Η κρίσιμη πρόβλεψη για την προηγούμενη πενταετία

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του ελληνικού σχεδιασμού αφορά όχι μόνο τα μελλοντικά κέρδη, αλλά και υπεραξίες που έχουν δημιουργηθεί κατά την προηγούμενη πενταετία.

Η δυνατότητα δήλωσης αυτών των κερδών θα μπορούσε να επιτρέψει σε φορολογούμενους που έχουν αποκομίσει σημαντικές υπεραξίες από crypto να τις εμφανίσουν στην Εφορία, να καταβάλουν τον αναλογούντα φόρο και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν νόμιμα τα χρήματα, μεταξύ άλλων και για την κάλυψη τεκμηρίων.

Ωστόσο, η φορολόγηση δεν σημαίνει αυτόματα και νομιμοποίηση της προέλευσης των κεφαλαίων.

Ο φορολογούμενος θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει από πού προήλθαν τα αρχικά χρήματα που επενδύθηκαν, αλλά και να τεκμηριώσει τη διαδρομή των συναλλαγών που οδήγησαν στο τελικό κέρδος. Επομένως, η Εφορία θα μπορεί να εξετάζει εάν το αρχικό κεφάλαιο δικαιολογείται από τα δηλωμένα εισοδήματα και εάν υπάρχουν ζητήματα φοροδιαφυγής ή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Στο νέο πλαίσιο αναμένεται να ενταχθούν επίσης ζητήματα όπως δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές crypto, ώστε τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία να αποκτήσουν σαφέστερη φορολογική αντιμετώπιση.

Η Ευρώπη βάζει τα crypto στο φορολογικό ραντάρ

Η ελληνική νομοθετική εκκρεμότητα εξελίσσεται την ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή ένα πολύ αυστηρότερο σύστημα παρακολούθησης.

Η DAC8 εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 και διευρύνει την αυτόματη ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών ώστε να περιλαμβάνει και τα crypto-assets.

Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων υποχρεούνται να συλλέγουν στοιχεία για τις συναλλαγές των Ευρωπαίων χρηστών, με πρώτο έτος αναφοράς το 2026, ενώ οι πρώτες ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.

Το σημαντικό είναι ότι το σύστημα δεν περιορίζεται στην ύπαρξη ενός λογαριασμού. Περιλαμβάνει στοιχεία για αγορές, πωλήσεις, ανταλλαγές και μεταφορές crypto, δημιουργώντας για πρώτη φορά έναν πολύ πιο ολοκληρωμένο μηχανισμό φορολογικής ιχνηλασιμότητας.

Το MiCA και η DAC8 λειτουργούν συμπληρωματικά: το πρώτο δημιουργεί το κανονιστικό πλαίσιο για τις εταιρείες και τις πλατφόρμες crypto στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ η δεύτερη ενισχύει τη δυνατότητα των φορολογικών αρχών να παρακολουθούν τις συναλλαγές των χρηστών.

Παράλληλα, σε διεθνές επίπεδο, το Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) του ΟΟΣΑ κινείται προς την ίδια κατεύθυνση, δημιουργώντας ένα ευρύτερο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών και περιορίζοντας τη δυνατότητα μεταφοράς δραστηριότητας σε άλλη χώρα με την προσδοκία ότι θα παραμείνει εκτός φορολογικού ελέγχου.

Από την προστασία των επενδυτών στη φορολογική βάση

Η αλλαγή είναι ουσιαστική. Για αρκετά χρόνια το βασικό ενδιαφέρον των κυβερνήσεων και των ευρωπαϊκών θεσμών επικεντρωνόταν στη ρύθμιση των πλατφορμών και στην προστασία των επενδυτών.

Πλέον, στο επίκεντρο βρίσκεται και η φορολογική βάση που δημιουργεί η αγορά των crypto, η οποία έχει αποκτήσει τεράστιο οικονομικό μέγεθος.

Μάλιστα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση για το ενδεχόμενο φορολόγησης συναλλαγών κρυπτονομισμάτων ως πιθανής μελλοντικής πηγής εσόδων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποφασιστεί ένας ενιαίος ευρωπαϊκός φόρος στα crypto, καταδεικνύει όμως τη μετατόπιση της πολιτικής προσέγγισης.

Η υπόθεση των 620.323 ευρώ που δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τεκμήρια

Το πρόβλημα της απουσίας σαφούς ελληνικού πλαισίου αποτυπώνεται χαρακτηριστικά σε πρόσφατη υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ.

Φορολογούμενος επιχείρησε να δηλώσει 620.323,34 ευρώ από μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων στον κωδικό 659 της φορολογικής δήλωσης για το 2024.

Το ποσό είχε μεταφερθεί κανονικά σε τραπεζικό λογαριασμό μέσω δύο εμβασμάτων, ύψους 357.643,64 ευρώ και 262.679,70 ευρώ. Παράλληλα, ο φορολογούμενος προσκόμισε τα σχετικά παραστατικά και βεβαίωση εταιρείας.

Ωστόσο, η φορολογική διοίκηση δεν έκανε δεκτή τη δήλωση του ποσού στον συγκεκριμένο κωδικό.

Η ΔΕΔ, με την απόφαση 2407/2026, απέρριψε την προσφυγή, καθώς ο κωδικός 659 αφορά εισοδήματα που φορολογούνται με ειδικό τρόπο ή απαλλάσσονται ρητά από τη φορολογία. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, τα έσοδα από τη μεταβίβαση Bitcoin δεν μπορούσαν να ενταχθούν στις συγκεκριμένες κατηγορίες.

Το αποτέλεσμα αναδεικνύει το κενό που καλείται να καλύψει η νέα νομοθεσία: τα χρήματα είχαν εισπραχθεί μέσω του τραπεζικού συστήματος και μπορούσαν να τεκμηριωθούν ως συναλλαγή, όμως δεν υπήρχε σαφής φορολογική κατηγορία που να επιτρέπει στον φορολογούμενο να τα αξιοποιήσει για την κάλυψη τεκμηρίων.

Το νέο καθεστώς αλλάζει τα δεδομένα

Εφόσον ο σχεδιασμός για φορολόγηση έως 15% προχωρήσει στη Βουλή, η Ελλάδα θα περάσει από ένα καθεστώς φορολογικής ασάφειας σε ένα σύστημα όπου θα καθορίζονται με σαφήνεια η υπεραξία, ο χρόνος κτήσης, η φορολογική μεταχείριση των κερδών και η δυνατότητα αξιοποίησης των δηλωμένων κεφαλαίων.

Ταυτόχρονα, όμως, η ευρωπαϊκή DAC8 σημαίνει ότι η φορολογική διοίκηση δεν θα χρειάζεται πλέον να βασίζεται αποκλειστικά στις δηλώσεις των ίδιων των φορολογουμένων.

Με την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών να ξεκινά ουσιαστικά για τις συναλλαγές του 2026 και τις πρώτες διαβιβάσεις να ακολουθούν το 2027, η εποχή κατά την οποία οι συναλλαγές crypto μπορούσαν εύκολα να παραμένουν εκτός φορολογικού ραντάρ οδεύει προς το τέλος της.