Ποιοι θα ωφεληθούν

Τα εισοδηματικά, περιουσιακά και οικογενειακά κριτήρια για την επιλογή των δικαιούχων δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι θα κινηθούν κοντά στα κριτήρια που εφαρμόζονται στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ».

Από την άλλη πλευρά, το πλαίσιο καθορίζει ήδη τις κατηγορίες φορέων που θα μπορούν να αξιοποιήσουν τα φορολογικά κίνητρα. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

Δήμοι και Περιφέρειες

Νομικά πρόσωπα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Αναπτυξιακοί Οργανισμοί ΟΤΑ

Μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου

Κατασκευαστικές και εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων

Απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι από το φορολογικό έτος 2026 και εφεξής τα έσοδα που προκύπτουν από εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων τα οποία εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης θα απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για όσο διάστημα διαρκεί η σχετική μίσθωση.

Η ρύθμιση αφορά ακίνητα που χρησιμοποιούνται για τη στέγαση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων μέσω προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα υπεκμίσθωσης, δηλαδή η περίπτωση κατά την οποία ένας φορέας μισθώνει ένα ακίνητο και στη συνέχεια το παραχωρεί σε τρίτο πρόσωπο με συγκεκριμένους όρους και αντίστοιχο μίσθωμα.

Τι σημαίνει «κοινωνική μίσθωση»

Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, κοινωνική μίσθωση θεωρείται η σύμβαση που παρέχει κατάλληλη και οικονομικά προσιτή κατοικία σε ευάλωτα νοικοκυριά έναντι ενοικίου σημαντικά χαμηλότερου από αυτό που θα διαμορφωνόταν υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς για αντίστοιχο ακίνητο.

Η επιλογή των δικαιούχων θα βασίζεται σε κοινωνικά κριτήρια, όπως:

το εισόδημα,

η ακίνητη περιουσία,

η οικογενειακή κατάσταση,

ο αριθμός και η ηλικία των παιδιών.

Build to Rent: Κατασκευάζω και Νοικιάζω

Παράλληλα, η κυβέρνηση θεσμοθετεί το πρόγραμμα «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» (Build to Rent), με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών μέσω της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα.

Το πρόγραμμα δίνει κίνητρα σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις κατασκευές ή στη διαχείριση ακινήτων ώστε να:

ανεγείρουν νέες κατοικίες,

μετατρέπουν επαγγελματικά ή άλλα μη οικιστικά ακίνητα σε κατοικίες,

διαθέτουν τα ακίνητα αυτά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον 10 ετών.

Ως αντάλλαγμα, τα έσοδα από τις μισθώσεις αυτές θα απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος, υπό την προϋπόθεση ότι τα ενοίκια θα διαμορφώνονται σε επίπεδα που θα καθορίζει το κράτος μέσω κοινών υπουργικών αποφάσεων.

Στόχος η ενίσχυση της προσφοράς προσιτής κατοικίας

Η νέα στρατηγική επιχειρεί να αντιμετωπίσει το στεγαστικό πρόβλημα όχι μόνο μέσω επιδότησης της ζήτησης, αλλά και μέσω ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών με προσιτά ενοίκια.

Η κοινωνική μίσθωση και το Build to Rent αποτελούν δύο συμπληρωματικά εργαλεία που επιδιώκουν να κινητοποιήσουν τόσο δημόσιους φορείς όσο και ιδιωτικές επιχειρήσεις, παρέχοντας σημαντικά φορολογικά κίνητρα με αντάλλαγμα τη διάθεση κατοικιών σε τιμές χαμηλότερες από τις επικρατούσες στην αγορά.

Εφόσον εφαρμοστούν σε μεγάλη κλίμακα, τα δύο προγράμματα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα νέο απόθεμα προσιτής κατοικίας, συμβάλλοντας στη μείωση των πιέσεων που δέχονται σήμερα τα νοικοκυριά από το υψηλό κόστος στέγασης.