Με την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ θα συγκεντρωθούν σε μία ενιαία πλατφόρμα τα στοιχεία των ακινήτων που βρίσκονται σήμερα στο Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και στο Κτηματολόγιο. Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν τις καταχωρίσεις που τους αφορούν και να επιβεβαιώσουν ότι είναι ακριβείς. Σε περίπτωση αποκλίσεων, θα πρέπει να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις, ώστε να υπάρχει ενιαία εικόνα για κάθε ακίνητο.

Οι διασταυρώσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί μεταξύ των δύο συστημάτων έχουν αναδείξει σημαντικές ασυμφωνίες, με συχνότερο φαινόμενο την εμφάνιση μικρότερης επιφάνειας στην εφορία σε σχέση με εκείνη που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο. Οι διαφορές αυτές δεν οφείλονται απαραίτητα σε απόκρυψη τετραγωνικών, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις συνδέονται με διαφορετικές διαδικασίες καταγραφής και μετρήσεων.

Ειδικότερα, τα προβλήματα εντοπίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:

- Ασυμφωνίες στους κωδικούς των ακινήτων: Ο 11ψήφιος Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), που χρησιμοποιείται στις δηλώσεις Ε9, δεν αντιστοιχίζεται πάντοτε αυτόματα με τον 12ψήφιο Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ή με τα στοιχεία που τηρούνται στον ΔΕΔΔΗΕ.

- Διαφορετικά στοιχεία για τα κτίσματα: Στο Ε9 οι επιφάνειες μπορεί να έχουν μεταβληθεί έπειτα από νομιμοποιήσεις αυθαίρετων κατασκευών ή ημιυπαίθριων χώρων. Αντίθετα, στο Κτηματολόγιο ενδέχεται να εξακολουθούν να εμφανίζονται τα αρχικά στοιχεία των μεταβιβαστικών συμβολαίων, χωρίς να έχουν ενσωματωθεί οι μεταγενέστερες αλλαγές.

- Αποκλίσεις στα αγροτεμάχια: Οι νέες τοπογραφικές μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν από μηχανικούς για την καταχώριση των εκτάσεων στο Κτηματολόγιο μπορεί να έδωσαν διαφορετικά εμβαδά από εκείνα που είχαν δηλωθεί παλαιότερα στο Ε9.

- Διαφορετική καταγραφή της έκτασης: Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιφάνεια που εμφανίζεται στο Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ είναι μικρότερη από εκείνη που καταγράφεται στο Κτηματολόγιο ή στα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ.

Ποιες διορθώσεις θα μπορούν να γίνουν

Με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου, οι ιδιοκτήτες θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 για τα έτη 2014 έως και 2026. Οι αλλαγές μπορούν να αφορούν την επιφάνεια των ακινήτων, την προσθήκη κτισμάτων που δεν είχαν δηλωθεί, μεταγενέστερες κατασκευές ή επεκτάσεις, αλλαγές στη χρήση, τα ποσοστά συνιδιοκτησίας, αλλά και ανακρίβειες στα περιγραφικά χαρακτηριστικά της ακίνητης περιουσίας.

Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους είχαν δηλώσει μικρότερα τετραγωνικά μέτρα από τα πραγματικά, με αποτέλεσμα να καταβάλλουν επί σειρά ετών χαμηλότερο ΕΝΦΙΑ από εκείνον που θα αναλογούσε στην πραγματική επιφάνεια του ακινήτου τους.

Με το σημερινό καθεστώς, όταν διαπιστώνεται ότι ένα ακίνητο έχει υποδηλωθεί, η φορολογική διοίκηση μπορεί να καταλογίσει αναδρομικά τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ που αντιστοιχεί στα αδήλωτα τετραγωνικά, μαζί με τις προβλεπόμενες επιβαρύνσεις. Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι, για τις διορθώσεις που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της μετάβασης στο ΜΙΔΑ, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα για την περίοδο 2014-2026.

Επομένως, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να αποκαλύψουν τις πραγματικές επιφάνειες χωρίς την πρόσθετη επιβάρυνση των προστίμων που κανονικά θα συνόδευαν την εκπρόθεσμη διόρθωση. Η απαλλαγή, ωστόσο, αφορά τα πρόστιμα και δεν πρέπει να συγχέεται με γενική διαγραφή του ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα επιπλέον τετραγωνικά. Το ακριβές φορολογικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τις προβλέψεις της ρύθμισης και τα στοιχεία κάθε ακινήτου.

Τετράμηνη προθεσμία για τις διορθώσεις

Το περιθώριο που θα έχουν οι ιδιοκτήτες για να ελέγξουν και να διορθώσουν τα στοιχεία τους θα είναι τέσσερις μήνες. Ειδικότερα, το νομοσχέδιο ορίζει ότι οι τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 θα μπορούν να υποβληθούν έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ.

Η διαδικασία θα απαιτήσει από τους φορολογουμένους να ελέγξουν προσεκτικά τα δεδομένα που θα εμφανιστούν στην πλατφόρμα, συγκρίνοντάς τα με τους τίτλους ιδιοκτησίας, τις οικοδομικές άδειες και τις τυχόν μεταγενέστερες τακτοποιήσεις ή μεταβολές.

Το ΜΙΔΑ φιλοδοξεί να δημιουργήσει για πρώτη φορά μια ενιαία και διασταυρωμένη εικόνα της ακίνητης περιουσίας, περιορίζοντας τις αποκλίσεις μεταξύ των διαφορετικών μητρώων του Δημοσίου. Η τετράμηνη περίοδος διορθώσεων, χωρίς πρόστιμα για τις συγκεκριμένες αναδρομικές δηλώσεις, αποτελεί το βασικό μεταβατικό εργαλείο για να περάσουν τα στοιχεία των ακινήτων σε ένα κοινό σύστημα καταγραφής.