Η συγκεκριμένη διαδικασία εφαρμόζεται σε κάθε νέα ρύθμιση και είχε ως αποτέλεσμα μέρος αυτών των δανείων να μεταφερθεί στο στάδιο 3, παρότι δεν εμφανίζει μέχρι στιγμής καθυστερήσεις πληρωμών.

Τα ποσά ανά τράπεζα

Με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποίησαν οι ίδιες οι τράπεζες στα οικονομικά αποτελέσματά τους, τα δάνεια που ταξινομήθηκαν ως σταδίου 3 διαμορφώνονται:

στα 219 εκατ. ευρώ για την Alpha Bank,

στα 147 εκατ. ευρώ για την Τράπεζα Πειραιώς,

και στα 127 εκατ. ευρώ για τη Eurobank.

Εφόσον τα δάνεια συνεχίσουν να εξυπηρετούνται κανονικά για έναν χρόνο, μπορούν να επιστρέψουν στο στάδιο 2 και στη συνέχεια, έπειτα από ακόμη δύο χρόνια ομαλής αποπληρωμής, να μεταφερθούν ξανά στο στάδιο 1.

Χαρτοφυλάκιο 5 δισ. ευρώ

Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται μόνο στα ήδη χαρακτηρισμένα ανοίγματα. Συνολικά, τα step up δάνεια — μαζί με εκείνα σε ελβετικό φράγκο που έχουν αντίστοιχη δομή — εκτιμάται ότι φτάνουν τα 5 δισ. ευρώ.

Οι τράπεζες στοχεύουν μέχρι το τέλος του 2026 να έχουν μετατρέψει περίπου το 70% αυτών σε τοκοχρεωλυτικά δάνεια. Ωστόσο, όσα δεν ρυθμιστούν, αλλά και εκείνα που θα αποτύχουν στα τεστ βιωσιμότητας, ενδέχεται να αυξήσουν εκ νέου τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα του τραπεζικού συστήματος.

Για τον λόγο αυτόν, δεν αποκλείεται να επιλεγούν λύσεις όπως πωλήσεις χαρτοφυλακίων ή τιτλοποιήσεις, προκειμένου οι τράπεζες να περιορίσουν την επιβάρυνση στους ισολογισμούς τους.

Ο φόβος νέας γενιάς κόκκινων δανείων

Οι τραπεζικές διοικήσεις εμφανίζονται ιδιαίτερα προβληματισμένες για το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί νέα γενιά NPEs από ήδη ρυθμισμένα δάνεια, κυρίως σε περιπτώσεις όπου οι νέες δόσεις είναι υψηλότερες από τις προηγούμενες.

Το περιβάλλον αυξημένου πληθωρισμού, υψηλού κόστους ζωής και πιεσμένων εισοδημάτων καθιστά δυσκολότερη την εξυπηρέτηση αυτών των δανείων, ιδιαίτερα για νοικοκυριά που είχαν ρυθμίσει τις υποχρεώσεις τους σε περίοδο χαμηλότερων επιτοκίων και μικρότερων πληθωριστικών πιέσεων.

Παρότι ο συνολικός δείκτης κόκκινων δανείων στις ελληνικές τράπεζες έχει πλέον υποχωρήσει κάτω από το 3%, ο κίνδυνος νέων καθυστερήσεων θεωρείται υπαρκτός, κυρίως στα step up δάνεια και στα δάνεια ελβετικού φράγκου.

Πρόσθετες προβλέψεις και εποπτικές πιέσεις

Ο SSM έχει ήδη ζητήσει από τις τράπεζες επιπλέον προβλέψεις ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ για τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια. Μάλιστα, τραπεζικές πηγές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο νέων απαιτήσεων για πρόσθετες προβλέψεις μέσα στο έτος, αν διαπιστωθεί ότι μέρος των ρυθμίσεων δεν μπορεί να αντέξει στις νέες οικονομικές συνθήκες.

Τα step up δάνεια χαρακτηρίζονται από χαμηλές αρχικές δόσεις, οι οποίες αυξάνονται σταδιακά κατά τη διάρκεια αποπληρωμής. Η μετατροπή τους σε τοκοχρεωλυτικά δάνεια οδηγεί σε πιο σταθερές αλλά συνήθως υψηλότερες μηνιαίες υποχρεώσεις για τους δανειολήπτες.

Σε ένα περιβάλλον επίμονου πληθωρισμού και συγκρατημένης ανάπτυξης, η επιβάρυνση αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών.

Πιθανές πωλήσεις χαρτοφυλακίων

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, από το περίπου 70% των δανείων που θα ρυθμιστούν, ποσοστό άνω του 10% ενδέχεται να επιστρέψει ξανά σε καθυστέρηση.

Παράλληλα, περίπου 1 δισ. ευρώ δανείων εκτιμάται ότι δεν θα ενταχθεί καθόλου σε ρύθμιση, παραμένοντας εκτός πλαισίου αναδιάρθρωσης.

Τα δάνεια αυτά, μαζί με εκείνα που θα επαναχαρακτηριστούν ως προβληματικά, είναι πιθανό να αποτελέσουν αντικείμενο πωλήσεων ή τιτλοποιήσεων, καθώς στην πλειονότητά τους διαθέτουν εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Παρότι οι εποπτικές αρχές ενθαρρύνουν εναλλακτικές μορφές διαχείρισης, οι συμβατικοί περιορισμοί και η ανάγκη συναίνεσης των δανειοληπτών δυσκολεύουν σημαντικά τις παρεμβάσεις, καθιστώντας τη συνολική διαχείριση των συγκεκριμένων χαρτοφυλακίων ιδιαίτερα σύνθετη.