Από τα 44 MW έως τα 2,2 GW

Το 2025 λειτουργούσαν στην Ελλάδα περίπου 21 data centers, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ μόλις 44 MW. Από αυτά, τα 34,1 MW βρίσκονταν στην Αττική.

Η εικόνα όμως αλλάζει δραστικά.

Σύμφωνα με μελέτη της PwC, το εκδηλωμένο επενδυτικό ενδιαφέρον για νέες υποδομές στην Ελλάδα κυμαίνεται πλέον μεταξύ 1,4 και 2,2 GW.

Μόνο στην Αττική έχουν ήδη χορηγηθεί όροι σύνδεσης για περίπου 330 MW, ενώ περίπου το 65% του συνολικού επενδυτικού ενδιαφέροντος συγκεντρώνεται στην περιοχή.

Η Αττική εξακολουθεί να έχει σημαντικά πλεονεκτήματα: τηλεπικοινωνιακές υποδομές, πρόσβαση σε διεθνή δίκτυα και εγγύτητα στους μεγάλους πελάτες των data centers.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα.

Η ίδια μελέτη κατατάσσει την Αττική πρώτη ως προς την επενδυτική ελκυστικότητα, αλλά μόλις όγδοη ως προς τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου έως το 2034.

Με άλλα λόγια, η περιοχή όπου θέλουν περισσότερο να επενδύσουν οι εταιρείες δεν είναι απαραίτητα η περιοχή όπου υπάρχει η μεγαλύτερη δυνατότητα να τροφοδοτηθούν οι νέες εγκαταστάσεις.

Η Δυτική Μακεδονία αλλάζει ρόλο

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η στροφή προς περιοχές με μεγαλύτερο ενεργειακό απόθεμα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μεγάλο project της ΔΕΗ στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, σε συνεργασία με την Amazon Web Services.

Η πρώτη φάση προβλέπει data center ισχύος 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως το 1 GW, στις εγκαταστάσεις του πρώην λιγνιτικού σταθμού Αγίου Δημητρίου.

Η αρχική επένδυση ανέρχεται σε περίπου 1,2 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης που θα υποστηρίζουν την τροφοδοσία του ψηφιακού κόμβου ανεβάζει το συνολικό επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία σε περίπου 5,75 δισ. ευρώ.

Η επιλογή της περιοχής έχει σαφή ενεργειακή λογική.

Η Δυτική Μακεδονία διαθέτει υποδομές και τεχνογνωσία στον ενεργειακό τομέα, ενώ σύμφωνα με την PwC εμφανίζει το μεγαλύτερο περιθώριο ηλεκτρικού χώρου μεταξύ των περιοχών που εξετάστηκαν, περίπου 630 MW έως το 2034.

Έτσι, η περιοχή που επί δεκαετίες αποτελούσε την «καρδιά» της λιγνιτικής παραγωγής της χώρας μπορεί σταδιακά να μετατραπεί σε έναν νέο κόμβο της ψηφιακής οικονομίας.

Microsoft, Data4 και νέα projects στην Αττική

Παράλληλα με τη μεγάλη επένδυση της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, η Αττική συνεχίζει να προσελκύει σημαντικά projects.

Η ΔΕΗ και η EDGEX προχωρούν σε ανάπτυξη data center αρχικής ισχύος 12,5 MW, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW.

Η Microsoft υλοποιεί επένδυση περίπου 1 δισ. ευρώ για τρεις υποδομές σε Σπάτα και Κορωπί, με το πρώτο ιδιόκτητο data center ισχύος 19,2 MW να βρίσκεται υπό κατασκευή.

Η Data4 αναπτύσσει στην Παιανία campus άνω των 300 εκατ. ευρώ, με δύο data centers και δυνατότητα τροφοδοσίας έως 90 MW, ενώ εξετάζεται και τρίτη μονάδα.

Στα Σπάτα σχεδιάζεται επίσης επένδυση περίπου 300 εκατ. ευρώ από τις Dromeus Capital και Apto, με συνολική ισχύ που μπορεί να φτάσει τα 46 MW.

Το μέγεθος των projects δείχνει ότι η αγορά βρίσκεται πλέον σε διαφορετική κλίμακα σε σχέση με μόλις λίγα χρόνια πριν.

Η τεχνητή νοημοσύνη πολλαπλασιάζει την ανάγκη για ενέργεια

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Η ανάπτυξη των υποδομών AI αυξάνει κατακόρυφα την υπολογιστική ισχύ που απαιτείται, ενώ τα νέα data centers σχεδιάζονται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.

Σύμφωνα με την PwC, η ζήτηση για ηλεκτρική ισχύ από data centers στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 18 GW το 2025 σε 58 GW το 2034.

Από αυτή την πρόσθετη ζήτηση, περίπου 5 GW θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Για την Ελλάδα, η δυνατότητα του ηλεκτρικού συστήματος να υποστηρίξει data centers εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί από περίπου 1,9 GW σε 2,9 GW έως το 2034.

Το κρίσιμο σημείο όμως είναι ότι η ύπαρξη διαθέσιμης ισχύος σε επίπεδο χώρας δεν σημαίνει ότι αυτή είναι διαθέσιμη στο σημείο όπου θέλει να εγκατασταθεί ένα data center.

Το νέο επενδυτικό bottleneck

Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο στοίχημα για την Ελλάδα.

Το ενδιαφέρον των επενδυτών υπάρχει. Τα κεφάλαια υπάρχουν. Η ζήτηση για ψηφιακές υποδομές αυξάνεται και η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί μια νέα γενιά εγκαταστάσεων πολύ μεγαλύτερης ενεργειακής έντασης.

Το bottleneck είναι πλέον το δίκτυο.

Η ανάπτυξη των data centers θα απαιτήσει νέες επενδύσεις σε δίκτυα και υποσταθμούς, ταχύτερες διαδικασίες σύνδεσης, επαρκή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ανταγωνιστικό κόστος πράσινης ενέργειας.

Παράλληλα, η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας που θα μετακινήσει σταδιακά τις επενδύσεις από την υπερσυγκεντρωμένη Αττική προς περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Κεντρική Μακεδονία και η Στερεά Ελλάδα.

Η Ελλάδα έχει πλέον μπροστά της μια μεγάλη ευκαιρία να διεκδικήσει σημαντικό μερίδιο από την ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών της Ευρώπης.

Αλλά στην οικονομία των data centers υπάρχει μια απλή πραγματικότητα:

πριν από τα δεδομένα, την τεχνητή νοημοσύνη και τα δισεκατομμύρια των επενδύσεων, πρέπει να εξασφαλιστούν τα… μεγαβάτ.