Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η σύγκριση με πέρυσι. Την αντίστοιχη περίοδο του 2025, το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ βρισκόταν περίπου στα 406 εκατ. βαρέλια.

Νέο χαμηλό μετά από 44 χρόνια

Το απόθεμα έχει πλέον καταγράψει δύο φορές μέσα στο 2026 νέα χαμηλά πολλών δεκαετιών.

Αρχικά υποχώρησε κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια, ενώ στις αρχές Αυγούστου πέρασε κάτω και από τα επίπεδα του 1983.

Η νέα υποχώρηση στα 283,8 εκατ. βαρέλια σημαίνει ότι το SPR βρίσκεται πλέον στο χαμηλότερο σημείο από το 1982, περιορίζοντας παράλληλα το διαθέσιμο περιθώριο της Ουάσιγκτον για νέες μαζικές παρεμβάσεις στην αγορά σε περίπτωση μιας νέας ενεργειακής αναταραχής.

Η μεγάλη αποδέσμευση των 172 εκατ. βαρελιών

Η σημερινή εικόνα είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της μεγάλης αποδέσμευσης αποθεμάτων που ενέκρινε τον Μάρτιο ο Ντόναλντ Τραμπ.

Οι ΗΠΑ ενέκριναν την αποδέσμευση περίπου 172 εκατ. βαρελιών, στο πλαίσιο συντονισμένης κίνησης συνολικού ύψους περίπου 400 εκατ. βαρελιών από 32 χώρες-μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας.

Η διαδικασία ξεκίνησε περίπου μία εβδομάδα αργότερα και είχε σχεδιαστεί να διαρκέσει περίπου 120 ημέρες.

Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για την αναπλήρωση περίπου 200 εκατ. βαρελιών μέσα σε ένα έτος, χωρίς επιβάρυνση των φορολογουμένων.

Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η αναπλήρωση του SPR δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με την ίδια ταχύτητα με την οποία πραγματοποιούνται οι αποδεσμεύσεις.

Πόσο κοντά βρίσκεται στο όριο;

Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι πόσο χαμηλά μπορεί να φτάσει το αμερικανικό στρατηγικό απόθεμα χωρίς να περιοριστεί η πραγματική δυνατότητα άντλησης πετρελαίου σε περίπτωση ανάγκης.

Η ομοσπονδιακή νομοθεσία προβλέπει ελάχιστο λειτουργικό επίπεδο περίπου 252,4 εκατ. βαρελιών.

Παράλληλα, ως γενικά αποδεκτό ελάχιστο επίπεδο για την αποτελεσματική άντληση και επεξεργασία του αργού θεωρείται μια περιοχή περίπου 250-300 εκατ. βαρελιών.

Με τα αποθέματα στα 283,8 εκατ. βαρέλια, το SPR βρίσκεται ήδη μέσα σε αυτή τη ζώνη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το απόθεμα εξαντλείται άμεσα. Σημαίνει όμως ότι το περιθώριο για νέες μεγάλες αποδεσμεύσεις χωρίς ταυτόχρονη σημαντική αναπλήρωση έχει περιοριστεί αισθητά.

«Ζωή με πιστωτική κάρτα» στην αγορά πετρελαίου

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς ένα μέρος της ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης διατηρείται πλέον μέσω της μείωσης των αποθεμάτων.

Ο αναλυτής ενέργειας του Atlantic Council, Μπεν Κέιχιλ, προειδοποιεί ότι η αποτελεσματικότητα των συνεχών αποδεσμεύσεων μειώνεται όσο περιορίζονται τα διαθέσιμα αποθέματα.

Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερο πετρέλαιο απελευθερώνεται από τα στρατηγικά αποθέματα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανησυχία ότι περιορίζονται τα περιθώρια για νέα παρέμβαση σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της κρίσης.

Ο Σαούλ Κάβονιτς της MST Marquee έχει περιγράψει την κατάσταση ως «ζωή με πιστωτική κάρτα της αγοράς πετρελαίου». Οι ροές μέσω του Στενού του Ορμούζ παραμένουν περίπου στο ένα τρίτο των προπολεμικών επιπέδων, ενώ η υποχώρηση των αποθεμάτων έχει συμβάλει στη διατήρηση του Brent κάτω από τα 110 δολάρια για μεγάλο μέρος της κρίσης.

Τα swaps των 133 εκατ. βαρελιών

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι περίπου 133 εκατ. βαρέλια από τις ποσότητες που έχουν αποδεσμευτεί μέσω του SPR αφορούν συμβάσεις ανταλλαγής πετρελαίου (swaps).

Οι συμβάσεις έχουν συναφθεί με τις Shell, Vitol και Trafigura, οι οποίες έχουν αναλάβει συμβατικά να επιστρέψουν 1,25 βαρέλια για κάθε ένα βαρέλι που έλαβαν.

Οι επιστροφές αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές του επόμενου έτους.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος της σημερινής μείωσης του SPR δεν αποτελεί οριστική απώλεια πετρελαίου, αλλά μεταφορά αποθεμάτων στον χρόνο, με υποχρέωση επιστροφής μεγαλύτερης ποσότητας.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι το περιθώριο ασφαλείας

Η μεγάλη εικόνα, επομένως, δεν αφορά μόνο το σημερινό επίπεδο των 283,8 εκατ. βαρελιών.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το στρατηγικό απόθεμα των ΗΠΑ έχει πλέον περιορισμένο περιθώριο περαιτέρω μείωσης χωρίς να αρχίσει να τίθεται πιο έντονα το ζήτημα της επιχειρησιακής του επάρκειας.

Σε μια αγορά όπου οι ροές μέσω του Ορμούζ παραμένουν περιορισμένες και η γεωπολιτική αβεβαιότητα διατηρεί υψηλό το ασφάλιστρο κινδύνου, η δυνατότητα των ΗΠΑ να λειτουργήσουν ως «μαξιλάρι» προσφοράς έχει γίνει σαφώς μικρότερη.

Και αυτό δημιουργεί ένα νέο δεδομένο για την αγορά πετρελαίου: η επόμενη μεγάλη διαταραχή στην προσφορά θα βρει τις ΗΠΑ με πολύ μικρότερο στρατηγικό απόθεμα από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια.