Ιστορική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους

Το σημαντικότερο θετικό στοιχείο αφορά την πορεία του δημόσιου χρέους.

Ο λόγος του ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ υποχώρησε το πρώτο τρίμηνο του 2026 στο 143,5%, από 152,9% έναν χρόνο νωρίτερα.

Η μείωση κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες αποτελεί τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε σχέση με το τέλος του 2025, όταν ο δείκτης βρισκόταν στο 146,1%, η υποχώρηση ανέρχεται σε 2,6 μονάδες, ενώ σε απόλυτους αριθμούς το δημόσιο χρέος περιορίστηκε στα 360,1 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη συνδυασμένη επίδραση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, της ανάπτυξης του ΑΕΠ και της βελτίωσης των δημοσιονομικών μεγεθών.

Τα νοικοκυριά καταναλώνουν περισσότερο από το εισόδημά τους

Αντίθετη εικόνα καταγράφεται στα οικονομικά των νοικοκυριών.

Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων αυξήθηκε στο πρώτο τρίμηνο του 2026 κατά 3,2%, φθάνοντας τα 39,1 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, η τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε ταχύτερα, κατά 4,7%, στα 40,4 δισ. ευρώ.

Αποτέλεσμα ήταν το ποσοστό αποταμίευσης να υποχωρήσει στο -3,3%, έναντι -1,8% το πρώτο τρίμηνο του 2025.

Με απλά λόγια, τα ελληνικά νοικοκυριά κατανάλωσαν περίπου 1,3 δισ. ευρώ περισσότερα από το διαθέσιμο εισόδημά τους, καλύπτοντας τη διαφορά είτε μέσω προηγούμενων αποταμιεύσεων είτε μέσω αύξησης δανεισμού.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένδειξη ότι, παρά τη βελτίωση των εισοδημάτων, το κόστος ζωής εξακολουθεί να ασκεί σημαντικές πιέσεις.

Ο πληθωρισμός παραμένει ο βασικός πονοκέφαλος

Παρά την αποκλιμάκωση τον Ιούνιο, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα.

Ο εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή υποχώρησε στο 4,4%, από 5,2% τον Μάιο, παραμένοντας όμως σημαντικά υψηλότερος από το 2,8% του Ιουνίου του 2025.

Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες διαμορφώθηκε στο 4,8%, ενώ στα αγαθά στο 4%.

Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις πιο ευμετάβλητες κατηγορίες, ανήλθε στο 3,2%, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης διαμορφώθηκε στο 3,9%.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ενέργεια, όπου οι τιμές κατέγραψαν ετήσια αύξηση 14,7%.

Βιομηχανία και κατασκευές διατηρούν τη δυναμική τους

Οι δείκτες πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας εξακολουθούν να εκπέμπουν θετικά μηνύματα.

Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε τον Μάιο κατά 4,3% σε ετήσια βάση, με τη μεταποίηση και τον κλάδο ηλεκτρισμού να αποτελούν τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης.

Ισχυρή παρέμεινε και η οικοδομική δραστηριότητα. Η παραγωγή στις κατασκευές αυξήθηκε κατά 16,6% στο πρώτο τρίμηνο, ενώ οι οικοδομικές άδειες τον Απρίλιο σημείωσαν άνοδο 4,2%, μετά από πτώση 17,3% έναν χρόνο νωρίτερα.

Στο εμπόριο, ο κύκλος εργασιών στο χονδρικό εμπόριο αυξήθηκε κατά 6,1%, αν και ο όγκος πωλήσεων μειώθηκε κατά 1,6%.

Παράλληλα, ο κλάδος αυτοκινήτου παρουσίασε άνοδο 3,6%, ενώ στις υπηρεσίες ο τζίρος αυξήθηκε κατά 4,1%.

Πρωτογενές πλεόνασμα 4,5 δισ. ευρώ

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, ο κρατικός προϋπολογισμός παρουσίασε στο πρώτο εξάμηνο του έτους έλλειμμα 929 εκατ. ευρώ, έναντι 564 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Ωστόσο, το πρωτογενές πλεόνασμα παρέμεινε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, στα 4,491 δισ. ευρώ, σχεδόν αμετάβλητο έναντι των 4,519 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.

Παράλληλα, σημαντική εξέλιξη αποτελεί το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, συνολικού ύψους 23 δισ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.

Το πρόγραμμα έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης εισέρχεται στην τελική φάση εφαρμογής του.

Τουρισμός: Ο μεγάλος σύμμαχος της ανάπτυξης

Θετική παραμένει η εικόνα στον τουρισμό, ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στήριγμα της ελληνικής οικονομίας.

Οι διεθνείς αφίξεις αυξήθηκαν κατά 20,9%, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ενισχύθηκαν κατά 25,8% σε ετήσια βάση.

Η ισχυρή τουριστική επίδοση αποτελεί σημαντικό αντίβαρο στις πιέσεις από το εξωτερικό περιβάλλον και ενισχύει τις εισροές στην οικονομία.

Διευρύνεται το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών

Αρνητική εξέλιξη αποτελεί η επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Το έλλειμμα τον Μάιο αυξήθηκε στα 960 εκατ. ευρώ, από μόλις 3,6 εκατ. ευρώ έναν χρόνο πριν.

Στο πρώτο πεντάμηνο του έτους, το συνολικό έλλειμμα διευρύνθηκε κατά 1,6 δισ. ευρώ, φθάνοντας τα 8,9 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, περιοριστικά λειτούργησαν η μείωση του ελλείμματος αγαθών κατά 1,4 δισ. ευρώ και η αύξηση του πλεονάσματος υπηρεσιών κατά 547 εκατ. ευρώ.

Ενεργειακός κίνδυνος ξανά στο προσκήνιο

Η Τράπεζα Πειραιώς επισημαίνει ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού ενδέχεται να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς οι διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις δημιουργούν νέες αβεβαιότητες.

Η αναζωπύρωση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο, οι περιορισμοί στα Στενά του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα επηρεάζουν τις ενεργειακές αγορές και αυξάνουν τον κίνδυνο νέας ανόδου του κόστους.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει και τη νομισματική πολιτική των μεγάλων κεντρικών τραπεζών.

Ευρωζώνη και ΗΠΑ: Ανθεκτική ανάπτυξη

Στην Ευρωζώνη, το ΑΕΠ αυξήθηκε το δεύτερο τρίμηνο κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση και κατά 1% σε ετήσια βάση.

Η Ισπανία σημείωσε την ισχυρότερη επίδοση με ανάπτυξη 0,7%, ενώ Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία κινήθηκαν στο 0,2%.

Το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη 0,9% για την Ευρωζώνη το 2026 και 1,2% το 2027, με τις αμυντικές δαπάνες, τις επενδύσεις σε υποδομές και την ανθεκτική αγορά εργασίας να λειτουργούν υποστηρικτικά.

Στις ΗΠΑ, η οικονομία εξακολουθεί να παρουσιάζει ισχυρή δυναμική, με το ΔΝΤ να προβλέπει ανάπτυξη 2,3% το 2026 και 2,2% το 2027.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι επιχειρηματικές επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και στις νέες τεχνολογίες.

Αντίθετα, η Κίνα εμφανίζει επιβράδυνση, με την ανάπτυξη να περιορίζεται στο 4,3% το δεύτερο τρίμηνο, από 5% στο πρώτο, καθώς η εσωτερική ζήτηση παραμένει αδύναμη και οι εξαγωγές αποτελούν τον βασικό μοχλό στήριξης.