Νέα αμερικανική επίθεση στο Ιράν

Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε νέο κύμα αεροπορικών και στρατιωτικών πληγμάτων εναντίον ιρανικών στόχων.

Στο στόχαστρο βρέθηκαν εγκαταστάσεις αεράμυνας, συστήματα ραντάρ, καθώς και ναυτικές υποδομές και μέσα που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση σε πρόσφατες προσπάθειες του Ιράν να πλήξει εμπορικά πλοία και αμερικανικές δυνάμεις που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε παράλληλα ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ιρανικά ραντάρ τα οποία, όπως ανέφερε, η Τεχεράνη επιχειρούσε να επαναλειτουργήσει.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, δηλώνοντας ότι δεν ενδιαφέρεται εάν το Ιράν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις και υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν πλέον σχεδόν πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε ιρανική αντίδραση στα νέα πλήγματα θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη ισχυρότερη αμερικανική απάντηση.

Η Τεχεράνη απαντά με πυραύλους και drones

Η ιρανική απάντηση δεν άργησε να έρθει.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων και εγκαταστάσεων στην ευρύτερη περιοχή, με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Στην Ιορδανία, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, εκτοξεύθηκαν 13 πύραυλοι με στόχο αμερικανική στρατιωτική βάση στην περιοχή του Κόλπου της Άκαμπα. Η ιορδανική αεράμυνα ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε τους περισσότερους, ενώ οι υπόλοιποι έπεσαν σε ακατοίκητες περιοχές.

Ανάλογες επιθέσεις με drones καταγράφηκαν στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, με τις αρχές των δύο χωρών να αναφέρουν ότι οι επιθέσεις αναχαιτίστηκαν.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, προειδοποιεί ότι η απάντησή της δεν έχει ολοκληρωθεί.

Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν απειλήσει με «συντριπτικά και καταστροφικά πλήγματα» εναντίον αμερικανικών στόχων, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης υποστηρίζουν ότι η αμερικανική επίθεση ενισχύει την αποφασιστικότητα του Ιράν.

Νεκροί και τραυματίες σε γαμήλια τελετή

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές για απώλειες αμάχων από αμερικανικό πλήγμα στις νότιες ακτές του Ιράν.

Σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, αμερικανική επίθεση έπληξε κατοικία στην πόλη Κουχεστάκ, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη γαμήλια τελετή.

Οι ίδιες πηγές κάνουν λόγο για πέντε νεκρούς, μεταξύ των οποίων ένα παιδί, και τουλάχιστον 68 τραυματίες.

Η αμερικανική CENTCOM δήλωσε ότι γνωρίζει τις σχετικές αναφορές, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτές προέρχονται από ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι άμαχοι δεν αποτελούν στόχο των επιχειρήσεών της.

Οι καταγγελίες για απώλειες αμάχων αναμένεται να εντείνουν περαιτέρω την πολιτική πίεση και να δυσκολέψουν οποιαδήποτε προσπάθεια αποκλιμάκωσης.

Στο επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ

Πέρα από τις στρατιωτικές εξελίξεις, το μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο βρίσκεται στη ναυσιπλοΐα και στην ενεργειακή αγορά.

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς υπό κανονικές συνθήκες από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.

Η Τεχεράνη έχει περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή από την έναρξη της σύγκρουσης, δημιουργώντας ήδη σημαντικές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.

Το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης ή ακόμη αυστηρότερης διακοπής των ροών αποτελεί πλέον το μεγαλύτερο οικονομικό «όπλο» του Ιράν, αλλά και τον σημαντικότερο κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία.

Το πετρέλαιο αντιδρά

Οι αγορές πετρελαίου έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν μεγαλύτερο γεωπολιτικό premium.

Οι τιμές του αργού έχουν αυξηθεί σημαντικά μέσα στην εβδομάδα, ενώ από τις αρχές του έτους η άνοδος ξεπερνά το 50%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται.

Η εξέλιξη έχει ήδη αρχίσει να μεταφέρεται στην κατανάλωση καυσίμων, με τη μέση τιμή της απλής βενζίνης στις ΗΠΑ να κινείται πλέον γύρω από τα 4,10 δολάρια ανά γαλόνι, έναντι περίπου 3,19 δολαρίων την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Εάν, όμως, οι συγκρούσεις συνεχιστούν και οι ροές μέσω Ορμούζ παραμείνουν σοβαρά περιορισμένες, το ζήτημα δεν θα αφορά πλέον μόνο την τιμή του πετρελαίου.

Θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα νέο παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, με υψηλότερο κόστος μεταφορών, ακριβότερα καύσιμα, ενίσχυση του πληθωρισμού και νέα πίεση στα πραγματικά εισοδήματα.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις αγορές

Η σημερινή κατάσταση δημιουργεί έναν ιδιαίτερα δύσκολο συνδυασμό για τις διεθνείς αγορές.

Από τη μία πλευρά, η άνοδος του πετρελαίου αυξάνει τον πληθωρισμό και περιορίζει τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών να μειώσουν τα επιτόκια.

Από την άλλη, η αύξηση του ενεργειακού κόστους λειτουργεί ως φόρος στην παγκόσμια οικονομία, περιορίζοντας την κατανάλωση και την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Έτσι, το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι μόνο μία νέα άνοδος του Brent.

Είναι ο συνδυασμός πετρελαίου + πληθωρισμού + υψηλότερων επιτοκίων + χαμηλότερης ανάπτυξης.

Ειδικά για την Ευρώπη, μια παρατεταμένη ενεργειακή αναταραχή θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα επώδυνη, καθώς η περιοχή παραμένει ευάλωτη στις διεθνείς τιμές φυσικού αερίου και πετρελαίου.

Η επόμενη κίνηση της Τεχεράνης θα κρίνει πολλά

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν η σημερινή κλιμάκωση θα περιοριστεί σε ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων ή εάν θα οδηγήσει σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Όσο οι ΗΠΑ εντείνουν τις επιχειρήσεις τους στο Ιράν και η Τεχεράνη απαντά με επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους στην περιοχή, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ενός φαύλου κύκλου αντιποίνων.

Και όσο πλησιάζει η σύγκρουση στις κρίσιμες υποδομές και στη ναυσιπλοΐα του Ορμούζ, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η απειλή για την παγκόσμια οικονομία.

Για τις αγορές, επομένως, το πραγματικό σημείο αναφοράς δεν είναι πλέον μόνο το πόσο θα ανέβει το πετρέλαιο. Είναι το εάν το Ορμούζ θα παραμείνει λειτουργικό και εάν η σημερινή στρατιωτική κλιμάκωση θα μετατραπεί σε παρατεταμένη διακοπή των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Μέση Ανατολή θα μπορούσε να μετατρέψει μια γεωπολιτική κρίση σε ένα νέο παγκόσμιο πληθωριστικό και ενεργειακό σοκ.

Πηγή: Associated Press