Ακίνητα και καταθέσεις: Το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών

Η ακίνητη περιουσία αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο του ενεργητικού των νοικοκυριών στην Ευρωζώνη, ανεξάρτητα από το επίπεδο του συνολικού τους πλούτου. Ανάλογα με την περιουσιακή κατηγορία, αντιστοιχεί στο 51% έως 73% των συνολικών περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία, ωστόσο, των ακινήτων που κατέχουν τα νοικοκυριά παρουσιάζει τεράστιες αποκλίσεις. Στο φτωχότερο 20%, η μέση ακίνητη περιουσία ανέρχεται σε μόλις 8.000 ευρώ, έναντι 839.000 ευρώ στο πλουσιότερο 20%.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στις καταθέσεις. Τα νοικοκυριά της χαμηλότερης περιουσιακής κατηγορίας διαθέτουν κατά μέσο όρο 5.000 ευρώ, ενώ για εκείνα που βρίσκονται στην κορυφή της κατανομής το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται σε 180.000 ευρώ.

Διαφορετική είναι και η σύνθεση του πλούτου των οικονομικά ισχυρότερων νοικοκυριών. Στο ανώτερο 20%, τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνονται επιχειρηματικές συμμετοχές και χρηματοοικονομικές επενδύσεις πέραν των καταθέσεων, αντιστοιχούν στο 39% του συνολικού ενεργητικού, με μέση αξία 641.000 ευρώ ανά νοικοκυριό.

Στις τέσσερις χαμηλότερες περιουσιακές κατηγορίες, αντίθετα, το μερίδιο αυτών των στοιχείων περιορίζεται μεταξύ 10% και 15%. Τα στοιχεία υπογραμμίζουν ότι η διαφορά δεν αφορά μόνο την αξία των ακινήτων και των καταθέσεων, αλλά και τη δυνατότητα των οικονομικά ισχυρότερων νοικοκυριών να διαθέτουν μεγαλύτερο και πιο διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο περιουσιακών στοιχείων.

Χρέη μεγαλύτερα από την περιουσία για το φτωχότερο 20%

Η εικόνα του πλούτου γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν συνυπολογιστούν οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών. Το μέσο χρέος του φτωχότερου 20% διαμορφώνεται στις 19.000 ευρώ, ενώ στο πλουσιότερο 20% φθάνει τις 102.000 ευρώ.

Παρά το υψηλότερο ονομαστικό χρέος των πλουσιότερων νοικοκυριών, η διαφορά στην αξία των περιουσιακών τους στοιχείων είναι καθοριστική. Στην κατώτερη περιουσιακή κατηγορία, τα χρέη υπερβαίνουν το συνολικό ενεργητικό, με αποτέλεσμα η μέση καθαρή περιουσία να παραμένει αρνητική κατά περίπου 4.000 ευρώ.

Η εξέλιξη της τελευταίας πενταετίας επιβεβαιώνει, παράλληλα, ότι η άνοδος του πλούτου δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Από το 2020 έως το 2025, η καθαρή περιουσία αυξήθηκε σε όλες τις κατηγορίες νοικοκυριών, αλλά ο ρυθμός ανόδου ήταν υψηλότερος στις περιουσιακά ισχυρότερες ομάδες.

Για τα νοικοκυριά των τεσσάρων ανώτερων κατηγοριών, το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης προήλθε από την ακίνητη περιουσία, με τις καταθέσεις και τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία να συνεισφέρουν επίσης θετικά.

Στο φτωχότερο 20%, αντίθετα, η αξία της ακίνητης περιουσίας υποχώρησε κατά 24% μέσα στην ίδια περίοδο. Οι μικρές αυξήσεις στις καταθέσεις και στα λοιπά περιουσιακά στοιχεία αντιστάθμισαν μόνο εν μέρει αυτή την απώλεια, χωρίς να οδηγήσουν την καθαρή περιουσία σε θετικό έδαφος.

Μικρή υποχώρηση της δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών

Τα στοιχεία της ΕΚΤ για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 καταγράφουν, πάντως, οριακή βελτίωση στη συνολική δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών της Ευρωζώνης.

Ο λόγος του χρέους προς το διαθέσιμο εισόδημα υποχώρησε στο 80,3%, από 80,5% ένα χρόνο νωρίτερα. Αντίστοιχα, το χρέος των νοικοκυριών ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε στο 50%, έναντι 50,4% το δεύτερο τρίμηνο του 2025.

Την ίδια περίοδο, οι χρηματοοικονομικές επενδύσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 2,7%, ελαφρώς χαμηλότερο από το 2,8% του προηγούμενου τριμήνου.

Οι επενδύσεις σε μετρητά και καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 2,4%, έναντι 2,7% το προηγούμενο τρίμηνο. Αντίστοιχα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τοποθετήσεων σε μετοχές και λοιπές συμμετοχές, στις οποίες περιλαμβάνονται και μερίδια επενδυτικών κεφαλαίων, επιβραδύνθηκε στο 1,5%, από 1,8%.

Αντίθετα, οι τοποθετήσεις σε χρεόγραφα εμφάνισαν επιτάχυνση, με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης να διαμορφώνεται στο 5,7%, έναντι 4% το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα νοικοκυριά ήταν καθαροί αγοραστές κυρίως κρατικών τίτλων, καθώς και χρεογράφων που είχαν εκδοθεί από άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και εκδότες εκτός Ευρωζώνης. Παράλληλα, ήταν καθαροί πωλητές εισηγμένων μετοχών, ενώ συνέχισαν να πραγματοποιούν καθαρές αγορές μεριδίων επενδυτικών κεφαλαίων.

Στα 868 δισ. ευρώ η καθαρή αποταμίευση της Ευρωζώνης

Σε επίπεδο συνολικής οικονομίας, η καθαρή αποταμίευση της Ευρωζώνης διαμορφώθηκε στα 868 δισ. ευρώ κατά το δωδεκάμηνο έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 895 δισ. ευρώ στο δωδεκάμηνο που είχε ολοκληρωθεί το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσό αντιστοιχεί στο 6,7% του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος της Ευρωζώνης.

Την ίδια στιγμή, οι καθαρές μη χρηματοοικονομικές επενδύσεις περιορίστηκαν στα 599 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 4,6% του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος. Η υποχώρηση αποδίδεται στη μείωση των αντίστοιχων επενδύσεων των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων.

Η καθαρή χρηματοδοτική θέση των νοικοκυριών, δηλαδή η καθαρή χρηματοδότηση που παρέχουν σε άλλους τομείς της οικονομίας, μειώθηκε στα 703 δισ. ευρώ, από 715 δισ. ευρώ. Αντίθετα, η αντίστοιχη θέση των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων ενισχύθηκε στα 127 δισ. ευρώ, έναντι 103 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, ο καθαρός δανεισμός της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στα 528 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 4% του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος της Ευρωζώνης.

Τα στοιχεία προέρχονται από τη δεύτερη δημοσίευση των τριμηνιαίων τομεακών λογαριασμών της ΕΚΤ και της Eurostat για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και περιλαμβάνουν αναθεωρήσεις προηγούμενων περιόδων.