Η παρέμβαση είχε ως στόχο να αυξηθεί άμεσα η διαθέσιμη προσφορά στην αγορά και να περιοριστούν οι επιπτώσεις από τις διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου.

Το SPR χάνει το «μαξιλάρι» ασφαλείας του

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο το σημερινό επίπεδο των αποθεμάτων.

Το Strategic Petroleum Reserve δημιουργήθηκε ακριβώς ως ενεργειακό «μαξιλάρι ασφαλείας» για την αντιμετώπιση μεγάλων διαταραχών στην προσφορά πετρελαίου. Όσο περισσότερο μειώνονται τα διαθέσιμα βαρέλια, τόσο μικρότερο είναι το περιθώριο αντίδρασης της αμερικανικής κυβέρνησης σε μια νέα και ενδεχομένως σοβαρότερη κρίση.

Η πτώση κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια έχει επομένως και έναν ισχυρό συμβολισμό.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν πλέον ένα απόθεμα που βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων περίπου 43 ετών, ενώ παράλληλα η διεθνής αγορά παραμένει εκτεθειμένη σε γεωπολιτικούς κινδύνους.

Αυτό σημαίνει ότι, σε περίπτωση νέας μεγάλης διαταραχής στην προσφορά, η Ουάσιγκτον θα έχει μικρότερο «πυρομαχικό» για να χρησιμοποιήσει προκειμένου να περιορίσει μια απότομη άνοδο των τιμών.

Ορμούζ: ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την παγκόσμια αγορά

Στο επίκεντρο της ενεργειακής κρίσης βρίσκεται η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως.

Μια παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις ροές πετρελαίου και να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η αγορά θα χρειάζεται ολοένα περισσότερα διαθέσιμα βαρέλια προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της.

Σε μια τέτοια περίπτωση, τα στρατηγικά αποθέματα λειτουργούν ως βασικό εργαλείο σταθεροποίησης.

Το πρόβλημα είναι ότι η συνεχής χρήση τους μειώνει σταδιακά την αποτελεσματικότητα αυτού του εργαλείου.

Με άλλα λόγια, η απελευθέρωση αποθεμάτων μπορεί να συγκρατεί βραχυπρόθεσμα τις τιμές, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει την ικανότητα των ΗΠΑ να αντιδράσουν σε μια μελλοντική κρίση.

Δεν είναι μόνο αμερικανικό πρόβλημα

Η παρέμβαση των ΗΠΑ εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για την αντιμετώπιση των διαταραχών στην παγκόσμια αγορά.

Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει τη διοχέτευση περίπου 400 εκατ. βαρελιών στην αγορά από τα στρατηγικά αποθέματα των κρατών-μελών.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά μεγάλη ποσότητα, η οποία καταδεικνύει το μέγεθος της κρίσης αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει και το βασικό πρόβλημα: τα στρατηγικά αποθέματα δεν είναι ανεξάντλητα.

Εάν η γεωπολιτική κρίση παραταθεί, η αγορά θα πρέπει σταδιακά να επιστρέψει σε μια κατάσταση όπου η κανονική παραγωγή και οι εμπορικές ροές θα καλύπτουν τη ζήτηση, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα συνεχούς άντλησης από κρατικά αποθέματα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι τι γίνεται από εδώ και πέρα

Η πτώση του SPR κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια δεν σημαίνει από μόνη της ότι επίκειται νέα εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.

Σημαίνει όμως ότι το περιθώριο ασφαλείας της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου έχει περιοριστεί σημαντικά.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές.

Όσο τα αποθέματα βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, μια προσωρινή διαταραχή στην προσφορά μπορεί να αντιμετωπιστεί με κρατική παρέμβαση. Όταν όμως τα αποθέματα έχουν ήδη υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, η ίδια διαταραχή μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη μεταβλητότητα.

Επομένως, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια κρίσιμη ισορροπία:

από τη μία πλευρά, οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν τα στρατηγικά αποθέματα για να περιορίσουν την άνοδο των τιμών· από την άλλη, κάθε νέο βαρέλι που διοχετεύεται στην αγορά μειώνει το ενεργειακό «μαξιλάρι» ασφαλείας για την επόμενη κρίση.

Και όσο η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, το γεγονός ότι τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα έχουν φτάσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 1983 αποτελεί έναν παράγοντα που η αγορά πετρελαίου δεν μπορεί πλέον να αγνοεί.