Το «fastest» project της ExxonMobil

Στη συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil John Ardill, επιβεβαιώθηκε ότι το ιδιαίτερα απαιτητικό χρονοδιάγραμμα παραμένει σε ισχύ.

Ο Ardill χαρακτήρισε την προετοιμασία της συγκεκριμένης γεώτρησης ως το ταχύτερο αντίστοιχο project που έχει υλοποιήσει η ExxonMobil, υπογραμμίζοντας την ταχύτητα με την οποία προχωρούν οι απαιτούμενες διαδικασίες.

Το Block 2 έχει περάσει ήδη στη δεύτερη φάση ερευνών, ενώ η κοινοπραξία αποτελείται από ExxonMobil με 60%, Energean με 30% και HELLENiQ ENERGY με 10%, με την Energean να παραμένει operator κατά το στάδιο της εξερεύνησης.

Η γεώτρηση θα αποτελέσει, εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, την πρώτη βαθιά υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες.

Γιατί έχει σημασία το 15%-16%

Για τον μη ειδικό, ένα ποσοστό επιτυχίας 15%-16% μπορεί να φαίνεται χαμηλό. Στην upstream αγορά, όμως, πρόκειται για σημαντική πιθανότητα για μια ερευνητική γεώτρηση υψηλού ρίσκου.

Η σύγκριση με τη Νορβηγία που γίνεται στον κλάδο έχει περισσότερο συμβολικό παρά κυριολεκτικό χαρακτήρα. Δείχνει όμως κάτι ουσιαστικό: στα μεγάλα έργα υδρογονανθράκων, η ύπαρξη πιθανότητας ανακάλυψης δεν αρκεί· αυτό που τελικά κρίνει την οικονομική αξία είναι το μέγεθος, η ποιότητα και η δυνατότητα εμπορικής ανάπτυξης του κοιτάσματος.

Στο Block 2 οι αρχικές εκτιμήσεις της Energean κάνουν λόγο για 9,5 τρισ. κυβικά πόδια ακαθάριστων δυνητικών αποθεμάτων φυσικού αερίου (GIIP), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται για αποδεδειγμένα ή ανακτήσιμα αποθέματα.

Με άλλα λόγια, η γεώτρηση του 2027 είναι μόνο το πρώτο βήμα.

Από τη γεώτρηση στα 5-6 δισ. ευρώ

Εφόσον υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, το επόμενο ερώτημα δεν θα είναι πλέον εάν υπάρχει φυσικό αέριο, αλλά εάν υπάρχει σε ποσότητα και ποιότητα που δικαιολογεί την ανάπτυξη ενός μεγάλου παραγωγικού έργου.

Και τότε αλλάζει εντελώς η κλίμακα του project.

Η πιθανή ανάπτυξη κοιτάσματος θα απαιτούσε σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, παραγωγικές εγκαταστάσεις, αγωγούς, υποθαλάσσιες υποδομές και εγκαταστάσεις επεξεργασίας, με το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα να εκτιμάται στα 5-6 δισ. ευρώ.

Για την ελληνική οικονομία, επομένως, η σημασία του Block 2 ξεπερνά κατά πολύ το αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης γεώτρησης.

Ένα εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν νέο κύκλο επενδύσεων, να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και να δημιουργήσει δραστηριότητα σε ένα ευρύ οικοσύστημα ελληνικών και διεθνών επιχειρήσεων.

Η ενέργεια στο επίκεντρο της ατζέντας στη Νέα Υόρκη

Η ενεργειακή ατζέντα συνδέθηκε στη Νέα Υόρκη και με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι διμερείς σχέσεις, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ενέργεια, οι διασυνδέσεις και η αμυντική συνεργασία.

Για την Αθήνα, η σχέση Ελλάδας και Ισραήλ έχει πλέον αρκετές διαστάσεις, με ενέργεια και άμυνα να αποτελούν δύο από τους βασικούς πυλώνες της.

Το ενεργειακό ενδιαφέρον αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος επανέρχεται στο επίκεντρο των συζητήσεων για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Η ελληνική γραμμή απέναντι στην Τουρκία

Παράλληλα, το ενεργειακό ενδιαφέρον της Ελλάδας εξελίσσεται μέσα σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Η Αθήνα παρακολουθεί τις τελευταίες τοποθετήσεις της τουρκικής ηγεσίας και, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αξιολογεί ως θετική τη ρητορική αποκλιμάκωσης που εμφανίζεται το τελευταίο διάστημα.

Η ελληνική θέση, ωστόσο, παραμένει σταθερή: διάλογος με την Τουρκία, αλλά με βάση το Διεθνές Δίκαιο, την καλή γειτονία και χωρίς μονομερείς ενέργειες ή απειλές χρήσης βίας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ την ανάγκη συνέχισης του διαλόγου, θέτοντας στο επίκεντρο το Δίκαιο της Θάλασσας και την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Κυπριακό και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα ως συνδετικός κρίκος μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής.

Το μεγάλο στοίχημα είναι μετά τη γεώτρηση

Το Block 2, επομένως, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο.

Μάρτιος 2027 είναι ο ορίζοντας για τη γεώτρηση, εφόσον ολοκληρωθούν όλες οι απαιτούμενες προπαρασκευαστικές και αδειοδοτικές διαδικασίες.

Το αποτέλεσμα θα είναι δυαδικό: είτε η γεώτρηση δεν επιβεβαιώσει τις προσδοκίες και το project παραμείνει ένα ακόμη κεφάλαιο της ελληνικής προσπάθειας για υδρογονάνθρακες, είτε θα ανοίξει ένας εντελώς διαφορετικός κύκλος.

Στη δεύτερη περίπτωση, η Ελλάδα δεν θα έχει απλώς μια ανακάλυψη.

Θα έχει μπροστά της ένα δυνητικό ενεργειακό project επενδύσεων 5-6 δισ. ευρώ, με την ExxonMobil και τους εταίρους της να καλούνται να περάσουν από την ερευνητική γεώτρηση στην παραγωγική ανάπτυξη.

Και αυτή είναι τελικά η πραγματική οικονομική αξία της γεώτρησης: όχι μόνο το τι θα βρεθεί κάτω από τον βυθό του Ιονίου, αλλά το εάν αυτό που θα βρεθεί μπορεί να μετατραπεί σε παραγωγή, επενδύσεις και ένα νέο ενεργειακό κεφάλαιο για την Ελλάδα.