Από την άλλη πλευρά, χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στις παραδοσιακές πολιτικές συνοχής και στις αγροτικές ενισχύσεις, υποστηρίζοντας ότι αυτές εξακολουθούν να αποτελούν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Τονίζουν επίσης ότι οι νέες προτεραιότητες μπορούν να ενταχθούν στον προϋπολογισμό χωρίς να υπάρξει σημαντική αποδυνάμωση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η συζήτηση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη ένταση λόγω της αυξανόμενης πίεσης από το διεθνές περιβάλλον. Η άνοδος της Κίνας σε κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς, ο ανταγωνισμός με τις ΗΠΑ και η ανάγκη για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία ωθούν την ΕΕ να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητές της. Όπως επισημαίνουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η Ένωση καλείται να λειτουργήσει σε ένα πλαίσιο «γεωπολιτικού κατακερματισμού και τεχνολογικού ανταγωνισμού».

Την ίδια ώρα, η εσωτερική πολιτική πραγματικότητα περιορίζει τα περιθώρια συμβιβασμών. Η άνοδος λαϊκιστικών και εθνικιστικών δυνάμεων σε αρκετά κράτη-μέλη καθιστά δυσκολότερη τη διαμόρφωση κοινής γραμμής, ειδικά σε ζητήματα που αφορούν τη μεταφορά πόρων και την ανακατανομή των κοινοτικών δαπανών.

Ο νέος προϋπολογισμός δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ή λογιστική άσκηση. Στην πραγματικότητα, αποτυπώνει το ερώτημα για το τι Ευρώπη θέλουν τα κράτη-μέλη: μια Ένωση που θα παραμείνει προσανατολισμένη στις παραδοσιακές πολιτικές συνοχής ή μια Ένωση που θα αναδιατάξει ριζικά τις δαπάνες της για να ανταποκριθεί στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες θα δείξει αν η Ευρώπη μπορεί να γεφυρώσει αυτό το χάσμα ή αν θα οδηγηθεί σε μια νέα περίοδο εσωτερικών εντάσεων γύρω από τον πυρήνα της οικονομικής της πολιτικής.