45.800 απολύσεις

Τον περασμένο μήνα ανακοινώθηκαν 45.800 απολύσεις συνολικά στον τομέα της τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον ιστότοπο Layoffs.fyi που παρακολουθεί τις απώλειες των θέσεων εργασίας, αυτό καθιστά τον Μάρτιο του 2026 τον χειρότερο μήνα περικοπών προσωπικού τα τελευταία δύο έτη.

Οι εταιρείες πασχίζουν να παρουσιάσουν τις περικοπές ως απόδειξη της βεβαιότητάς τους για ένα μέλλον βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, στο οποίο όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι θα αντικαθίστανται από μηχανές. Είναι προσεκτικές ώστε να μην αφήσουν υπονοούμενα για ενδεχόμενα προβλήματα. «Δεν παίρνουμε αυτή την απόφαση επειδή έχουμε πρόβλημα» έγραψε στην ανακοίνωσή του ο διευθύνων σύμβουλος της Block, Τζακ Ντόρσεϊ.

Ωστόσο, έχουν αρχίσει να μαζεύονται σύννεφα πάνω από τον κλάδο. Οι τεχνολογικές εταιρείες παίζουν στην πραγματικότητα μεταξύ τους ένα ριψοκίνδυνο «παιχνίδι της κότας»: ποια θα υπαναχωρήσει πρώτη από τα επενδυτικά της σχέδια; Ξοδεύουν όσα περισσότερα μπορούν – περισσότερα από τους αντιπάλους τους, ελπίζουν – σε τσιπ τεχνητής νοημοσύνης και κέντρα δεδομένων.

Οι δαπάνες αυτές θα μπορούσαν να τους δώσουν το προβάδισμα σε μια κούρσα που νιώθουν ότι δεν έχουν την πολυτέλεια να χάσουν.
Αυτό, με τη σειρά του, εντείνει τον ανταγωνισμό για το ποιος μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη για να κάνει περισσότερα με πολύ λιγότερα, εξοικονομώντας έτσι χρήματα για ακριβά τσιπ.

Προσπάθειες διόρθωσης

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, οι περικοπές μοιάζουν περισσότερο με προσπάθειες διόρθωσης των υπερβολικών προσλήψεων του παρελθόντος ή απλώς εναρμόνισης με τα δεδομένα του κλάδου. Τα ετήσια έσοδα ανά υπάλληλο της Oracle είναι χαμηλότερα από ό,τι των περισσότερων άλλων μεγάλων εταιρειών λογισμικού και λιγότερα από το ένα τρίτο αυτών της Microsoft, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence. Ο αριθμός εργαζομένων που ανακοίνωσε τελευταία η Snap ήταν κατά 65% υψηλότερος από τα προ πανδημίας επίπεδα, παρόλο που η μητρική εταιρεία του Snapchat αποτυγχάνει συστηματικά να εμφανίσει ετήσιο λειτουργικό κέρδος. Το να μασκαρεύει μια εταιρεία τις απολύσεις ως οραματικές κινήσεις για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης ενέχει ορισμένους κινδύνους.

Οι αθρόες απολύσεις πλήττουν το ηθικό και δημιουργούν κίνητρο για αποχώρηση σε άλλους υπαλλήλους, ειδικά τους πιο ταλαντούχους που έχουν εναλλακτικές. Παρά τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, θα εξακολουθήσουν να χρειάζονται άνθρωποι για να κατανοούν τα επιχειρηματικά μοντέλα, να έρχονται σε επαφή με τους πελάτες και, το σημαντικότερο, να διασφαλίζουν ότι τα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται με ασφάλεια. Οσοι απολύονται και είναι έξυπνοι ίσως ξεκινήσουν δικές τους startups που θα καταλήξουν να ανταγωνίζονται τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες – ο μεγάλος αριθμός προσωπικού τις βοηθά να προστατευτούν από αυτόν τον πονοκέφαλο.

Επιπλέον, οι απολύσεις ενισχύουν περαιτέρω και τείνουν να επιβεβαιώσουν την κοινή αντίληψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πανάκεια, αλλά καταστρέφει θέσεις εργασίας. Αυτό θα τροφοδοτήσει μια αντίδραση που βάζει ήδη φρένο στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς όλο και περισσότερες τοπικές κοινωνίες μάχονται ενάντια στην κατασκευή τεράστιων κέντρων δεδομένων.

Η ενίσχυση αυτής της αντίδρασης είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζονται τώρα οι εταιρείες, οι οποίες αδειάζουν τα ταμεία τους για να πάρουν προβάδισμα. Η Google της Alphabet, η Meta, η Amazon.com και η Microsoft αναμένεται φέτος να δαπανήσουν αθροιστικά 674 δισ. δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες – ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με αυτό που ξόδεψαν πριν από δύο χρόνια, όταν οι δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη θεωρούνταν ήδη αυξημένες. Αυτό οδηγεί στα όριά τους τα οικονομικά εταιρειών που διαθέτουν τις βαθύτερες τσέπες στον κόσμο. Η Amazon αναμένεται φέτος να ξοδέψει περισσότερο ρευστό από ό,τι θα παραγάγει, ενώ οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της Meta θα αντιστοιχούν σε περισσότερο από το ήμισυ των ετήσιων εσόδων της.

Ακόμη και για τους τεχνολογικούς κολοσσούς που συγκεντρώνουν τεράστια έσοδα και κέρδη, οι αριθμοί αυτοί φαίνονται όλο και πιο ανησυχητικοί. Το χρέος ορισμένων μεγάλων παικτών της τεχνολογίας ήδη αυξάνεται: Ο λόγος χρέους προς ίδια κεφάλαια της Meta ήταν 39% πέρυσι, έναντι μόλις 8% πριν από πέντε χρόνια. Ορισμένοι από τους μεγάλους παίκτες, συμπεριλαμβανομένης της Meta, επιδίδονται σε οικονομικές αλχημείες εκτός ισολογισμού για να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα την ανάπτυξη του κλάδου των υπολογιστικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

Δύο μηνύματα

Η μείωση του εργατικού δυναμικού στέλνει δύο μηνύματα στους επενδυτές: Πρώτον, δείχνει ότι οι εταιρείες τεχνολογίας δεν θα σταματήσουν για κανέναν λόγο να ξοδεύουν για την τεχνητή νοημοσύνη, κάτι που οι αγορές έχουν συχνά επικροτήσει. Τον τελευταίο καιρό, ωστόσο, δεν επιδοκιμάζονται όλα τους τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια. Δείτε την Tesla, η οποία είδε τη μετοχή της να πέφτει σχεδόν 4% αφότου ανέβασε πρόσφατα τον στόχο των δαπανών της στα 25 δισ. δολάρια για το τρέχον έτος.

Δεύτερον, δείχνει ότι οι τεχνολογικές εταιρείες πιστεύουν πως μπορούν να λειτουργήσουν μια χαρά με λιγότερους υπαλλήλους, ακόμη και μετά τις περικοπές των τελευταίων ετών που ακολούθησαν το πάρτι προσλήψεων της εποχής της πανδημίας. Ο αριθμός των εργαζομένων της Meta αυξήθηκε ελαφρώς μετά τις περικοπές του «έτους αποδοτικότητας» της εταιρείας, το 2023. Ωστόσο, στα τέλη του τέταρτου τριμήνου 2025, εξακολουθούσε να είναι περίπου 10% κάτω από το υψηλότερο επίπεδό της μετά την πανδημία.

Τέτοιες κινήσεις μπορούν να βελτιώσουν την εικόνα των αναλυτών για τις συγκεκριμένες εταιρείες, δεδομένου ότι τα έσοδα ανά υπάλληλο είναι ένας δείκτης που παρακολουθείται στενά για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας. Στους δύο τελευταίους κύκλους ανακοίνωσης εταιρικών αποτελεσμάτων, κατά τη διάρκεια των τηλεδιασκέψεων, οι αναλυτές της Wall Street ρώτησαν 29 φορές τις εισηγμένες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας για την αποδοτικότητά τους.

Σύμφωνα με στοιχεία της AlphaSense, ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με τις ερωτήσεις που υποβάλλονταν την αντίστοιχη περίοδο δύο χρόνια πριν.

Ωστόσο, ο τεχνολογικός κλάδος δεν τα πήγαινε άσχημα σε αυτόν τον τομέα και προηγουμένως. Τα διάμεσα ετήσια έσοδα ανά υπάλληλο στις εταιρείες τεχνολογίας του δείκτη S&P 500 είναι περίπου 669.000 δολάρια, δηλαδή 14% υψηλότερα από το επίπεδο της διαμέσου ολόκληρου του δείκτη, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η S&P Global Market Intelligence. Οι τεχνολογικές εταιρείες του δείκτη με κεφαλαιοποίηση άνω του 1 τρισ. δολαρίων καταγράφουν κατά μέσο όρο λίγο πάνω από 2 εκατομμύρια δολάρια ετήσιων εσόδων ανά υπάλληλο.

Η περαιτέρω περικοπή του αριθμού των εργαζομένων θα μπορούσε να βελτιώσει ακόμη περισσότερο τα νούμερα αυτά. Οχι όμως χωρίς τίμημα.

Πηγή: The Wall Street Journal