Στόχος να μείνει το ρεύμα κάτω από τα 15 λεπτά

Στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών βρίσκεται η προσπάθεια να παραμείνει η τελική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά κοντά ή κάτω από τα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Προς το παρόν, το πρώτο ανάχωμα απέναντι στη χονδρεμπορική άνοδο είναι οι ίδιοι οι πάροχοι. Η εμπορική τους πολιτική μπορεί να περιορίσει ένα μέρος των αυξήσεων, απορροφώντας μέρος του πρόσθετου κόστους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ΔΕΗ, η οποία τον Αύγουστο διατήρησε σταθερή τη χρέωση του πράσινου τιμολογίου, παρά τις προηγούμενες μεταβολές στη χονδρεμπορική αγορά.

Το ερώτημα είναι εάν οι εταιρείες προμήθειας μπορούν να συνεχίσουν να απορροφούν τις αυξήσεις σε περίπτωση που το ανοδικό κύμα αποδειχθεί παρατεταμένο.

Για τον λόγο αυτό εξετάζονται ήδη εναλλακτικές λύσεις. Μία από αυτές είναι η επαναφορά κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως είχε συμβεί κατά την προηγούμενη μεγάλη ενεργειακή κρίση.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης ένα μοντέλο παρόμοιο με το Power Pass, αλλά με εισοδηματικά κριτήρια. Με αυτόν τον τρόπο η κρατική στήριξη θα μπορούσε να κατευθυνθεί κυρίως στα νοικοκυριά που πλήττονται περισσότερο, περιορίζοντας παράλληλα το δημοσιονομικό κόστος μιας οριζόντιας επιδότησης.

Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μέτωπο

Ακόμη πιο άμεσα αντιληπτή από τους καταναλωτές είναι η πίεση στις τιμές των καυσίμων.

Η μέση τιμή τόσο της βενζίνης όσο και του ντίζελ έχει ήδη ξεπεράσει τα 2,10 ευρώ το λίτρο, ενώ οι τελευταίες αυξήσεις στη χονδρική δεν έχουν περάσει στο σύνολό τους στις αντλίες.

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος για νέα άνοδο των λιανικών τιμών τις επόμενες ημέρες, σε μία περίοδο κατά την οποία ολοκληρώνεται η θερινή περίοδος μετακινήσεων και αυξάνονται οι επιστροφές προς τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά έτσι η τύχη της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης, ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ, η οποία με τα σημερινά δεδομένα λήγει στις 31 Αυγούστου.

Η παράταση του μέτρου αποτελεί ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται, καθώς η επίδραση του ντίζελ δεν περιορίζεται μόνο στο κόστος για τους οδηγούς. Η τιμή του επηρεάζει άμεσα τις οδικές μεταφορές και επομένως το κόστος μετακίνησης προϊόντων, πρώτων υλών και εμπορευμάτων.

Στο τραπέζι και η έκπτωση των διυλιστηρίων

Παράλληλα με την κρατική παρέμβαση, εξετάζεται η διατήρηση της έκπτωσης των 5 λεπτών ανά λίτρο από τα διυλιστήρια.

Εάν τελικά παραταθούν τόσο η κρατική επιδότηση των 10 λεπτών όσο και η έκπτωση των 5 λεπτών, θα δημιουργηθεί ένα σημαντικό «μαξιλάρι» που θα μπορούσε να περιορίσει την άμεση μεταφορά των διεθνών αυξήσεων στις ελληνικές τιμές λιανικής.

Το ύψος και η διάρκεια των παρεμβάσεων θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας.

Τα 170 εκατ. ευρώ του δημοσιονομικού χώρου

Καθοριστικό ρόλο στην τελική απόφαση θα παίξει ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος. Με τα σημερινά δεδομένα, το περιθώριο που υπολογίζεται ότι υπάρχει για τέτοιου είδους παρεμβάσεις ανέρχεται περίπου σε 170 εκατ. ευρώ.

Το ποσό αυτό δεν επαρκεί για απεριόριστες και οριζόντιες ενισχύσεις, αφήνει όμως περιθώριο για στοχευμένα μέτρα σε ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα.

Η κυβέρνηση καλείται επομένως να σταθμίσει δύο παράγοντες: από τη μία, την ανάγκη να αποτραπεί ένα νέο κύμα επιβάρυνσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και, από την άλλη, την ανάγκη να μην επιβαρυνθεί υπερβολικά ο κρατικός προϋπολογισμός.

Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι πλέον η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής. Εάν οι υψηλές τιμές αποδειχθούν προσωρινές, μπορεί να αρκέσουν περιορισμένες παρεμβάσεις. Εάν όμως παραμείνουν για μεγαλύτερο διάστημα, το ενεργειακό κόστος είναι πιθανό να επανέλθει δυναμικά στο μέτωπο του πληθωρισμού, των οικογενειακών προϋπολογισμών και του συνολικού κόστους λειτουργίας της οικονομίας.