«Ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού υπήρχε για κάθε οικονομία ήδη από τον Μάρτιο, με διαφορετικούς τρόπους», δήλωσε η Alessia Berardi, επικεφαλής παγκόσμιας μακροοικονομικής ανάλυσης στο Amundi Investment Institute.

Η τελευταία διεύρυνση της σύγκρουσης «αυξάνει σίγουρα τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού», πρόσθεσε.

Ακολουθεί η εικόνα που διαμορφώνεται στις αγορές:

Ο παράγοντας του πετρελαίου

Οι τιμές ενέργειας παραμένουν ο βασικός παράγοντας που επηρεάζει τις βραχυπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, επομένως δεν προκαλεί έκπληξη ότι η άνοδος αυτής της εβδομάδας έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Το Brent, το οποίο είχε υποχωρήσει έως τα 70 δολάρια στις αρχές Ιουλίου λόγω της αισιοδοξίας για κατάπαυση του πυρός, άγγιξε ξανά τα 100 δολάρια μετά την ανακοίνωση των Χούθι της Υεμένης ότι πραγματοποίησαν επιθέσεις σε δύο σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα στην Ερυθρά Θάλασσα, διευρύνοντας τις διαταραχές στις παγκόσμιες μεταφορές πέρα από τα Στενά του Ορμούζ.

Το πετρέλαιο, με άνοδο σχεδόν 40% τον Ιούλιο, οδεύει προς τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από τον Μάρτιο. Το ίδιο ισχύει και για τα συμβόλαια φυσικού αερίου αναφοράς στην Ευρώπη, τα οποία βρίσκονται επίσης στα υψηλότερα επίπεδα από τον Μάρτιο.

Τι γίνεται με τις πληθωριστικές προσδοκίες;

Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ για τον Ιούνιο διαμορφώθηκε χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις την περασμένη εβδομάδα, όμως η ανακούφιση αποδείχθηκε προσωρινή, καθώς αυτή την εβδομάδα η άνοδος των τιμών ενέργειας οδήγησε τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων από τις ΗΠΑ έως την Ιαπωνία και τη Γερμανία σε σημαντική άνοδο.

Οι κινήσεις στους δείκτες της αγοράς που παρακολουθούν τις πληθωριστικές προσδοκίες ήταν μέχρι στιγμής σχετικά περιορισμένες, αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει.

Ο Kristjan Kasikov, επικεφαλής λύσεων για επενδυτές συναλλάγματος στη Citi, δήλωσε ότι ιστορικά οι αγορές μπορεί να καθυστερούν να ενσωματώσουν πλήρως τον αντίκτυπο των μεταβολών στις τιμές αγροτικών προϊόντων και εμπορευμάτων ενέργειας.

«Οι συμμετέχοντες στην αγορά θεωρούν ότι αυτή η άνοδος των εμπορευμάτων θα είναι προσωρινή, αλλά αξίζει να την παρακολουθούμε», ανέφερε.

Η εταιρεία ανάλυσης Kpler εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων λιπασμάτων διέρχεται μέσω των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που σημαίνει ότι οι τιμές των τροφίμων ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα, πλήττοντας περισσότερο τις ευάλωτες αναδυόμενες οικονομίες.

Παράλληλα, το φαινόμενο El Niño φέτος συμβάλλει επίσης στην άνοδο των τιμών.

Διπλό πλήγμα για τις κεντρικές τράπεζες

Ως αποτέλεσμα, οι επενδυτές επανέφεραν τα στοιχήματα ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων προκειμένου να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.

Οι αγορές αναμένουν περίπου δύο ακόμη αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έως το τέλος του έτους, πέρα από την κίνηση του Ιουνίου. Η ΕΚΤ διατήρησε σταθερά τα επιτόκια την Πέμπτη, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι μπορεί να ακολουθήσει περαιτέρω σύσφιξη της πολιτικής.

Στις ΗΠΑ, οι προσδοκίες για αυξήσεις επιτοκίων μειώθηκαν μετά τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό, όμως επανήλθαν γρήγορα και πλέον οι αγορές τιμολογούν περίπου δύο αυξήσεις έως τον Ιανουάριο. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2% της Fed εδώ και πέντε χρόνια.

Η πρόκληση για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ιδιαίτερα σε οικονομίες που εισάγουν ενέργεια όπως η Ευρωζώνη, είναι ότι η αύξηση των επιτοκίων επιβραδύνει παράλληλα την οικονομική ανάπτυξη.

Κάτι που δεν βοηθά όταν ήδη υπάρχει ενεργειακό σοκ.

Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.

«Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται πιο πρόθυμη να αυξήσει τα επιτόκια λόγω πληθωρισμού που προκαλείται από το πετρέλαιο σε σχέση με τη Fed», δήλωσε ο Andrew Sheets, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας σταθερού εισοδήματος στη Morgan Stanley.

«Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο ενός διπλού πλήγματος, καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες τόσο μέσω των υψηλότερων τιμών ενέργειας όσο και μέσω μιας πιο αυστηρής νομισματικής πολιτικής».

Την ίδια ημέρα που το πετρέλαιο άγγιξε τα 100 δολάρια, το ευρώ υποχώρησε σε χαμηλό τριών εβδομάδων κάτω από το 1,14 δολάριο.

Η Ασία παγιδεύεται, οι ΗΠΑ δεν είναι άτρωτες

Η πλευρά της στασιμότητας στην έννοια του στασιμοπληθωρισμού μπορεί επίσης να αρχίζει να εμφανίζεται, καθώς ο πόλεμος θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη ακόμη και στο 1,3%, από 2,9% πέρυσι, σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο οποίος μίλησε στο Reuters αυτή την εβδομάδα.

Η Ασία, η οποία αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της από τον Κόλπο, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, κυρίως οι χώρες της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας που δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν υψηλότερες ενεργειακές τιμές.

Η Ιαπωνία έχει τη δυνατότητα να πληρώσει, όμως το γεν βρίσκεται σε χαμηλά τεσσάρων δεκαετιών έναντι του δολαρίου, γεγονός που αυξάνει το κόστος. Η αξία των εισαγωγών της χώρας εκτινάχθηκε σε ιστορικό υψηλό τον Ιούνιο, ενισχύοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό.

Παρότι οι ΗΠΑ, ως εξαγωγέας ενέργειας, είναι λιγότερο εκτεθειμένες, δεν είναι απομονωμένες από τις εξελίξεις.

Οι μέσες τιμές στα πρατήρια καυσίμων επέστρεψαν πάνω από το «ψυχολογικό όριο» των 4 δολαρίων ανά γαλόνι, σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο λόγω της θερινής περιόδου αυξημένων μετακινήσεων.

Παράλληλα, τα συνολικά έξοδα καυσίμων τεσσάρων μεγάλων αμερικανικών αεροπορικών εταιρειών ήταν σχεδόν 8 δισ. δολάρια υψηλότερα από έναν χρόνο πριν.

Και οι αγοραστές κατοικιών αισθάνονται την πίεση. Οι υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων οδήγησαν το επιτόκιο του δημοφιλέστερου τύπου στεγαστικού δανείου στις ΗΠΑ στο υψηλότερο επίπεδο από τον περασμένο Αύγουστο.

Ρεπορτάζ: Alun John, Yoruk Bahceli, Samuel Indyk, Sophie Kiderlin και Dhara Ranasinghe
Επιμέλεια: Susan Fenton

Πηγή: Reuters