Ανθεκτικότητα απέναντι στον πόλεμο και την ενέργεια

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η γερμανική οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν απέναντι στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και στην άνοδο του ενεργειακού κόστους.

Οι μεγάλες δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα, συνολικού ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες που στηρίζουν τη δραστηριότητα και δημιουργούν προσδοκίες ότι η πολυαναμενόμενη έξοδος της Γερμανίας από τη μακρά περίοδο στασιμότητας μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική.

Ωστόσο, η Bundesbank δεν θεωρεί δεδομένη μια ισχυρή ανάκαμψη. Η πορεία της οικονομίας εξακολουθεί να εξαρτάται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα από τη μεταβαλλόμενη σχέση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η σύγκρουση στις ενεργειακές τιμές.

Παράλληλα, σοβαρό πρόβλημα αποτελεί η κατάσταση στον Ρήνο, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς υδάτινους διαδρόμους της Ευρώπης.

Ο Ρήνος απειλεί να περιορίσει την ανάπτυξη

Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα των υδάτων στον Ρήνο προκαλούν σημαντικές προσωρινές διαταραχές στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς περιορίζουν τη δυνατότητα μεταφοράς εμπορευμάτων.

Η χαμηλή στάθμη δυσκολεύει τη ναυσιπλοΐα και αυξάνει το κόστος μεταφοράς, επηρεάζοντας επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τον ποταμό για τη διακίνηση πρώτων υλών, ενεργειακών προϊόντων και βιομηχανικών αγαθών.

Η Bundesbank θεωρεί ότι ο παράγοντας αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινό «φρένο» στην οικονομία κατά το τρίτο τρίμηνο, χωρίς ωστόσο να αλλάζει τη γενικότερη εικόνα μιας σταδιακής βελτίωσης.

Δεν βλέπει μισθολογικό σπιράλ λόγω ενέργειας

Ένα ακόμη θετικό στοιχείο για τη γερμανική οικονομία είναι ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις πως το ενεργειακό σοκ μετατρέπεται σε ευρύτερο πληθωριστικό πρόβλημα μέσω των μισθών.

Η Bundesbank επισημαίνει ότι οι πρόσφατες συλλογικές συμβάσεις προβλέπουν αυξήσεις μισθών σε σχετικά μέτρια επίπεδα, ενώ οι μισθολογικές απαιτήσεις κινούνται μόλις λίγο πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο.

Η αύξηση των μισθών επιβραδύνθηκε στο 2,6% το δεύτερο τρίμηνο, από 2,8% το πρώτο τρίμηνο. Εάν εξαιρεθούν οι ειδικές και εφάπαξ πληρωμές, η επιβράδυνση ήταν ακόμη πιο έντονη, καθώς ο ρυθμός αύξησης υποχώρησε στο 2,6% από 3,3%.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς βασική ανησυχία είναι να μην εξελιχθεί η αύξηση του ενεργειακού κόστους σε έναν δεύτερο γύρο πληθωρισμού μέσω υψηλότερων μισθών.

Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τους μισθούς

Οι μισθολογικές εξελίξεις βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της προσοχής της ΕΚΤ. Η συγκράτηση των μισθολογικών πιέσεων περιορίζει τον κίνδυνο να μεταφερθεί το ενεργειακό σοκ σε ολόκληρη την οικονομία και να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος υψηλότερων μισθών και τιμών.

Ο Όλι Ρεν, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, ανέφερε πρόσφατα ότι μέχρι στιγμής οι αυξήσεις και οι προοπτικές των μισθών παραμένουν μέτριες και δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις δευτερογενών επιπτώσεων.

Η εικόνα αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι, παρά τις πιέσεις από την ενέργεια και τη γεωπολιτική αστάθεια, η γερμανική οικονομία μπορεί να συνεχίσει τη σταδιακή ανάκαμψή της χωρίς να δημιουργηθεί ταυτόχρονα ένα νέο ισχυρό πληθωριστικό μέτωπο.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι εάν η βελτίωση της οικονομικής δυναμικής θα μπορέσει να διατηρηθεί τους επόμενους μήνες. Οι δημόσιες επενδύσεις προσφέρουν σημαντική στήριξη, όμως η πορεία της ενέργειας, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το διεθνές εμπόριο και οι συνθήκες στις μεταφορές θα εξακολουθήσουν να καθορίζουν το πόσο ισχυρή θα είναι τελικά η γερμανική ανάκαμψη.