|
Νέες δυνατότητες
για τους ευάλωτους
οφειλέτες
Η
ενεργοποίηση του φορέα
θεωρείται σημαντική
εξέλιξη για όσους
κινδυνεύουν να χάσουν
την κύρια κατοικία τους,
καθώς θα προσφέρει μια
εναλλακτική λύση
απέναντι στην
αναγκαστική εκποίηση. Η
δυνατότητα παραμονής στο
ακίνητο μέσω μίσθωσης,
μετά τη μεταβίβασή του
στον φορέα, αποτελεί
βασικό στοιχείο της
σχεδιαζόμενης
παρέμβασης.
Σημαντικό ρόλο στην
προετοιμασία των
δικαιούχων έχει ήδη το
ενδιάμεσο πρόγραμμα
κρατικής στήριξης για
την πρώτη κατοικία
ευάλωτων νοικοκυριών, το
οποίο λειτουργεί ως
μεταβατικό στάδιο μέχρι
την έναρξη του νέου
φορέα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία
της Γενικής Γραμματείας
Διαχείρισης Ιδιωτικού
Χρέους, έχουν υποβληθεί
μέχρι σήμερα 1.274
αιτήσεις. Από αυτές, 455
νοικοκυριά λαμβάνουν
κρατική επιδότηση
ενοικίου, η οποία
κυμαίνεται από 70 έως
210 ευρώ τον μήνα,
ανάλογα με την
οικογενειακή και
περιουσιακή τους
κατάσταση.
Τα
συγκεκριμένα νοικοκυριά
θα μπορούσαν να
αποτελέσουν την πρώτη
ομάδα δυνητικών
δικαιούχων του νέου
μηχανισμού.
Από
την πλευρά των εταιρειών
διαχείρισης απαιτήσεων,
εκτιμάται ότι ο αριθμός
των νοικοκυριών που θα
μπορούσαν να ενταχθούν
στο πρόγραμμα μέσα στην
επόμενη τριετία
ενδέχεται να φτάσει τις
20.000. Πρόκειται για
μια εκτίμηση που δεν
προκύπτει από τα
σημερινά δεδομένα των
αιτήσεων, ωστόσο οι
servicers θεωρούν ότι η
πίεση από τα παλαιότερα
μη εξυπηρετούμενα δάνεια
ενδέχεται να ενταθεί,
επηρεάζοντας πλέον και
ιδιοκτήτες πρώτης
κατοικίας.
Εφόσον οι ανάγκες
κινηθούν σε αυτά τα
επίπεδα, θα ανακύψει και
το ζήτημα της πρόσθετης
χρηματοδότησης του
φορέα. Σήμερα, το
διαθέσιμο κεφάλαιο για
την αγορά κατοικιών
ανέρχεται σε 100 εκατ.
ευρώ, ποσό το οποίο
έχουν δεσμεύσει οι
τράπεζες.
Το κυπριακό
μοντέλο και οι διαφορές
με την Ελλάδα
Αντίστοιχη προσπάθεια
αντιμετώπισης του
προβλήματος έχει
αναπτύξει και η Κύπρος,
μέσω του προγράμματος
«Ενοίκιο έναντι δόσης».
Μέχρι τον Σεπτέμβριο του
2026 είχαν εγκριθεί
1.307 αιτήσεις, ενώ 978
κατοικίες είχαν ήδη
ενταχθεί στο πρόγραμμα,
από τις περισσότερες από
4.500 αιτήσεις που
υποβλήθηκαν συνολικά.
Το
κυπριακό σχέδιο
προβλέπει χρηματοδότηση
για την αγορά των
ακινήτων από την
ΚΕΔΙΠΕΣ, με παράλληλη
συμμετοχή του κρατικού
προϋπολογισμού.
Αντίθετα, στην Ελλάδα η
αγορά των κατοικιών από
τον νέο φορέα δεν
προβλέπεται να
χρηματοδοτείται άμεσα
από το Δημόσιο.
Υπάρχει επίσης
διαφοροποίηση ως προς
την επιβάρυνση των
δικαιούχων. Στην
ελληνική περίπτωση
προβλέπεται επιδότηση
μέρους του ενοικίου, από
70 έως 210 ευρώ
μηνιαίως, ενώ στην Κύπρο
το κράτος καλύπτει το
σύνολο της μίσθωσης, με
τον δικαιούχο να
καταβάλλει συμβολικό
ποσό, περίπου ένα ευρώ
ετησίως.
Πώς θα
λειτουργεί ο Φορέας
Απόκτησης και
Επαναμίσθωσης
Ο
μηχανισμός έχει
σχεδιαστεί ώστε να
επιτρέπει σε ευάλωτους
οφειλέτες να αποφεύγουν
την απώλεια της
κατοικίας τους και να
συνεχίζουν να διαμένουν
σε αυτήν, χωρίς πλέον να
έχουν την ιδιοκτησία
της.
Ο
φορέας θα αποκτά την
κύρια κατοικία του
δικαιούχου και στη
συνέχεια θα του την
εκμισθώνει για χρονικό
διάστημα 12 ετών. Με τη
μεταβίβαση του ακινήτου,
ο οφειλέτης απαλλάσσεται
από το χρέος που
συνδέεται με την
κατοικία, αλλά χάνει την
κυριότητά της και αποκτά
την ιδιότητα του
μισθωτή.
Το
τίμημα αγοράς θα
προσδιορίζεται στο 70%
της εμπορικής αξίας του
δικαιώματος ιδιοκτησίας
του οφειλέτη, βάσει
εκτίμησης πιστοποιημένου
εκτιμητή. Αν το ακίνητο
αποκτηθεί μέσω
πλειστηριασμού,
προβλέπεται αντίστοιχη
έκπτωση 30% επί της
εμπορικής αξίας ή της
τιμής πρώτης προσφοράς.
Η
συγκεκριμένη έκπτωση δεν
αφορά μόνο την αρχική
αγορά, αλλά μπορεί να
λειτουργήσει και προς
όφελος του πρώην
ιδιοκτήτη, εφόσον
αποφασίσει μελλοντικά να
ασκήσει το δικαίωμα
επαναγοράς.
Πότε θα μπορεί ο
οφειλέτης να πάρει ξανά
το σπίτι του
Η
δυνατότητα επαναγοράς
αποτελεί ένα από τα
σημαντικότερα στοιχεία
του θεσμού. Μετά την
ολοκλήρωση της 12ετούς
μίσθωσης, ο πρώην
ιδιοκτήτης θα μπορεί,
εφόσον έχει βελτιώσει
την οικονομική του
κατάσταση, να αποκτήσει
ξανά την κατοικία του.
Το
τίμημα θα υπολογίζεται
με βάση την εμπορική
αξία του ακινήτου κατά
τον χρόνο που θα
πραγματοποιηθεί η
επαναγορά, δηλαδή μετά
την ολοκλήρωση της
περιόδου μίσθωσης.
Με
τις πρόσφατες αλλαγές
στο πλαίσιο, εξετάζεται
και η δυνατότητα να
διευκολυνθεί η ανάκτηση
της κατοικίας νωρίτερα
από τη συμπλήρωση της
12ετίας, εφόσον ο
δικαιούχος είναι σε θέση
να ανταποκριθεί
οικονομικά.
Το
ύψος του μισθώματος θα
καθορίζεται με βάση την
αξία του ακινήτου κατά
τη μεταβίβασή του στον
φορέα, το μέσο επιτόκιο
στεγαστικών δανείων και
το περιθώριο κέρδους του
επενδυτή. Για τα ευάλωτα
νοικοκυριά προβλέπεται
παράλληλα κρατική
επιδότηση, ώστε να
περιορίζεται το ποσό που
θα καταβάλλουν κάθε
μήνα.
Εξωδικαστικός
μηχανισμός για όσους
θέλουν να διατηρήσουν
την ιδιοκτησία
Για
τους οφειλέτες που δεν
επιθυμούν να
μεταβιβάσουν την
κατοικία τους στον
φορέα, εξακολουθεί να
υπάρχει η δυνατότητα
προσφυγής στον
εξωδικαστικό μηχανισμό
ρύθμισης οφειλών.
Το
υφιστάμενο πλαίσιο έχει
ενισχυθεί, δίνοντας τη
δυνατότητα να εξεταστεί
η ρύθμιση του χρέους με
βάση την αξία της κύριας
κατοικίας. Η
συγκεκριμένη επιλογή
μπορεί να οδηγήσει σε
διατήρηση της
ιδιοκτησίας, ωστόσο
προϋποθέτει την ύπαρξη
άλλων περιουσιακών
στοιχείων που θα
μπορούσαν να
ρευστοποιηθούν, καθώς
και τη συναίνεση του
οφειλέτη για την
εκποίησή τους.
Η
ενεργοποίηση του νέου
φορέα αναμένεται να
προσθέσει ένα ακόμη
εργαλείο στη διαχείριση
του ιδιωτικού χρέους, με
βασικό στόχο να
περιοριστούν οι απώλειες
πρώτης κατοικίας και να
δοθεί μια δεύτερη
ευκαιρία σε νοικοκυριά
που βρίσκονται σε
οικονομικό αδιέξοδο.
|