατολική Ευρώπη.

Οι επόμενες κινήσεις αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην τριμερή συνάντηση της Αθήνας μεταξύ Ελλάδας, Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας, όπου ο Κάθετος Διάδρομος και η νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική των Βαλκανίων θα βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων.