Ο Τραμπ δεν παρουσίασε συγκεκριμένο σχέδιο χρηματοδότησης. Υποστήριξε ότι τα έσοδα από τους δασμούς και η ισχυρή οικονομική επίδοση των ΗΠΑ καθιστούν εφικτή την καταβολή του «μερίσματος».

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έδωσε στη συνέχεια μια διαφορετική διάσταση, υποστηρίζοντας ότι το πρόγραμμα θα μπορούσε να αφορά κυρίως τη μεσαία τάξη και να χρηματοδοτηθεί από τα έσοδα των δασμών.

Το πρόβλημα είναι ότι τα μαθηματικά δεν φαίνεται να βγαίνουν.

Σύμφωνα με το Budget Lab του Yale, οι υφιστάμενοι δασμοί εκτιμάται ότι θα αποφέρουν περίπου 1,9 τρισ. δολάρια σε ορίζοντα δεκαετίας. Ακόμη και αν ολόκληρο αυτό το ποσό κατευθυνόταν στο «Trump Dividend», δεν θα αρκούσε για να χρηματοδοτήσει μια ετήσια καταβολή 5.000 δολαρίων σε όλους τους ενήλικους πολίτες. Το FactCheck.org υπολογίζει ότι θα χρειάζονταν περισσότερα από έξι χρόνια δασμολογικών εσόδων για να καλυφθεί το κόστος των περίπου 1,2 τρισ. δολαρίων.

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ το αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει ήδη ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια και το ομοσπονδιακό έλλειμμα βρίσκεται σε επίπεδα περίπου 1,8 τρισ. δολαρίων ετησίως.

Νέο «τσεκ» από τον Τραμπ

Η νέα υπόσχεση δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ χρησιμοποιεί την προοπτική άμεσων πληρωμών προς τους Αμερικανούς.

Το 2025 είχε συζητήσει το λεγόμενο «DOGE dividend», ύψους περίπου 5.000 δολαρίων, το οποίο υποτίθεται ότι θα χρηματοδοτούνταν από τις εξοικονομήσεις που θα προέκυπταν από τη μείωση των κρατικών δαπανών.

Η ιδέα δεν υλοποιήθηκε.

Στη συνέχεια ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι Αμερικανοί θα μπορούσαν να λάβουν περίπου 2.000 δολάρια από τα έσοδα των δασμών. Και αυτή η υπόσχεση δεν μετατράπηκε σε γενικευμένη καταβολή χρημάτων.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει αναφερθεί σε επιστροφές χρημάτων που σχετίζονται με το σύστημα υγείας, ενώ περίπου 500 δολάρια θα μπορούσαν να επιστραφούν σε ορισμένους ασφαλισμένους που θεωρείται ότι χρεώθηκαν υπερβολικά στο πλαίσιο του Obamacare.

Υπήρξε, πάντως, και μια πληρωμή που πράγματι πραγματοποιήθηκε: το λεγόμενο «Warrior Dividend» των 1.776 δολαρίων προς στρατιωτικούς. Η συγκεκριμένη πληρωμή, ωστόσο, εντάχθηκε τελικά σε συμπληρωματική στεγαστική παροχή και δεν αποτέλεσε ένα γενικευμένο πρόγραμμα επιταγών προς όλους τους Αμερικανούς.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο πληθωρισμός

Ακόμη και αν το σχέδιο υλοποιηθεί, οι οικονομικές επιπτώσεις δεν θα ήταν απαραίτητα θετικές.

Η διοχέτευση περισσότερων από 1 τρισ. δολαρίων απευθείας στα νοικοκυριά θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την κατανάλωση σε μια οικονομία που ήδη αντιμετωπίζει πληθωριστικές πιέσεις.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να οδηγήσει τη Fed σε ακόμη πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.

Με άλλα λόγια, το «μέρισμα» θα μπορούσε να δώσει βραχυπρόθεσμη οικονομική ανάσα στα νοικοκυριά, αλλά ταυτόχρονα να αυξήσει το κόστος δανεισμού και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα δημόσια οικονομικά.

Και αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων βρίσκονται ήδη κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών και οι επενδυτές ανησυχούν για την πορεία του αμερικανικού χρέους.

Περισσότερο προεκλογική υπόσχεση παρά άμεσο οικονομικό μέτρο

Για την ώρα, το «Trump Dividend» αποτελεί περισσότερο πολιτική δέσμευση παρά συγκεκριμένο οικονομικό πρόγραμμα.

Η εφαρμογή του θα απαιτούσε νομοθετική έγκριση από το Κογκρέσο, ενώ παραμένουν αδιευκρίνιστα τόσο ο τρόπος χρηματοδότησης όσο και τα κριτήρια δικαιούχων. Ο ίδιος ο Βανς άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται τελικά να μην αφορά όλους τους ενήλικους Αμερικανούς, αλλά κυρίως τη μεσαία τάξη.

Το timing, πάντως, είναι ξεκάθαρο: οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν και οι Ρεπουμπλικάνοι αντιμετωπίζουν δύσκολη πολιτική συγκυρία.

Έτσι, ο Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει την οικονομική του ατζέντα σε άμεσο οικονομικό όφελος για τους ψηφοφόρους: «αν κερδίσουμε, κερδίζετε κι εσείς».

Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν οι Ρεπουμπλικάνοι θα κερδίσουν τις εκλογές, αλλά αν υπάρχει πραγματικός δημοσιονομικός χώρος για ένα «μέρισμα» 5.000 δολαρίων χωρίς να διογκωθούν ακόμη περισσότερο το αμερικανικό χρέος, το έλλειμμα και ο πληθωρισμός.

Για τις αγορές, επομένως, το σχέδιο έχει μεγαλύτερη σημασία ως ένδειξη της κατεύθυνσης της αμερικανικής δημοσιονομικής πολιτικής παρά ως ένα βέβαιο μελλοντικό πρόγραμμα πληρωμών.