Από το συνολικό ποσό των 52,42 δισ. ευρώ, περίπου 30,3 δισ. ευρώ αφορούν την κύρια οφειλή, ενώ τα υπόλοιπα 22,1 δισ. ευρώ είναι πρόσθετα τέλη, προσαυξήσεις και επιβαρύνσεις.

Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι σχεδόν το 42% του συνολικού χρέους δεν αφορά την αρχική ασφαλιστική υποχρέωση, αλλά επιβαρύνσεις που έχουν συσσωρευτεί με την πάροδο των ετών.

Πάνω από 10,8 δισ. ευρώ θεωρούνται εξαιρετικά δύσκολα εισπράξιμα

Δεν είναι, ωστόσο, ολόκληρο το ποσό των 52,42 δισ. ευρώ εξίσου «εισπράξιμο».

Περίπου 10,82 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται οφειλές πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας, έναντι 10,71 δισ. ευρώ τον Μάρτιο.

Πρόκειται μεταξύ άλλων για χρέη:

πτωχευμένων εργοδοτών,

επιχειρήσεων που βρίσκονται σε εκκαθάριση,

εργοδοτών με παλαιές οφειλές πριν από την εφαρμογή του συστήματος ΑΠΔ,

εργοδοτών που δεν έχουν υποβάλει ποτέ ΑΠΔ,

οφειλετών που δεν έχουν πραγματοποιήσει ποτέ καταβολές στο ΚΕΑΟ,

ασφαλισμένων που έχουν αποβιώσει.

Με άλλα λόγια, ένα σημαντικό μέρος του ονομαστικού χρέους είναι εξαιρετικά δύσκολο να μετατραπεί σε πραγματικές εισπράξεις.

Περισσότερες ειδοποιήσεις και αυστηρότερη πίεση στους οφειλέτες

Την ίδια στιγμή, το ΚΕΑΟ εντείνει τις διαδικασίες ενημέρωσης και πίεσης προς τους οφειλέτες.

Μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 απεστάλησαν 81.269 ατομικές ειδοποιήσεις, σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τις 41.975 ειδοποιήσεις του πρώτου τριμήνου.

Η αύξηση αυτή δείχνει ότι ο μηχανισμός είσπραξης κινείται πλέον πιο επιθετικά, με μεγαλύτερη έμφαση στην έγκαιρη ενημέρωση των οφειλετών πριν από την ενεργοποίηση των επόμενων μέτρων είσπραξης.

Ωστόσο, το μεγάλο ζητούμενο παραμένει εάν η εντατικοποίηση των ελέγχων και των ειδοποιήσεων μπορεί να ανακόψει τη δημιουργία νέων οφειλών.

Μειώθηκαν οι ρυθμίσεις, αυξήθηκε όμως το ποσό

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα των ενεργών ρυθμίσεων.

Στο τέλος Ιουνίου 2026 υπήρχαν 285.193 ενεργές ρυθμίσεις, με συνολικά ρυθμισμένο ποσό περίπου 5,2 δισ. ευρώ.

Τον Μάρτιο οι ενεργές ρυθμίσεις ήταν περισσότερες, στις 290.749, αλλά το ρυθμισμένο ποσό ήταν χαμηλότερο, στα 5 δισ. ευρώ.

Άρα, μέσα σε τρεις μήνες:

οι ρυθμίσεις μειώθηκαν κατά 5.556, αλλά το ποσό που βρίσκεται σε ρύθμιση αυξήθηκε κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη συνδέεται κυρίως με τη διεύρυνση των ρυθμίσεων μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού.

Οι εξωδικαστικές ρυθμίσεις αυξήθηκαν στις 60.389 τον Ιούνιο, από 55.746 τον Μάρτιο, συνεχίζοντας την ανοδική τους πορεία.

Αντίθετα, οι πάγιες ρυθμίσεις μειώθηκαν στις 134.033, από 138.035.

Η εικόνα αυτή δείχνει μια σταδιακή μετατόπιση από τις παραδοσιακές ρυθμίσεις προς τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ιδιαίτερα για μεγαλύτερες και πιο σύνθετες οφειλές.

Η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων

Στο μεταξύ, από τις 2 Ιουλίου 2026 βρίσκεται σε λειτουργία η πλατφόρμα για την έκτακτη ρύθμιση οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.

Η ρύθμιση αφορά οφειλές προς τον ΕΦΚΑ και τους λοιπούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης που αφορούν περιόδους έως και την 31η Δεκεμβρίου 2023, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην ήταν ρυθμισμένες στις 21 Απριλίου 2026 και να μην έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Παράλληλα, εφόσον υπάρχουν νεότερες οφειλές από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, αυτές θα πρέπει να έχουν τακτοποιηθεί ή να ενταχθούν σε πάγια ρύθμιση.

Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει τις 72, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ.

Μειώθηκε το όριο για τον εξωδικαστικό μηχανισμό

Παράλληλα, έχει διευρυνθεί η πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό για χρέη προς τον ΕΦΚΑ.

Το όριο για την ένταξη έχει μειωθεί πλέον στα 5.000 ευρώ, από 10.000 ευρώ που ίσχυε προηγουμένως.

Η αλλαγή είναι σημαντική, καθώς ανοίγει την πόρτα του μηχανισμού σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό οφειλετών και δημιουργεί ένα επιπλέον εργαλείο για την αντιμετώπιση των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών χρεών.

Το μεγάλο πρόβλημα παραμένει η δημιουργία νέων χρεών

Η εικόνα του δεύτερου τριμήνου αναδεικνύει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα.

Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα δεν αντιμετωπίζει μόνο ένα τεράστιο «απόθεμα» παλαιών οφειλών. Αντιμετωπίζει και τη συνεχή δημιουργία νέων χρεών.

Αυτό αποτυπώνεται στο γεγονός ότι, παρά τις ρυθμίσεις, τις ειδοποιήσεις και την ενίσχυση των μηχανισμών είσπραξης, το συνολικό υπόλοιπο του ΚΕΑΟ αυξήθηκε κατά 639 εκατ. ευρώ μέσα σε ένα τρίμηνο.

Το πρόβλημα είναι ακόμη πιο σύνθετο επειδή τα πρόσθετα τέλη συνεχίζουν να αυξάνονται. Από την αύξηση του συνολικού χρέους κατά 639 εκατ. ευρώ, περίπου 401 εκατ. ευρώ προήλθαν από πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η αδυναμία πληρωμής οδηγεί σε προσαυξήσεις, οι προσαυξήσεις αυξάνουν το συνολικό χρέος και το αυξημένο χρέος καθιστά ακόμη δυσκολότερη την αποπληρωμή.

Ποιοι χρωστούν και πόσα πραγματικά μπορούν να εισπραχθούν

Το ποσό των 52,42 δισ. ευρώ δεν πρέπει επομένως να αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο ποσό που μπορεί να εισπραχθεί.

Η πραγματική εικόνα είναι περισσότερο σύνθετη:

Το κρίσιμο επομένως δεν είναι μόνο το ύψος του ονομαστικού χρέους, αλλά πόσο από αυτό μπορεί πράγματι να εισπραχθεί.

Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση για τον ΕΦΚΑ: να μετατρέψει ένα τεράστιο απόθεμα ληξιπρόθεσμων οφειλών σε πραγματικές εισπράξεις, χωρίς παράλληλα να αυξάνεται με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό το νέο χρέος.

Το «βουνό» των 52,4 δισ. ευρώ

Η νέα αύξηση των οφειλών του ΚΕΑΟ αποτελεί ένα ακόμη καμπανάκι για τα δημόσια οικονομικά και την πραγματική οικονομία.

Το ύψος των 52,4 δισ. ευρώ είναι πλέον τόσο μεγάλο ώστε δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με κατασταλτικούς μηχανισμούς ή με διαδοχικές ρυθμίσεις.

Οι ρυθμίσεις των 72 δόσεων και ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορούν να προσφέρουν ανάσες σε όσους έχουν πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής. Δεν λύνουν όμως το δομικό πρόβλημα εάν συνεχίσουν να δημιουργούνται νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Το γεγονός ότι 10,82 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ήδη πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας δείχνει επίσης ότι ένα σημαντικό τμήμα του χρέους έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε «λογιστική απαίτηση» του ασφαλιστικού συστήματος.

Το πραγματικό στοίχημα για τον ΕΦΚΑ τα επόμενα χρόνια δεν είναι επομένως απλώς να αυξήσει τις εισπράξεις. Είναι να σταματήσει τη διεύρυνση του αποθέματος των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Γιατί όσο το συνολικό χρέος πλησιάζει και ξεπερνά νέα ιστορικά υψηλά, τόσο περισσότερο η συζήτηση μεταφέρεται από το «πόσα χρωστούν οι οφειλέτες» στο πολύ πιο κρίσιμο ερώτημα: πόσα από τα 52,4 δισ. ευρώ είναι πραγματικά εισπράξιμα;