Το μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες της Υεμένης απέστειλαν στις 10 Σεπτεμβρίου επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, την ημέρα κατά την οποία κατέλαβαν το λιμάνι της Μόχα.

Στην επιστολή, οι Χούθι φέρονται να υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις τους στη νότια ακτή της Υεμένης δεν αποσκοπούν στη διατάραξη της διεθνούς ναυσιπλοΐας και ότι δεν θα επηρεάσουν την ελευθερία διέλευσης από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Το μήνυμα προς την Ευρώπη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι Χούθι επιχειρούν να διαχωρίσουν τις επιθέσεις τους κατά της Σαουδικής Αραβίας από μια ευρύτερη εκστρατεία εναντίον της διεθνούς εμπορικής ναυτιλίας.

Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023 η κίνηση

Η διαβεβαίωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ναυτιλιακή δραστηριότητα στην περιοχή παρουσιάζει σαφή ανάκαμψη.

Μεγάλες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν αρχίσει να αυξάνουν και πάλι τις διελεύσεις μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ. Σύμφωνα με στοιχεία της Xeneta, η χωρητικότητα των containerships που χρησιμοποιούν τη διαδρομή έχει πλέον επανέλθει σχεδόν στο 30% των επιπέδων που καταγράφονταν πριν από την κρίση του 2023.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις των Χούθι ανάγκασαν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ναυτιλίας να绕φεύγει τη συγκεκριμένη διαδρομή, επιλέγοντας τον πολύ μακρύτερο περίπλου γύρω από την Αφρική.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Maersk, Vincent Clerc, έχει επισημάνει ότι δεν έχει καταγραφεί επίθεση σε containership για περισσότερο από έναν χρόνο, παρά την αυξημένη κίνηση στην περιοχή. Ωστόσο, οι αποφάσεις των ναυτιλιακών εταιρειών για τη χρήση του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ εξακολουθούν να λαμβάνονται σε καθημερινή βάση, με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες ασφαλείας.

Τα δεξαμενόπλοια παραμένουν πιο επιφυλακτικά

Η επιστροφή των containerships δεν σημαίνει ότι η περιοχή έχει απαλλαγεί από τον κίνδυνο.

Ιδιαίτερα επιφυλακτικοί εμφανίζονται οι διαχειριστές δεξαμενόπλοιων, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι συμπίπτουν με την ευρύτερη γεωπολιτική ένταση στον Κόλπο και τις πιέσεις που ασκούνται στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Το τελευταίο διάστημα, λιγότερα δεξαμενόπλοια έχουν παραλάβει φορτία από το Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας, ενώ σύμφωνα με στοιχεία της Windward, πλοία που διέρχονται από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ χρησιμοποιούν διαφορετικές πρακτικές ως προς τα συστήματα εντοπισμού τους όταν προσεγγίζουν σαουδαραβικά λιμάνια.

Η συμπεριφορά αυτή αντανακλά το αυξημένο επίπεδο προσοχής που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων ενεργειακών φορτίων στην περιοχή.

Οι Χούθι στέλνουν διαφορετικό μήνυμα και στις ΗΠΑ

Ανάλογο μήνυμα έχει μεταφερθεί και προς την Ουάσιγκτον, μετά τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν με τη μεσολάβηση του Ομάν.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι Χούθι είχαν επικοινωνήσει με την αμερικανική πλευρά, μεταφέροντας ότι δεν επιθυμούν άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, όμως, οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας συνεχίζονται, γεγονός που διατηρεί υψηλό το επίπεδο αβεβαιότητας για τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους ασφαλιστές.

Το κρίσιμο ερώτημα για τη ναυτιλία είναι επομένως εάν η διάκριση που επιχειρούν να κάνουν οι Χούθι μεταξύ σαουδαραβικών στόχων και διεθνούς εμπορικής ναυσιπλοΐας θα διατηρηθεί στην πράξη.

Ευρώπη και Σαουδική Αραβία εξετάζουν κοινή προστασία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται παράλληλα σε συζητήσεις με τη Σαουδική Αραβία για την ενίσχυση της προστασίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Το Ριάντ έχει ανακοινώσει τη δημιουργία ναυτικού συνασπισμού με περίπου δώδεκα χώρες της περιοχής, ενώ η ΕΕ διατηρεί τη δική της ναυτική αποστολή στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, με αποστολή την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.

Η ευρωπαϊκή πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι η ασφάλεια της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού αποτελεί πλέον ζήτημα άμεσου οικονομικού ενδιαφέροντος για την Ευρώπη, καθώς η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί βασικό σύνδεσμο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Ενισχύεται η άμυνα της Σαουδικής Αραβίας

Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι έχουν ενταθεί.

Οι επιχειρήσεις περιλαμβάνουν πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με drones εναντίον ενεργειακών υποδομών, ενώ οι Χούθι έχουν επεκτείνει τη δράση τους κατά μήκος της σαουδαραβικής ακτογραμμής στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν μέχρι στιγμής αναλάβει άμεση επιθετική δράση κατά των Χούθι, παρέχοντας ωστόσο αμυντική υποστήριξη στη Σαουδική Αραβία.

Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή. Η Γαλλία έχει ανακοινώσει την αποστολή στρατιωτικού προσωπικού και αμυντικών συστημάτων στο Γιανμπού, ενώ η Βρετανία σχεδιάζει την ανάπτυξη αεροσκάφους εναέριου ανεφοδιασμού της RAF για αμυντικές επιχειρήσεις.

Η Ερυθρά Θάλασσα σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι επομένως αντιφατική. Από τη μία πλευρά, η διεθνής ναυτιλία αρχίζει να επιστρέφει στην Ερυθρά Θάλασσα, μειώνοντας σταδιακά το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Από την άλλη, η στρατιωτική δραστηριότητα στην Υεμένη και η ευρύτερη γεωπολιτική ένταση στον Κόλπο εξακολουθούν να δημιουργούν σημαντικούς κινδύνους.

Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ παραμένει μια διαδρομή που μπορεί να αποδειχθεί οικονομικά πολύτιμη, αλλά δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ζώνη χαμηλού κινδύνου.

Το επόμενο διάστημα θα κριθεί εάν η επιστροφή των πλοίων σηματοδοτεί μια πραγματική και διατηρήσιμη ομαλοποίηση ή απλώς μια προσωρινή ανάκαμψη της ναυσιπλοΐας σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.