Το πρώτο προβλέπει την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλες τις επιχειρήσεις από το 2027. Το δεύτερο προβλέπει μια μεταβατική διαδικασία δύο ετών, με σταδιακή κατάργηση το 2027 και πλήρη εφαρμογή της απαλλαγής από το 2028. Το τρίτο σενάριο δίνει προτεραιότητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες θα απαλλαγούν πρώτες από την επιβάρυνση, ενώ οι μεγαλύτερες εταιρείες θα ακολουθήσουν ένα χρόνο αργότερα.

Κοινό στοιχείο όλων των προτάσεων είναι η κατάργηση ενός φόρου που θεωρείται από την επιχειρηματική κοινότητα στρεβλός, καθώς επιβάλλεται ανεξάρτητα από την πραγματική οικονομική κατάσταση μιας εταιρείας. Μια επιχείρηση που εμφανίζει ζημιές καλείται να καταβάλει το ίδιο ποσό με μια ιδιαίτερα κερδοφόρα εταιρεία της ίδιας νομικής μορφής.

Δημοσιονομικό κόστος περίπου 240 εκατ. ευρώ

Το τέλος επιτηδεύματος εξακολουθεί σήμερα να επιβαρύνει χιλιάδες επιχειρήσεις, με το ποσό να κυμαίνεται από 800 έως 1.000 ευρώ ετησίως, ανάλογα με την περιοχή όπου βρίσκεται η έδρα της εταιρείας. Πρόσθετη επιβάρυνση υπάρχει και για κάθε υποκατάστημα.

Η κατάργησή του συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος περίπου 240 εκατ. ευρώ ετησίως, γεγονός που αποτελεί και το βασικό ζήτημα στον κυβερνητικό σχεδιασμό.

Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η απώλεια αυτών των εσόδων μπορεί να καλυφθεί από τη συνεχιζόμενη ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτελεί συνέχεια της πολιτικής μείωσης των φορολογικών βαρών. Ήδη από το 2025 το τέλος επιτηδεύματος έχει καταργηθεί για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις, ενώ το επόμενο βήμα αφορά τις εταιρικές μορφές, όπως οι ΙΚΕ, οι Ο.Ε., οι Ε.Ε., οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ.

Τα τρία σενάρια που εξετάζονται

1. Κατάργηση από το 2027

Το πιο επιθετικό σενάριο προβλέπει την πλήρη κατάργηση του τέλους από την 1η Ιανουαρίου 2027 για όλες τις επιχειρήσεις. Πρόκειται για τη λύση που ζητά η αγορά, καθώς παρέχει άμεση ελάφρυνση στο σύνολο των εταιρειών.

Το μειονέκτημα είναι ότι το σύνολο του δημοσιονομικού κόστους θα πρέπει να καλυφθεί από έναν μόνο προϋπολογισμό.

2. Σταδιακή κατάργηση σε δύο χρόνια

Η δεύτερη επιλογή προβλέπει τη μείωση της επιβάρυνσης από το 2027 και την πλήρη κατάργηση το 2028. Με αυτόν τον τρόπο το κόστος κατανέμεται σε δύο δημοσιονομικές χρήσεις, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στον κρατικό σχεδιασμό.

3. Προτεραιότητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Το τρίτο σενάριο θεωρείται από αρκετούς ως η πιο στοχευμένη επιλογή. Προβλέπει την κατάργηση πρώτα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και την επέκταση του μέτρου στις μεγαλύτερες εταιρείες ένα χρόνο αργότερα.

Η λογική πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι ότι ένα ποσό 800 ή 1.000 ευρώ αποτελεί σημαντικό κόστος για μια μικρή επιχείρηση, επηρεάζοντας τη ρευστότητα και την επενδυτική της δυνατότητα, ενώ για μια μεγάλη εταιρεία έχει πολύ μικρότερη επίδραση.

Οι σημερινές επιβαρύνσεις

Σήμερα, τα κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα με έδρα σε περιοχές έως 200.000 κατοίκους καταβάλλουν τέλος επιτηδεύματος 800 ευρώ, ενώ στις μεγαλύτερες αστικές περιοχές το ποσό ανέρχεται στα 1.000 ευρώ.

Για τις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες το τέλος διαμορφώνεται στα 400 ευρώ στις μικρότερες περιοχές και στα 500 ευρώ στις μεγαλύτερες.

Παράλληλα, για κάθε υποκατάστημα προβλέπεται πρόσθετη επιβάρυνση 600 ευρώ για τα κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα και 300 ευρώ για τις μη κερδοσκοπικές οντότητες.

Η οριστική επιλογή της κυβέρνησης αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα στη σταδιακή μετατόπιση του φορολογικού βάρους από τις σταθερές επιβαρύνσεις προς ένα μοντέλο που θα συνδέεται περισσότερο με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα και τη φοροδοτική ικανότητα των επιχειρήσεων.