Νέα στρατιωτική κλιμάκωση

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης με την Τεχεράνη «έχει τελειώσει», διατάσσοντας νέα αμερικανικά πλήγματα, μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ.

Οι επιθέσεις αυτές αποτέλεσαν την απάντηση της Τεχεράνης στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς ιρανικών στόχων, οι οποίοι είχαν πραγματοποιηθεί μετά τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ.

Περισσότερες από τρεις εβδομάδες μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης που προέβλεπε την έναρξη μιας διαδικασίας αποκλιμάκωσης, η νέα ένταση καταδεικνύει πόσο δύσκολη παραμένει η επίτευξη μιας συνολικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Δύσκολες επιλογές για τον Λευκό Οίκο

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, οι επιλογές του Τραμπ είναι πλέον περιορισμένες και καμία δεν θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστική.

Μια σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένο πόλεμο, παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ότι η νέα κρίση θα λήξει «πολύ γρήγορα».

Από την άλλη πλευρά, μια υποχώρηση απέναντι στις κινήσεις του Ιράν θα μπορούσε να ενισχύσει την πεποίθηση της Τεχεράνης ότι διαθέτει τη δυνατότητα να επηρεάζει όποτε επιθυμεί τη διέλευση των παγκόσμιων ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Παράλληλα, ο Τραμπ φαίνεται να ελπίζει ότι η στρατιωτική πίεση θα οδηγήσει το Ιράν ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά δύσκολο η Τεχεράνη να αποδεχθεί τις ουσιαστικές παραχωρήσεις που ζητά η Ουάσιγκτον.

«Ο Τραμπ έχει εγκλωβιστεί στις ίδιες του τις επιλογές. Είτε μέσω στρατιωτικών είτε μέσω διπλωματικών μέσων, δύσκολα θα πετύχει σημαντικά οφέλη απέναντι στο Ιράν», σχολίασε ο πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή, Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ.

Πολιτική πίεση ενόψει εκλογών

Η προσπάθεια του Τραμπ να βρει μια διέξοδο από τη σύγκρουση εξελίσσεται ενώ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, έχει αυξήσει το οικονομικό κόστος για τους Αμερικανούς και έχει επιβαρύνει τη δημοτικότητά του λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η αποδοχή του Αμερικανού προέδρου υποχώρησε στο 34%, το χαμηλότερο επίπεδο της δεύτερης θητείας του, εξέλιξη που δυσκολεύει και τις προοπτικές των Ρεπουμπλικανών να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Η νέα ένταση επισκίασε ακόμη και τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, όπου συμμετείχε ο Τραμπ, ενώ περιόρισε τις ελπίδες ότι η προσωρινή συμφωνία της 17ης Ιουνίου θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια μόνιμη ειρηνευτική διευθέτηση.

Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό πλαίσιο των 60 ημερών, καθώς τα πιο κρίσιμα ζητήματα έχουν παραπεμφθεί σε διαπραγματεύσεις που μέχρι στιγμής δεν έχουν σημειώσει ουσιαστική πρόοδο.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο

Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου.

Η Τεχεράνη θεωρεί ότι μπορεί να διαδραματίσει μελλοντικά ενεργό ρόλο στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, ακόμη και μέσω της επιβολής τελών διέλευσης.

Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους στον Κόλπο επιμένουν στην πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης και ασφαλούς ναυσιπλοΐας.

Όπως εκτιμά ο Τζον Άλτερμαν από το Center for Strategic and International Studies, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί έναν μακροχρόνιο πόλεμο, ενώ οι αραβικές χώρες του Κόλπου επιδιώκουν την ταχύτερη δυνατή επιστροφή στην κανονικότητα.

Η οικονομία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα

Ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας για τις αποφάσεις του Λευκού Οίκου θεωρείται και η οικονομία.

Η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, που ακολούθησε τη νέα στρατιωτική ένταση, ενισχύει τις ανησυχίες για αυξημένες τιμές καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την εκλογική εικόνα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο Τραμπ γνωρίζει ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να υπονομεύσει την οικονομική ατζέντα πάνω στην οποία έχει στηρίξει μεγάλο μέρος της πολιτικής του στρατηγικής, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο περίπλοκη την εξίσωση των επόμενων κινήσεών του.

Πηγή: Reuters