Η βελτίωση αυτή αποδίδεται κυρίως στην ομαλότερη λειτουργία των αγορών, στην ενίσχυση των αγορών ομολόγων, στο τραπεζικό σύστημα και σε ορισμένα τμήματα των κεφαλαιαγορών. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα στις μετοχικές αγορές παραμένει αρνητική.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η πρόοδος στη χρηματοοικονομική ολοκλήρωση οφείλεται και στη μείωση του κινδύνου διάσπασης της Ευρωζώνης, καθώς και σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα Next Generation EU.

Η διασυνοριακή δραστηριότητα έχει ενισχυθεί σε αρκετές αγορές, συμβάλλοντας στη βελτίωση της κατανομής κινδύνου και στην ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ευρωζώνης απέναντι σε οικονομικά σοκ. Μεγαλύτερη πρόοδος καταγράφεται στις αγορές χρέους και στον διατραπεζικό δανεισμό, ενώ αυξημένες είναι και οι διασυνοριακές τοποθετήσεις σε ομόλογα, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών τίτλων.

Αντίθετα, η ενοποίηση των αγορών μετοχών έχει επιδεινωθεί από το 2022 και μετά, καθώς οι διασυνοριακές επενδύσεις εντός της ΕΕ έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Η έκθεση επισημαίνει την ύπαρξη «διαρθρωτικών εμποδίων» που περιορίζουν την ικανότητα των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών να στηρίξουν την καινοτομία και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο κατακερματισμός της εποπτείας, οι διαφορετικές φορολογικές πολιτικές και οι αποκλίσεις στις υποδομές των αγορών.

Παρά τη βελτίωση στους δείκτες διαμοιρασμού κινδύνου, που δείχνουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της Ευρωζώνης σε οικονομικές αναταράξεις, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα εξακολουθεί να υπολείπεται των δυνατοτήτων του στη στήριξη της ανάπτυξης, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.

Η εξωτερική χρηματοδότηση παραμένει υποτονική λόγω υψηλών επιτοκίων και αδύναμου επενδυτικού κλίματος, ενώ ο κατακερματισμός συνεχίζει να περιορίζει την ενοποίηση των αγορών μετοχών και την αποτελεσματική κατανομή αποταμιεύσεων.

Παράλληλα, τα νοικοκυριά της Ευρωζώνης εξακολουθούν να διατηρούν μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών τους σε τραπεζικές καταθέσεις χαμηλής απόδοσης και να έχουν περιορισμένη έκθεση σε μετοχές, γεγονός που περιορίζει τη ροή κεφαλαίων προς πιο παραγωγικές επενδύσεις. Σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών επενδύσεων κατευθύνεται εκτός ΕΕ.

Η ΕΚΤ στηρίζει τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για απλοποίηση φορολογικών κανόνων, μεταρρυθμίσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα και ενίσχυση της ενιαίας εποπτείας, θεωρώντας τες κινήσεις προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι απαιτούνται πιο αποφασιστικές παρεμβάσεις για την υπέρβαση βαθιά ριζωμένων εθνικών διαφορών, όπως τα διαφορετικά εταιρικά και χρηματιστηριακά νομικά πλαίσια μεταξύ των κρατών-μελών.