Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι το τεκμαρτό σύστημα θα σταματήσει να εφαρμόζεται για τα εισοδήματα του 2027, με τις αλλαγές να αποτυπώνονται στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028. Ωστόσο, η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών.

Η πορεία των εσόδων θα κρίνει τις αποφάσεις

Το οικονομικό επιτελείο συνδέει την κατάργηση του τεκμαρτού με την αποτελεσματικότητα των νέων μηχανισμών καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Εφόσον η ΑΑΔΕ καταφέρει να διατηρήσει την αυξημένη εισπραξιμότητα μέσω των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου, θα περιοριστεί η ανάγκη διατήρησης ενός οριζόντιου συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι όσο ενισχύονται οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι και περιορίζεται το κενό ΦΠΑ, τόσο καθίσταται λιγότερο αναγκαία η εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος.

Κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν ότι το μέτρο είχε εξαρχής μεταβατικό χαρακτήρα και προοριζόταν να λειτουργήσει έως ότου ολοκληρωθεί η μετάβαση σε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα φορολογικού ελέγχου.

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η επίτευξη του στόχου για μόνιμη αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 2,5 δισ. ευρώ ετησίως μέσω της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, καθώς και η περαιτέρω συρρίκνωση του κενού ΦΠΑ.

Το νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχων

Η στρατηγική της κυβέρνησης βασίζεται στην πλήρη ανάπτυξη ενός εκτεταμένου ψηφιακού δικτύου παρακολούθησης των συναλλαγών, που θα επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να έχει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας επιχειρήσεων και επαγγελματιών.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται:

περαιτέρω ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών και περιορισμός της χρήσης μετρητών,

πλήρης αξιοποίηση των ηλεκτρονικών βιβλίων myDATA,

άμεση διαβίβαση φορολογικών στοιχείων στην ΑΑΔΕ,

ολοκληρωμένη διασύνδεση ταμειακών μηχανών, POS και myDATA,

σύνδεση των ταμειακών συστημάτων με το IRIS,

καθολική εφαρμογή των ψηφιακών δελτίων αποστολής,

επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε όλες τις επιχειρήσεις,

διεύρυνση του Ψηφιακού Πελατολογίου σε επιπλέον κλάδους, όπως οι επιχειρήσεις διοργάνωσης γάμων, βαπτίσεων, δεξιώσεων, εταιρικών εκδηλώσεων και συναφών υπηρεσιών.

Η φιλοσοφία του σχεδίου είναι ότι όσο αυξάνεται η διαφάνεια στις συναλλαγές, τόσο μειώνεται η ανάγκη χρήσης τεκμαρτών μηχανισμών για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος.

Το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ

Παράλληλα με τις συζητήσεις για το μέλλον του τεκμαρτού, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα ευρύτερο πακέτο φορολογικών παρεμβάσεων, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος για τις επιχειρήσεις, καθώς και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα.

Με τις παρεμβάσεις αυτές θα ολοκληρωθεί η σταδιακή κατάργηση μιας επιβάρυνσης που έχει ήδη καταργηθεί για τα φυσικά πρόσωπα, στο πλαίσιο της προσπάθειας για περαιτέρω φορολογική αποκλιμάκωση.

Οι φοροελαφρύνσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί

Ανεξάρτητα από τις αποφάσεις για το τεκμαρτό, οι πρόσφατες αλλαγές στη φορολογική κλίμακα οδηγούν ήδη σε αισθητές μειώσεις φόρου, κυρίως για νέους επαγγελματίες και οικογένειες με παιδιά.

Τα σημαντικότερα οφέλη αναμένεται να φανούν από το 2027, όταν οι αλλαγές θα επηρεάσουν ουσιαστικότερα τη φορολογική επιβάρυνση.

Ενδεικτικά, ένας 24χρονος γραφίστας με ετήσιο εισόδημα 18.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα επιβαρύνεται με φόρο περίπου 2.660 ευρώ, δεν θα καταβάλλει φόρο με το νέο καθεστώς, καθώς ουσιαστικά εξουδετερώνεται η επίδραση του τεκμαρτού εισοδήματος.

Αντίστοιχα, ένας 25χρονος επαγγελματίας με εισόδημα 20.000 ευρώ, από φορολογική επιβάρυνση περίπου 3.100 ευρώ οδηγείται σε μηδενικό φόρο, ενώ προκύπτει και επιστροφή φόρου περίπου 1.500 ευρώ.

Ελαφρύνσεις προβλέπονται και για τους επαγγελματίες ηλικίας 26 έως 30 ετών, καθώς ο φορολογικός συντελεστής για το εισοδηματικό κλιμάκιο από 10.000 έως 20.000 ευρώ μειώνεται στο 9%. Έτσι, ένας 29χρονος λογιστής με ετήσιο εισόδημα 22.000 ευρώ εκτιμάται ότι θα έχει όφελος περίπου 1.340 ευρώ.

Μεγαλύτερα οφέλη για οικογένειες με παιδιά

Ιδιαίτερα αυξημένες είναι οι φορολογικές ελαφρύνσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες με παιδιά. Η νέα φορολογική κλίμακα αυξάνει τις εκπτώσεις φόρου, ενώ για τις πολύτεκνες οικογένειες το τεκμαρτό εισόδημα ουσιαστικά μηδενίζεται, καθώς για εισοδήματα έως 15.000 ευρώ δεν προκύπτει φορολογική επιβάρυνση.

Για ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, το όφελος διαμορφώνεται σε περίπου 200 ευρώ για επαγγελματία χωρίς παιδιά, 400 ευρώ με ένα παιδί, 600 ευρώ με δύο παιδιά, 1.300 ευρώ με τρία παιδιά και περίπου 3.100 ευρώ για οικογένεια με τέσσερα παιδιά.

Για εισόδημα 30.000 ευρώ, οι αντίστοιχες ελαφρύνσεις ανέρχονται σε περίπου 400 ευρώ για φορολογούμενο χωρίς παιδιά, 800 ευρώ με ένα παιδί, 1.200 ευρώ με δύο παιδιά, 2.100 ευρώ με τρία παιδιά και περίπου 4.100 ευρώ για οικογένειες με τέσσερα παιδιά.

Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μέσα στους επόμενους μήνες, αφού προηγηθεί αξιολόγηση της πορείας των φορολογικών εσόδων και της αποτελεσματικότητας των νέων ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ.

Το μήνυμα που εκπέμπει το οικονομικό επιτελείο είναι ότι η επόμενη φάση της φορολογικής πολιτικής θα στηρίζεται λιγότερο σε οριζόντιους τεκμαρτούς μηχανισμούς και περισσότερο σε στοχευμένους, ψηφιακούς ελέγχους, με στόχο ένα δικαιότερο και αποτελεσματικότερο φορολογικό σύστημα.