|
Η αμερικανική πλευρά
εμφανίζεται αποφασισμένη
να κινηθεί γρήγορα,
ωστόσο στην Ευρώπη και
στην Ουκρανία
εντείνονται οι
προβληματισμοί για το
κατά πόσο η επιδίωξη
μιας άμεσης συμφωνίας
μπορεί να οδηγήσει σε
σημαντικές υποχωρήσεις
από το Κίεβο.
Ευρωπαίος αξιωματούχος
που συναντήθηκε με τους
Γουίτκοφ και Κούσνερ
ανέφερε ότι η
αμερικανική πίεση είναι
έντονη, εκφράζοντας
παράλληλα ανησυχία για
το μέγεθος των
παραχωρήσεων που
ενδέχεται να απαιτηθούν
από την ουκρανική
πλευρά. Όπως σημείωσε, η
Ουάσιγκτον επιδιώκει
ταχεία διευθέτηση, σε
αντίθεση με τον
Βλαντίμιρ Πούτιν, ο
οποίος δεν φαίνεται να
έχει την ίδια ανάγκη για
άμεση συμφωνία.
Ο φόβος μιας συμφωνίας
με τους όρους της Μόσχας
Στο Κίεβο εκτιμάται ότι
η πίεση για ολοκλήρωση
των συνομιλιών πριν από
τον Ιανουάριο ενδέχεται
να περιορίσει τα
περιθώρια
διαπραγμάτευσης του
Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ουκρανός αξιωματούχος
εκτιμά ότι ο Τραμπ
επιθυμεί να κλείσει το
μέτωπο του πολέμου το
συντομότερο δυνατόν,
κάτι που θα μπορούσε να
ευνοήσει τη Ρωσία,
εφόσον η συμφωνία
επιτευχθεί πριν από την
αλλαγή των πολιτικών
ισορροπιών στο
αμερικανικό Κογκρέσο.
Η Μόσχα, σύμφωνα με την
ίδια εκτίμηση, θα
μπορούσε να εξασφαλίσει
ευνοϊκότερους όρους εάν
οι διαπραγματεύσεις
ολοκληρωθούν μέσα σε
αυτό το χρονικό πλαίσιο.
Οι Δημοκρατικοί, από την
πλευρά τους, αναμένεται
να αξιοποιήσουν τις νέες
κοινοβουλευτικές
ισορροπίες για να
ενισχύσουν τη
στρατιωτική και
οικονομική βοήθεια προς
την Ουκρανία, αλλά και
να προωθήσουν πρόσθετες
κυρώσεις κατά της
Ρωσίας. Παράλληλα,
σχεδιάζουν να εντείνουν
τον έλεγχο της
εξωτερικής πολιτικής της
κυβέρνησης Τραμπ,
εξετάζοντας μεταξύ άλλων
και επιχειρηματικές
δραστηριότητες που
συνδέονται με τον
Γουίτκοφ και τον
Κούσνερ.
Οι απαιτήσεις της Ρωσίας
και το εδαφικό ζήτημα
Παρά τις προσπάθειες της
αμερικανικής κυβέρνησης
να επιταχύνει τις
συνομιλίες, η Ρωσία
εξακολουθεί να θέτει
όρους που απέχουν
σημαντικά από τις θέσεις
της Ουκρανίας και των
ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Ο Πούτιν έχει ζητήσει
από το Κίεβο και τους
Ευρωπαίους συμμάχους του
να αποδεχθούν τις
«πραγματικότητες» που
έχουν διαμορφωθεί στο
πεδίο της μάχης, καθώς
και την ανάγκη για
συμβιβασμούς. Στις
βασικές απαιτήσεις της
Μόσχας περιλαμβάνονται:
Η παραχώρηση εδαφών στο
Ντονμπάς, περιοχή που
παραμένει στο επίκεντρο
των στρατιωτικών
επιχειρήσεων.
Η αποκλεισμός της
προοπτικής ένταξης της
Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Ο περιορισμός των
στρατιωτικών δυνατοτήτων
των ουκρανικών ενόπλων
δυνάμεων.
Η αναθεώρηση του
ευρωπαϊκού συστήματος
ασφαλείας που
διαμορφώθηκε μετά το
τέλος του Ψυχρού
Πολέμου.
Η μείωση της
στρατιωτικής παρουσίας
και των οπλικών
συστημάτων του ΝΑΤΟ στην
ανατολική του πτέρυγα.
Οι συγκεκριμένες
απαιτήσεις αποτελούν
σημαντικά εμπόδια για
την επίτευξη συμφωνίας,
καθώς η Ουκρανία και οι
ευρωπαϊκές χώρες δεν
αποδέχονται την
αναδιαμόρφωση των
συνόρων μέσω
στρατιωτικής επιβολής
ούτε την ουσιαστική
αποδυνάμωση της
ουκρανικής άμυνας.
Το ευρωπαϊκό ζήτημα και
η σύνοδος της G20
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει
αφήσει ανοιχτό το
ενδεχόμενο να συζητήσει
με Ευρωπαίους ηγέτες τις
προοπτικές τερματισμού
του πολέμου στο
περιθώριο της συνόδου
της G20,
η οποία πρόκειται να
πραγματοποιηθεί τον
επόμενο μήνα στο Μαϊάμι.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή
συμμετοχή στη διαδικασία
παραμένει αβέβαιη.
Γάλλος αξιωματούχος
ξεκαθάρισε ότι δεν
προβλέπονται
διαπραγματεύσεις για την
Ουκρανία στο πλαίσιο της
συνόδου, καθώς το Κίεβο
δεν έχει προσκληθεί.
Ο Τραμπ έχει προσκαλέσει
τον Ρώσο πρόεδρο στη
G20,
χωρίς μέχρι στιγμής να
έχει επιβεβαιωθεί εάν ο
Πούτιν θα συμμετάσχει.
Οι ευρωπαϊκές
κυβερνήσεις επιμένουν
ότι η διαδικασία θα
πρέπει να ξεκινήσει με
την επίτευξη εκεχειρίας
και στη συνέχεια να
εξεταστούν τα ευρύτερα
ζητήματα ασφάλειας στην
Ευρώπη. Παράλληλα,
επιδιώκουν να αποκτήσουν
επίσημο ρόλο στις
διαπραγματεύσεις, καθώς
θεωρούν ότι οποιαδήποτε
συμφωνία θα επηρεάσει
άμεσα την ευρωπαϊκή
αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Η Ρωσία έχει επίσης
αναγνωρίσει ότι οι
Ευρωπαίοι θα πρέπει να
συμμετέχουν στην τελική
διευθέτηση, ωστόσο ο
Πούτιν δεν έχει
δεσμευτεί για την
επέκταση των συνομιλιών.
Έχει δηλώσει ότι η Μόσχα
θα αποφασίσει σχετικά
αφού προηγηθούν επαφές
Ευρωπαίων αξιωματούχων
με Ρώσους ομολόγους
τους.
Πίεση στο Κίεβο και μέσω
της στρατιωτικής
υποστήριξης
Η ουκρανική πλευρά
θεωρεί ότι ορισμένες
πρόσφατες εξελίξεις στην
αμερικανική στρατιωτική
υποστήριξη ενδέχεται να
εντάσσονται στη συνολική
προσπάθεια άσκησης
πίεσης για την αποδοχή
συμβιβασμών.
Ειδικότερα, οι
περιορισμοί που φέρεται
να επιβλήθηκαν στην
ταχύτητα λειτουργίας του
Starshield,
της στρατιωτικής
υπηρεσίας δορυφορικών
επικοινωνιών που
βασίζεται στην
τεχνολογία
Starlink
της SpaceX,
αλλά και οι
καθυστερήσεις στις
παραδόσεις πυραύλων
αναχαίτισης για τα
συστήματα Patriot,
έχουν προκαλέσει
ανησυχία στο Κίεβο.
Ουκρανός αξιωματούχος
εκτιμά ότι οι
συγκεκριμένες κινήσεις
συνιστούν ένδειξη πως η
αμερικανική κυβέρνηση
επιδιώκει να μεταβάλει
τους συσχετισμούς υπέρ
της Ρωσίας στις
διαπραγματεύσεις,
αυξάνοντας την πίεση
προς την ουκρανική
πλευρά.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα
φέρεται να σχεδιάζει την
εντατικοποίηση των
αεροπορικών επιθέσεων,
επιδιώκοντας να
ενισχύσει τη
διαπραγματευτική της
θέση. Σύμφωνα με πρόσωπα
που γνωρίζουν τις
εκτιμήσεις του
Κρεμλίνου, η στρατηγική
αυτή δεν παραπέμπει σε
διάθεση άμεσου
τερματισμού των
εχθροπραξιών.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας
παραμένουν σημείο τριβής
Στις συνομιλίες έχουν
αρχίσει να εξετάζονται
και οι ευρύτερες
απαιτήσεις της Ρωσίας
για την ευρωπαϊκή
ασφάλεια, ένα ζήτημα που
ο Πούτιν θεωρεί
απαραίτητο να ενταχθεί
σε οποιαδήποτε τελική
συμφωνία.
Η αμερικανική πλευρά
έχει αφήσει να εννοηθεί
ότι η Μόσχα θα μπορούσε
να αποδεχθεί την παροχή
εγγυήσεων ασφαλείας προς
την Ουκρανία από δυτικές
χώρες, με τρόπο που θα
προσομοιάζει στις
προβλέψεις του Άρθρου 5
του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να
συνεπάγεται την επίσημη
ένταξη της χώρας στη
Συμμαχία.
Η συγκεκριμένη
προσέγγιση συναντά
αντιδράσεις από τη
Ρωσία. Ο αναπληρωτής
υπουργός Εξωτερικών
Σεργκέι Ριαμπκόφ, ο
οποίος συμμετείχε στις
πρόσφατες συνομιλίες στο
Άμπου Ντάμπι, δήλωσε ότι
ακόμη και μια μορφή
έμμεσης ή μερικής
ένταξης της Ουκρανίας
στο ΝΑΤΟ δεν είναι
αποδεκτή από τη Μόσχα.
Η ρωσική πλευρά επιμένει
ότι η Ουκρανία πρέπει να
αποκλείσει οριστικά την
ένταξή της στη Συμμαχία,
προτού συζητηθούν
οποιεσδήποτε εγγυήσεις
ασφαλείας.
Οι διαφορετικές
προσεγγίσεις σε ζητήματα
εδαφών, στρατιωτικής
ισχύος, εγγυήσεων
ασφαλείας και του
μελλοντικού ρόλου του
ΝΑΤΟ καθιστούν
εξαιρετικά δύσκολη την
επίτευξη μιας συνολικής
συμφωνίας μέσα στο
ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα
που φέρεται να επιδιώκει
η Ουάσιγκτον.
|