Βεβαίως, πολλοί σχολιαστές προειδοποιούν ότι αυτές οι ημέρες πλησιάζουν, και σε κάποιο βαθμό συμμερίζομαι το επιχείρημά τους. Προς το παρόν, όμως, έχουμε μόνο προειδοποιήσεις και όχι παρατηρήσιμα γεγονότα. Είναι επίσης αλήθεια ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συνεχίσουν επ’ αόριστον με τόσο μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα —όπως έκαναν κατά την πρώτη προεδρία Trump, την προεδρία Biden και τώρα τη δεύτερη προεδρία Trump— χωρίς να αντιμετωπίσουν συνέπειες. Αν μη τι άλλο, η αδυναμία των αμερικανικών αγορών και η υποχώρηση του δολαρίου θα μπορούσαν τελικά να εξυπηρετήσουν τα ίδια τα συμφέροντα της Αμερικής, εφόσον υποχρέωναν τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής να επιδείξουν μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Στο μεταξύ, όμως, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της πρόσφατης πορείας των αμερικανικών ομολόγων είναι ότι αυτή συνέπεσε με κάπως καλύτερα στοιχεία για τον πληθωρισμό και με την ανάληψη της προεδρίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ από έναν νέο πρόεδρο, ο οποίος πιστεύει ξεκάθαρα στις αποπληθωριστικές επιπτώσεις της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης.

Φυσικά, οι αγορές μπορεί να κάνουν λάθος· όμως συχνά κάνουν λιγότερα λάθη από εμάς που τις παρακολουθούμε στενά. Συχνά προσκολλώνται σε κάτι που οι περισσότεροι σχολιαστές δεν έχουν αντιληφθεί. Τι θα μπορούσε να είναι αυτό; Ας εξετάσουμε τις πιθανότερες εκδοχές.

Πρώτον, οι αγορές μπορεί να θεωρούν ότι η ελαφρά υποχώρηση του πληθωρισμού είναι μόνο προσωρινή και ότι τα επόμενα στοιχεία θα επιβεβαιώσουν αυτή την εκτίμηση. Δεν είμαι όμως τόσο βέβαιος, δεδομένου ότι η πρόσφατη αποκλιμάκωση ήταν απρόσμενη και οι αγορές συνήθως αντιδρούν σε τέτοιες εκπλήξεις.

Δεύτερον, η συμπεριφορά της αγοράς μπορεί να σχετίζεται με τον νέο πρόεδρο της Fed, Kevin Warsh, ο οποίος έχει φέρει μια θεμελιωδώς διαφορετική φιλοσοφία στη λειτουργία και στην επικοινωνία της κεντρικής τράπεζας. Οι αγορές δεν μπορούν πλέον να περιμένουν «forward guidance» για τις μελλοντικές αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Θα πρέπει να τις αξιολογούν και να τις προβλέπουν οι ίδιες. Ο Warsh έχει μάλιστα φτάσει στο σημείο να υποστηρίξει ότι η αντίδραση της αγοράς στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου —όταν οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες ξαφνικά έγιναν αυστηρότερες— έκανε ήδη μέρος της δουλειάς της Fed.

Ωστόσο, ούτε γι’ αυτή την ερμηνεία είμαι απολύτως βέβαιος, παρότι πιστεύω ακράδαντα στη δύναμη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών ως πρόδρομου δείκτη για την αμερικανική οικονομία. Άλλωστε, είναι εξίσου πιθανό, αν όχι περισσότερο, οι αγορές να θεωρούν ότι ο Warsh αντιμετωπίζει με υπερβολική αμεριμνησία τους υποκείμενους κινδύνους για την ανάπτυξη. Ίσως απλώς δεν συμμερίζονται την αισιοδοξία του για τα άμεσα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγικότητα.

Μια τρίτη, συναφής ερμηνεία είναι ότι η αυξανόμενη εξάρτηση των hyperscalers της τεχνητής νοημοσύνης από εκδόσεις εταιρικών ομολόγων —αντί για τις ελεύθερες ταμειακές ροές— για τη χρηματοδότηση των σχεδίων επέκτασής τους έχει επηρεάσει αρνητικά τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, των οποίων οι αποδόσεις πρέπει να αυξηθούν ώστε να ανταγωνιστούν όλο αυτό το νέο χρέος των hyperscalers. Εάν η απότομη αύξηση της ζήτησης για πιστώσεις διαδραματίζει ρόλο στη σημερινή εικόνα των αγορών, τα οφέλη θα πρέπει να εμφανιστούν στα εταιρικά κέρδη. Διαφορετικά, οι αγορές μετοχών θα αρχίσουν και πάλι να κλονίζονται. Αντίστοιχα, εάν οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων συνεχίσουν να αυξάνονται, η ζήτηση για μετοχές ενδέχεται να υποχωρήσει.

Η τελευταία και προφανής πιθανότητα είναι ότι οι επενδυτές ομολόγων αντιδρούν στην επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης της αμερικανικής κυβέρνησης και στην πλήρη απουσία εκτελεστικής ή κοινοβουλευτικής ηγεσίας στο συγκεκριμένο ζήτημα. Σχεδόν δεν περνά ημέρα χωρίς κάποιον χρηματοπιστωτικό ή πολιτικό σχολιαστή να εξυμνεί το θαύμα των αμερικανικών οικονομικών επιδόσεων. Όμως, αν όλα ήταν τόσο καλά, θα περίμενε κανείς βελτίωση της κυκλικής δημοσιονομικής θέσης των ΗΠΑ· και αν η αμερικανική οικονομία ήταν τόσο «εξαιρετική» όσο πιστεύουν ορισμένοι, η διαρθρωτική δημοσιονομική θέση θα ήταν επίσης ισχυρότερη.

Έτσι, καθώς πλησιάζουμε στον Σεπτέμβριο —τον ιστορικά χειρότερο μήνα για τις μετοχές— όλα τα βλέμματα θα παραμείνουν στραμμένα στην πορεία των αμερικανικών ομολόγων. Ό,τι κι αν συμβεί σε αυτή την αγορά, δεν θα περιοριστεί μόνο σε αυτήν.

Ο Jim O’Neill είναι πρώην υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου και πρώην πρόεδρος της Goldman Sachs Asset Management.

Πηγή: Project Syndicate