Το γεγονός αυτό περιορίζει τις προσδοκίες για μια ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών στο ράφι, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η κυβέρνηση είχε θέσει υψηλότερο πήχη για αρκετές από τις βασικές κατηγορίες προϊόντων.

Το «βάρος» πέφτει πλέον στα σούπερ μάρκετ

Σε αυτό το σημείο ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά ο ρόλος των αλυσίδων σούπερ μάρκετ.

Οι προμηθευτές προτείνουν συγκεκριμένους κωδικούς και συγκεκριμένες μειώσεις τιμών, όμως οι αλυσίδες έχουν τη δυνατότητα να προσθέσουν επιπλέον εκπτώσεις, αυξάνοντας έτσι το τελικό όφελος για τον καταναλωτή.

Με άλλα λόγια, η πραγματική εικόνα της συμφωνίας θα κριθεί όχι μόνο από το πόσοι κωδικοί θα ενταχθούν, αλλά κυρίως από το τελικό ποσοστό μείωσης που θα εμφανιστεί στην τιμή ραφιού.

Και αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς η συμφωνία είχε εξαρχής θέσει ως στόχο μειώσεις από 5% έως και 20%, ανάλογα με την κατηγορία.

Ειδικότερα, για το νωπό κρέας προβλέπεται στόχος μείωσης έως 15%, ενώ για άλλες βασικές κατηγορίες το ποσοστό μπορεί να φτάσει έως και 20%.

Ποια προϊόντα βρίσκονται στο επίκεντρο

Το πρόγραμμα αφορά ένα ιδιαίτερα μεγάλο εύρος προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης, από τρόφιμα και είδη πρωινού έως απορρυπαντικά, προϊόντα προσωπικής υγιεινής και σχολικά είδη.

Το κόστος παραγωγής περιορίζει τις μεγάλες εκπτώσεις

Παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι ο αρχικός στόχος για μειώσεις τιμών της τάξης του 10%-20% ήταν εξαρχής ιδιαίτερα φιλόδοξος.

Ο βασικός λόγος είναι ότι το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, κυρίως λόγω της ανόδου του πετρελαίου κίνησης και του ενεργειακού κόστους, αλλά και εξαιτίας των ανατιμήσεων στα υλικά συσκευασίας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι προμηθευτές εμφανίζονται διατεθειμένοι να συμμετάσχουν στη συμφωνία, αλλά φαίνεται ότι θέλουν να προστατεύσουν σε σημαντικό βαθμό τα περιθώρια κέρδους τους.

Έτσι, το 5% εξελίσσεται μέχρι στιγμής σε de facto σημείο αναφοράς για τις περισσότερες προτάσεις, αντί για το 10%-20% που θα μπορούσε να δημιουργήσει αισθητότερη διαφορά στο καλάθι του καταναλωτή.

Το θετικό: οι μειώσεις αφορούν προϊόντα υψηλής κυκλοφορίας

Σημαντικό στοιχείο για την επιτυχία της συμφωνίας είναι ότι, στη συντριπτική πλειονότητά τους, οι προμηθευτές έχουν επιλέξει κωδικούς υψηλής ζήτησης.

Αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση που έχει θέσει η Ανεξάρτητη Αρχή, καθώς στόχος της κυβέρνησης είναι να αποφευχθούν τα φαινόμενα της προηγούμενης «Πρωτοβουλίας μείωσης τιμών», όπου σε ορισμένες περιπτώσεις προβάλλονταν μειώσεις σε προϊόντα χαμηλής κυκλοφορίας ή σε κωδικούς που αφορούσαν πολύ περιορισμένο αριθμό καταναλωτών.

Η λογική είναι απλή: δεν έχει ιδιαίτερη αξία μια μεγάλη ποσοστιαία μείωση σε ένα προϊόν που ελάχιστοι αγοράζουν. Αντίθετα, μια μικρότερη μείωση σε προϊόντα υψηλής κατανάλωσης μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στο πραγματικό κόστος του νοικοκυριού.

Υπήρξαν πάντως δύο-τρεις περιπτώσεις όπου οι προμηθευτές κινήθηκαν εκτός αυτής της λογικής. Μετά από συστάσεις της Αρχής, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, υπέβαλαν στη συνέχεια προτάσεις που αφορούν δημοφιλείς κωδικούς.

Παράταση για τους προμηθευτές

Η αρχική προθεσμία για την υποβολή των προτάσεων έληγε χθες, όμως οι προμηθευτές ζήτησαν περισσότερο χρόνο.

Έτσι, αποφασίστηκε να συνεχιστεί η αποστολή κωδικών προς αξιολόγηση και το επόμενο διάστημα, ώστε να διευρυνθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η συμμετοχή στη συμφωνία.

Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, προκειμένου στη συνέχεια να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος προετοιμασίας από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Ο στόχος είναι οι μειώσεις να αρχίσουν να περνούν στις τιμές ραφιού από 31 Αυγούστου.

Το μεγάλο στοίχημα είναι η τελική τιμή στο ράφι

Σε τελική ανάλυση, η επιτυχία της «συμφωνίας κυρίων» δεν θα κριθεί από τον αριθμό των εταιρειών που θα συμμετάσχουν ούτε από τον αριθμό των κωδικών που θα ανακοινωθούν.

Θα κριθεί από το πόσο θα μειωθεί πραγματικά ο λογαριασμός στο ταμείο.

Τα περίπου 200 προϊόντα αποτελούν μια θετική αρχή, όμως η μέχρι στιγμής εικόνα, με τις περισσότερες μειώσεις να κινούνται στο 5%, δείχνει ότι η αγορά κρατά χαμηλά τον πήχη. Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι να φανεί εάν οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα αξιοποιήσουν το περιθώριο που έχουν για πρόσθετες εκπτώσεις και εάν τελικά οι καταναλωτές θα δουν ουσιαστικές και όχι απλώς ονομαστικές μειώσεις στις τιμές των προϊόντων που αγοράζουν καθημερινά.