Οι «σίγουροι»

Σύμφωνα με στοιχεία της Καθημερινής, από αυτούς τους 3.500, μόλις το περίπου 10%, δηλαδή 350 έως 400 υποψήφιοι δανειολήπτες έχουν ήδη υπογράψει συμβόλαιο με τον αγοραστή και η ένταξή τους στο πρόγραμμα θεωρείται σχεδόν εξασφαλισμένη. Το μεγάλο ερώτημα είναι οι υπόλοιποι 3.100, που ενώ έχουν βρει το σπίτι που τους ενδιαφέρει και έχουν συμφωνήσει έστω προφορικά με τον πωλητή του ακινήτου, δεν έχουν ακόμη υπογράψει συμβόλαιο και άρα δεν έχουν λάβει την τελική έγκριση από την τράπεζα. Η κατηγορία αυτή των νοικοκυριών θα πρέπει να επισπεύσει τη διαδικασία προκειμένου να μην τεθεί εκτός προγράμματος και απολέσει το όνειρο να αποκτήσει την πρώτη κατοικία με φθηνό επιτόκιο, επιδοτούμενο κατά 50%.

Με βάση τα ίδια στοιχεία, αυτοί οι υποψήφιοι δανειολήπτες δεν βρίσκονται στο ίδιο στάδιο της διαδικασίας. Αρκετοί είναι σε πιο προχωρημένο, έχουν δηλαδή λάβει τελική έγκριση από την τράπεζα, η οποία έχει κάνει τον νομικό και τεχνικό έλεγχο του ακινήτου. Ωστόσο, δεν έχουν υπογράψει το συμβόλαιο αγοραπωλησίας και θα πρέπει τώρα να επισπεύσουν τη διαδικασία, ώστε εντός λίγων μόλις ημερών να ολοκληρώσουν και τη μεταγραφή του ακινήτου. Στην πραγματικότητα οι μέρες που απομένουν είναι πολύ λιγότερες των 30, αφού η σύσταση που έχουν οι τράπεζες είναι τα συμβόλαια να έχουν κλείσει έως τις 22 Μαΐου, προκειμένου να ολοκληρωθεί η υπογραφή της δανειακής σύμβασης έως τις 2 Ιουνίου. Μεταξύ αυτών υπάρχουν και περιπτώσεις –ευτυχώς όχι πολλές– που έχουν δώσει και μια μικρή προκαταβολή στον υποψήφιο πωλητή προκειμένου να δεσμεύσουν το ακίνητο και κινδυνεύουν να μείνουν εκτός του προγράμματος.

Η διαδικασία εμπλέκει έντονα και τους συμβολαιογράφους, οι οποίοι θα πρέπει να προτεραιοποιήσουν τους πελάτες τους προκειμένου να ανταποκριθούν στον όγκο των συμβολαίων που καλούνται να ολοκληρώσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Υπενθυμίζεται ότι ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 2 δισ. ευρώ και τα αιτήματα που έχουν λάβει έγκριση από τις τράπεζες αντιστοιχούν σε χρηματοδότηση 1,6 δισ. ευρώ. Με ορατό τον κίνδυνο αρκετοί από αυτούς τους 3.500 να μείνουν εκτός, τα χρήματα που θα περισσέψουν υπολογίζονται περίπου σε μισό δισ. ευρώ.

Οπως έχει γράψει η «Κ», το αρμόδιο υπουργείο επιδιώκει να μη χαθούν αυτά τα κεφάλαια και να αξιοποιηθούν σε ένα ενδιάμεσο πρόγραμμα – γέφυρα για όσους δεν καταφέρουν να προλάβουν την προθεσμία. Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, δεν είναι βέβαιη και γι’ αυτό επισήμως δεν επιβεβαιώνεται η προοπτική ύπαρξης ενός ενδιάμεσου προγράμματος για τα αδιάθετα του «Σπίτι μου ΙΙ». Πηγές με γνώση του θέματος σημειώνουν ότι όσοι χάσουν στο παρά πέντε το πρόγραμμα θα πρέπει να προβλέψουν –πάντα σε συμφωνία με τον πωλητή– πιο μακρινή προθεσμία εξόφλησης του συμβολαίου, π.χ. τρεις μήνες αντί για έναν, έτσι ώστε να μη χάσουν το ακίνητο στην περίπτωση που τελικά υπάρξει ενδιάμεσο πρόγραμμα. Πρόκειται πάντως για μια κίνηση με ρίσκο, αφού δεν υπάρχει εγγύηση για το εάν και πότε θα υπάρξει πρόγραμμα – γέφυρα.

Οι μέχρι σήμερα ωφελούμενοι από το «Σπίτι μου ΙΙ» υπολογίζονται περίπου σε 10.000 και οι συνολικές εκταμιεύσεις –από τις αρχές του 2025 που ξεκίνησε το πρόγραμμα έως και σήμερα– ανέρχονται σε 1,1 δισ. ευρώ. Τα δάνεια αυτά, αλλά και τα ειδικά προγράμματα που έβγαλαν οι τράπεζες για τη χρηματοδότηση της πρώτης κατοικίας, έχουν κινητοποιήσει τις χορηγήσεις στεγαστικών, χωρίς ωστόσο να ανατρέψουν την καθοδική πορεία που καταγράφεται συστηματικά τα τελευταία χρόνια στα υπόλοιπα της στεγαστικής πίστης.

Τα στεγαστικά δάνεια

Τα στοιχεία της ΤΤΕ δείχνουν ότι στο τέλος του α΄ τριμήνου τα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων μειώθηκαν στα 25,5 δισ. ευρώ και η καθαρή ροή χρηματοδότησης για όλο το τρίμηνο ήταν αρνητική κατά 49 εκατ. Η καθαρή ροή χρηματοδότησης αποτυπώνει τις νέες εκταμιεύσεις μετά τις αποπληρωμές και το γεγονός ότι παραμένει αρνητική σημαίνει ότι οι αποπληρωμές παλαιότερων στεγαστικών δανείων συνεχίζουν να είναι υψηλότερες, με αποτέλεσμα τα συνολικά υπόλοιπα να συρρικνώνονται.

Στον αντίποδα είναι τα δάνεια προς επιχειρήσεις που εκτινάχθηκαν στο τέλος του α΄ τριμήνου στα 93,2 δισ. ευρώ από 89,7 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο, καταγράφοντας θετική ροή χρηματοδότησης ύψους 1,5 δισ. ευρώ για όλο το τρίμηνο.