Περιορισμένη η άμεση επιβάρυνση για τις τράπεζες

Τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι η άμεση επίπτωση για τα δάνεια που εξακολουθούν να βρίσκονται στους ισολογισμούς των τραπεζών θα είναι σχετικά μικρή και δεν αναμένεται να ξεπεράσει τα 35 εκατ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής επίπτωσης αφορά δάνεια που έχουν ήδη τιτλοποιηθεί και μεταβιβαστεί σε επενδυτικά σχήματα, μέσω συναλλαγών στις οποίες συμμετείχε και το πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής».

Οι αρχικοί υπολογισμοί για το συνολικό κόστος της εφαρμογής της απόφασης, συμπεριλαμβανομένης της αναδρομικής ισχύος και των επιπτώσεων στις τιτλοποιήσεις, είχαν φτάσει έως και τα 700 εκατ. ευρώ, αν και πλέον εκτιμάται ότι το τελικό ποσό θα είναι χαμηλότερο.

Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των τόκων

Το βασικό σημείο της αλλαγής αφορά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι τόκοι. Με βάση τη νέα εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου, οι τόκοι θα υπολογίζονται πλέον πάνω στο ποσό του κεφαλαίου που αποπληρώνεται κάθε μήνα και όχι στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο του δανείου, όπως γινόταν σε αρκετές περιπτώσεις μέχρι σήμερα.

Τράπεζες και servicers βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αναβάθμισης των πληροφοριακών τους συστημάτων, με στόχο οι αλλαγές να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Σεπτέμβριο.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν, ωστόσο, ότι το κόστος προσαρμογής των μηχανογραφικών συστημάτων είναι σημαντικό και σε αρκετές περιπτώσεις δυσανάλογο σε σχέση με τα ποσά των τόκων που τελικά θα εισπραχθούν.

Για τον λόγο αυτό είχε εξεταστεί ακόμη και το ενδεχόμενο να μην εισπράττονται καθόλου τόκοι στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις, όμως η επιλογή αυτή απορρίφθηκε, καθώς θα μπορούσε να δημιουργήσει νομικά ζητήματα και άνιση μεταχείριση μεταξύ των δανειοληπτών.

Οι αλλαγές και η αναδρομική εφαρμογή

Η εφαρμογή της απόφασης εξειδικεύθηκε μέσω της ερμηνευτικής διάταξης του ν. 5293/2026, η οποία προβλέπει ότι η νομολογία του Αρείου Πάγου εφαρμόζεται οριζόντια σε όλες τις εκκρεμείς και ενεργές υποθέσεις του νόμου Κατσέλη.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι τυχόν τόκοι που είχαν καταβληθεί με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού δεν επιστρέφονται στους δανειολήπτες, αλλά συμψηφίζονται με τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης.

Με τον τρόπο αυτό μειώνεται το τελικό ποσό που θα χρειαστεί να καταβάλει ο οφειλέτης μέχρι την ολοκλήρωση της δικαστικής ρύθμισης.

Προβληματισμός για τις τιτλοποιήσεις

Η εξέλιξη προκαλεί πάντως προβληματισμό στις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές, καθώς οι τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων και το πρόγραμμα «Ηρακλής» είχαν σχεδιαστεί στη βάση συγκεκριμένων παραδοχών για τις μελλοντικές ταμειακές ροές.

Η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τόκων δεν αναιρεί τη δεσμευτικότητα της δικαστικής απόφασης, ωστόσο δημιουργεί νέα δεδομένα για τράπεζες, servicers και επενδυτικά funds που έχουν αποκτήσει τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η αγορά τιτλοποιήσεων στην Ελλάδα παραμένει ενεργή και αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται τα επόμενα χρόνια, με τους επενδυτές και τους επόπτες να παρακολουθούν στενά τις επιπτώσεις της νέας πραγματικότητας.