Οι αλλαγές εκτιμάται ότι θα αφορούν περίπου 320.000 επαγγελματίες, ενώ εξετάζεται ακόμη και η πλήρης αποσύνδεση του τεκμαρτού εισοδήματος από το κόστος μισθοδοσίας.

Παράλληλα, στο νέο μοντέλο αναμένεται να διευρυνθούν οι περιπτώσεις στις οποίες προβλέπονται εξαιρέσεις ή μειώσεις του τεκμαρτού εισοδήματος. Στόχος είναι να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη οι διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν από επάγγελμα σε επάγγελμα και από ΚΑΔ σε ΚΑΔ.

Η φορολογική συνέπεια ως «κλειδί» για τις ελαφρύνσεις

Κεντρικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού είναι η σύνδεση των ελαφρύνσεων με τη φορολογική συνέπεια. Αυτό δεν σημαίνει απλώς ότι ο επαγγελματίας καταβάλλει τον φόρο του.

Ως συνεπής φορολογούμενος θεωρείται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, εκείνος που υποβάλλει εμπρόθεσμα τις φορολογικές δηλώσεις, εξοφλεί εγκαίρως τις υποχρεώσεις του, τηρεί τις προβλεπόμενες διαδικασίες για τη λειτουργία της επιχείρησής του, διαβιβάζει σωστά τα στοιχεία στο myDATA και δεν έχει σοβαρές φορολογικές παραβάσεις.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται μια διαφορετική προσέγγιση στο τεκμαρτό σύστημα: να εξακολουθεί να λειτουργεί ως δικλίδα απέναντι στην απόκρυψη εισοδημάτων, αλλά ταυτόχρονα να περιορίζει τις επιβαρύνσεις για τους επαγγελματίες που λειτουργούν νόμιμα και εμφανίζουν με συνέπεια τα οικονομικά τους στοιχεία.

Πώς αλλάζει ο υπολογισμός για έναν υδραυλικό ή ηλεκτρολόγο

Η επίδραση των αλλαγών γίνεται πιο ξεκάθαρη μέσα από ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Ένας υδραυλικός ή ηλεκτρολόγος έχει ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ, λειτουργικά έξοδα 8.000 ευρώ, δραστηριοποιείται για έξι χρόνια και απασχολεί έναν εργαζόμενο με μεικτές ετήσιες αποδοχές 15.400 ευρώ. Το συνολικό εργοδοτικό κόστος ανέρχεται περίπου σε 18.800 ευρώ, ενώ ο μέσος κύκλος εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ είναι 25.000 ευρώ.

Το πραγματικό λογιστικό κέρδος ανέρχεται σε:

35.000 – 8.000 – 18.800 = 8.200 ευρώ.

Ωστόσο, με το σημερινό σύστημα το τεκμαρτό εισόδημα είναι υψηλότερο. Η βασική τεκμαρτή βάση ανέρχεται σε 12.320 ευρώ. Στη συνέχεια προστίθεται η προσαύξηση 10% λόγω του εργαζομένου, δηλαδή 1.880 ευρώ, με αποτέλεσμα το ποσό να φθάνει στα 14.200 ευρώ.

Επειδή το ποσό αυτό είναι χαμηλότερο από τις μεικτές ετήσιες αποδοχές του εργαζομένου, που ανέρχονται σε 15.400 ευρώ, ενεργοποιείται ο σχετικός κανόνας και το τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται στα 15.400 ευρώ.

Προστίθεται στη συνέχεια και η προσαύξηση λόγω του υψηλότερου τζίρου έναντι του μέσου όρου του ΚΑΔ. Η διαφορά είναι 10.000 ευρώ και το 5% αυτής αντιστοιχεί σε ακόμη 500 ευρώ.

Έτσι, το τεκμαρτό εισόδημα φτάνει συνολικά στα 15.900 ευρώ.

Με το νέο σύστημα, οι δύο συγκεκριμένες προσαυξήσεις καταργούνται. Από τον υπολογισμό αφαιρούνται δηλαδή 1.880 ευρώ λόγω της προσαύξησης που συνδέεται με τη μισθοδοσία και άλλα 500 ευρώ λόγω της υπέρβασης του μέσου τζίρου του ΚΑΔ.

Συνολικά, η βάση του τεκμαρτού εισοδήματος μειώνεται κατά 2.380 ευρώ, πριν ακόμη συνυπολογιστούν τυχόν άλλες αλλαγές ή ελαφρύνσεις που θα περιλαμβάνονται στο τελικό πλαίσιο.

Τι σημαίνει για έναν γραφίστα

Διαφορετική είναι η περίπτωση ενός γραφίστα με ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ, λειτουργικά έξοδα 7.000 ευρώ, έξι χρόνια δραστηριότητας και χωρίς εργαζόμενους. Ο μέσος κύκλος εργασιών του ΚΑΔ ανέρχεται και εδώ σε 25.000 ευρώ.

Το πραγματικό λογιστικό κέρδος ανέρχεται σε:

35.000 – 7.000 = 28.000 ευρώ.

Η βασική τεκμαρτή βάση είναι 12.320 ευρώ. Καθώς δεν υπάρχει εργαζόμενος, δεν επιβάλλεται η προσαύξηση 10% λόγω μισθοδοσίας.

Ωστόσο, επειδή ο τζίρος των 35.000 ευρώ υπερβαίνει τον μέσο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ κατά 10.000 ευρώ, επιβάλλεται σήμερα προσαύξηση 5%, δηλαδή 500 ευρώ.

Το τεκμαρτό εισόδημα ανέρχεται επομένως σε 12.820 ευρώ.

Με την κατάργηση της συγκεκριμένης προσαύξησης, το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στα 12.320 ευρώ, μειώνοντας αντίστοιχα τη φορολογική βάση.

Κόστος έως 200 εκατ. ευρώ

Το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων υπολογίζεται μεταξύ 180 και 200 εκατ. ευρώ.

Η λογική πίσω από τις αλλαγές είναι να διατηρηθεί ένας ελάχιστος φορολογικός πήχης, ώστε να περιορίζονται τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων, αλλά παράλληλα να μειωθούν οι στρεβλώσεις και οι υπερβολικές επιβαρύνσεις για όσους αποδεικνύουν ότι λειτουργούν νόμιμα.

Έτσι, το νέο μοντέλο επιχειρεί να μετατρέψει σταδιακά το τεκμαρτό εισόδημα από έναν οριζόντιο μηχανισμό φορολόγησης σε ένα περισσότερο στοχευμένο σύστημα, στο οποίο η φορολογική συνέπεια και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε επαγγελματικής δραστηριότητας θα έχουν μεγαλύτερο βάρος.