Οι τρεις όροι της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον

Το Ιράν ζητά από τις ΗΠΑ:

Τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ώστε να αποκατασταθεί η κανονική λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών.

Αντιμετώπιση των κυρώσεων που επανήλθαν μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα, καθώς και επανέναρξη συζητήσεων για τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.

Ανάληψη ευθύνης για τη σταθερότητα στον Λίβανο, σύμφωνα με το μνημόνιο κατανόησης που είχε συμφωνηθεί με την Ουάσιγκτον τον Ιούνιο.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι χωρίς αυτά τα βήματα δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης αποκατάσταση της ασφάλειας και της ελευθερίας κινήσεων στα Στενά του Ορμούζ.

Νέο πλαίσιο και όχι συνέχεια της προηγούμενης συμφωνίας

Ο Γκαριμπαμπαντί απέρριψε την άποψη ότι το Ιράν εφαρμόζει απλώς το άρθρο 5 της συμφωνίας του Ιουνίου, το οποίο προέβλεπε ότι η Τεχεράνη θα καταβάλει προσπάθειες για τη διασφάλιση της εμπορικής ναυσιπλοΐας για περίοδο 60 ημερών.

Όπως ανέφερε, η προηγούμενη συμφωνία περιείχε μόνο γενικές αρχές και όχι ένα συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο.

Αντίθετα, η νέα συμφωνία με το Ομάν αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα «εντελώς νέο μοντέλο», προσαρμοσμένο στις σημερινές συνθήκες ασφαλείας, και δεν αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου καθεστώτος.

Αλλαγές στις θαλάσσιες διαδρομές

Σύμφωνα με την Τεχεράνη, το νέο πλαίσιο προβλέπει αλλαγές στις θαλάσσιες διαδρομές, με σημαντικό μέρος της εμπορικής κίνησης να πραγματοποιείται μέσω των χωρικών υδάτων του Ιράν και το υπόλοιπο μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν.

Ο Ιρανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τη νέα ρύθμιση ως μια μορφή «αποτελεσματικής άσκησης κυριαρχίας» στα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η χώρα του δεν επιδιώκει το συστηματικό κλείσιμο της θαλάσσιας οδού σε περιόδους ειρήνης.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως, καθώς από την περιοχή διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε αβεβαιότητα σχετικά με τη λειτουργία τους συνεχίζει να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τις αγορές ενέργειας, τις τιμές πετρελαίου και τον παγκόσμιο πληθωρισμό.

Ιράν: Σχέδιο για περιορισμό της διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ – Πρόστιμα έως 20% της αξίας του φορτίου

Το Ιράν εξετάζει ακόμη και την επιβολή περιορισμών στη διέλευση πλοίων των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και άλλων χωρών που χαρακτηρίζει ως «εχθρικές» από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα του ημιεπίσημου πρακτορείου ειδήσεων Fars.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, βρίσκεται υπό επεξεργασία νομοσχέδιο που προβλέπει την επιβολή αυστηρών περιορισμών στη ναυσιπλοΐα, με πρόστιμα που θα μπορούν να φτάνουν έως και το 20% της αξίας του φορτίου για όσα πλοία παραβιάζουν τους νέους κανόνες.

Ωστόσο, η πρόταση δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Όπως ανέφερε Ιρανός βουλευτής, το σχέδιο νόμου βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης από ειδικούς, ενώ το κοινοβούλιο έχει ζητήσει πρόσθετες εισηγήσεις πριν προχωρήσει στην τελική του διαμόρφωση.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχεράνη κάνει λόγο για κατ’ αρχήν συμφωνία με το Ομάν σχετικά με το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ. Παρά ταύτα, η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη συνεννόηση δεν συνεπάγεται αυτόματα την πλήρη επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι απαιτούνται συγκεκριμένες εγγυήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν υπάρξει οποιαδήποτε οριστική εξέλιξη. Σε συνέντευξή του στο κρατικό πρακτορείο IRNA, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον οφείλει να ανακαλέσει ενέργειες που, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, παραβίασαν προηγούμενες δεσμεύσεις.

Η πιθανότητα επιβολής περιορισμών στη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ διατηρεί την ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινείται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Τυχόν εφαρμογή τέτοιων μέτρων θα μπορούσε να επηρεάσει το παγκόσμιο εμπόριο και να ενισχύσει τη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας.