Στο βασικό σενάριο, η Morgan Stanley προβλέπει μέση τιμή TTF περίπου 85 ευρώ/MWh για τον φετινό χειμώνα. Στο ανοδικό σενάριο, η μέση τιμή αυξάνεται στα 130 ευρώ/MWh, ενώ στο ακραίο σενάριο δεν αποκλείονται προσωρινές εκτινάξεις προς τα 200 ευρώ/MWh.

Οι αποθήκες μπαίνουν στον χειμώνα με χαμηλά αποθέματα

Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι στο τέλος της περιόδου πλήρωσης οι αποθήκες θα βρίσκονται περίπου στο 71% της συνολικής χωρητικότητάς τους.

Πρόκειται για επίπεδο περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ του 2021 και περίπου 20 μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.

Η διαφορά είναι κρίσιμη.

Σε έναν κανονικό έως ψυχρό χειμώνα, η Ευρώπη καταναλώνει ποσότητες φυσικού αερίου που αντιστοιχούν περίπου στο 60%-70% της αποθηκευτικής της δυναμικότητας. Επομένως, η είσοδος στον χειμώνα με αποθήκες μόλις στο 71% αφήνει πολύ μικρότερο περιθώριο ασφαλείας εάν οι θερμοκρασίες κινηθούν χαμηλότερα από το αναμενόμενο.

Το TTF έχει ήδη αυξηθεί πάνω από 150%

Η αγορά έχει αρχίσει να προεξοφλεί τον κίνδυνο.

Το TTF έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 150% από τα τέλη Φεβρουαρίου, από επίπεδα περίπου 30 ευρώ/MWh σε σχεδόν 80 ευρώ/MWh.

Η άνοδος αντανακλά τις ανησυχίες για την ασφάλεια των μελλοντικών προμηθειών, καθώς η σημαντική υποχώρηση των εισαγωγών LNG κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού επιβράδυνε την προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει τα αποθέματά της.

Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά με μικρότερο περιθώριο ασφαλείας και μεγαλύτερη ευαισθησία σε οποιαδήποτε νέα διαταραχή στην προσφορά.

Το μεγάλο στοίχημα είναι το LNG του Κατάρ

Καθοριστικό παράγοντα για την αγορά αποτελεί πλέον η επιστροφή των ροών LNG από το Κατάρ.

Η αγορά είχε αρχικά προεξοφλήσει ότι οι προμήθειες θα μπορούσαν να αποκατασταθούν αρκετά γρήγορα ώστε να ενισχυθούν τα ευρωπαϊκά αποθέματα πριν από τον χειμώνα.

Το περιθώριο αυτό, όμως, έχει περιοριστεί σημαντικά.

Οι ειδοποιήσεις ανωτέρας βίας προς τους Ευρωπαίους αγοραστές καταριανού LNG εκτείνονται μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου, ενώ για τους Ασιάτες αγοραστές φτάνουν έως τις αρχές ή τα μέσα Οκτωβρίου.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι ροές LNG προς την Ευρώπη θα αρχίσουν να ομαλοποιούνται κατά το α΄ τρίμηνο του 2027.

Την ίδια στιγμή, οι ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν κάτω από το 5% των συνηθισμένων επιπέδων, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη διαθέσιμη προσφορά.

Νορβηγία, ρωσικό LNG και Ορμούζ αυξάνουν την αβεβαιότητα

Στην εξίσωση προστίθενται και άλλοι παράγοντες.

Οι εργασίες συντήρησης στη Νορβηγία τον Σεπτέμβριο μπορούν να περιορίσουν προσωρινά τις διαθέσιμες ποσότητες, ενώ από το α΄ τρίμηνο αναμένεται και η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού LNG.

Παράλληλα, σημαντικό νέο δυναμικό LNG αναμένεται να εισέλθει στην παγκόσμια αγορά από τα τέλη του 2026. Μεγάλο μέρος αυτής της δυναμικότητας συνδέεται με το Κατάρ και επομένως η πραγματική διαθεσιμότητά της για την Ευρώπη εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ασφαλή διέλευση των Στενών του Ορμούζ.

Έτσι, ένα γεωπολιτικό πρόβλημα μπορεί να μετατραπεί πολύ γρήγορα σε πρόβλημα ενεργειακής επάρκειας.

Ο καιρός μπορεί να κρίνει την τιμή

Ο σημαντικότερος βραχυπρόθεσμος παράγοντας είναι τελικά ο καιρός.

Το βασικό σενάριο της Morgan Stanley για TTF στα 85 ευρώ/MWh στηρίζεται στην υπόθεση ενός σχετικά ήπιου χειμώνα, με το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο να λειτουργεί υποστηρικτικά.

Η θέρμανση αντιστοιχεί περίπου στο 50% της χειμερινής κατανάλωσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Ένας θερμότερος χειμώνας θα μπορούσε να περιορίσει τη συνολική ζήτηση περίπου κατά 4% σε σχέση με την περίοδο 2025-2026 και να αφήσει τις αποθήκες στο 26% στο τέλος Μαρτίου.

Το δυσμενές σενάριο είναι ακριβώς το αντίθετο.

Εάν οι προμήθειες LNG από το Κατάρ παραμείνουν εκτός αγοράς καθ' όλη τη διάρκεια του χειμώνα και παράλληλα οι θερμοκρασίες κινηθούν σε κανονικά ή χαμηλότερα επίπεδα, η πίεση στην ευρωπαϊκή αγορά μπορεί να γίνει ακραία.

Σε αυτή την περίπτωση, το TTF θα μπορούσε προσωρινά να πλησιάσει τα 200 ευρώ/MWh μέσα στο α΄ τρίμηνο του 2027, ενώ τα αποθέματα θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κάτω από το 20%.

Αυτό θα δημιουργούσε επιπλέον πρόβλημα και για το επόμενο καλοκαίρι, καθώς η Ευρώπη θα έπρεπε να ξεκινήσει εκ νέου την πλήρωση των αποθηκών από ιδιαίτερα χαμηλή βάση.

Η Ευρώπη θα ανταγωνιστεί ξανά την Ασία

Η πίεση δεν θα περιοριστεί στην Ευρώπη.

Εάν τα ευρωπαϊκά αποθέματα παραμείνουν χαμηλά, οι αγοραστές της ηπείρου θα χρειαστούν περισσότερα φορτία LNG από τη διεθνή αγορά. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ανταγωνιστούν την Ασία για τις διαθέσιμες ποσότητες.

Η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να αυξομειώνει σχετικά γρήγορα τις εισαγωγές LNG και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αγοραστές της παγκόσμιας αγοράς. Όσο όμως μειώνονται τα αποθέματα, τόσο αυξάνεται η ανάγκη προσέλκυσης επιπλέον φορτίων, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η πίεση στις διεθνείς τιμές.

Από το φυσικό αέριο στον πληθωρισμό

Μια νέα εκτίναξη του φυσικού αερίου δεν θα αποτελεί αποκλειστικά ενεργειακό πρόβλημα.

Το κόστος θα μεταφερόταν στην ηλεκτρική ενέργεια, στα τρόφιμα, στις μεταφορές και συνολικά στο κόστος παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Morgan Stanley, μια μόνιμη αύξηση του TTF κατά 10 ευρώ/MWh προσθέτει περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό σε ορίζοντα δύο ετών και αφαιρεί περίπου 0,1 μονάδα από το ΑΕΠ.

Επειδή, ωστόσο, η σημερινή άνοδος θεωρείται κατά βάση προσωρινή, η επίδραση στην ανάπτυξη εκτιμάται χαμηλότερα, περίπου στις 0,05-0,1 ποσοστιαίες μονάδες, κυρίως μέσα στο 2027.

Στο δυσμενές σενάριο, ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης θα μπορούσε να αγγίξει περίπου το 4% τον Ιανουάριο του 2027, έναντι 3,7% στο βασικό σενάριο, και να παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% έως το τελευταίο τρίμηνο του έτους.

Η ΕΚΤ ξαναμπαίνει στην εξίσωση

Εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας αποδειχθούν περισσότερο επίμονες από ό,τι αναμένεται, το πρόβλημα μεταφέρεται πλέον και στη νομισματική πολιτική.

Η επιστροφή του πληθωρισμού προς το 4% θα περιόριζε τα περιθώρια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και θα μπορούσε να επαναφέρει στο προσκήνιο ακόμη και το ενδεχόμενο αυστηρότερης στάσης.

Η συνεδρίαση του Δεκεμβρίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία, καθώς μέχρι τότε θα υπάρχουν περισσότερα δεδομένα για την πορεία των τιμών ενέργειας, τα αποθέματα φυσικού αερίου και τις πραγματικές επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ στον πληθωρισμό.

Το βασικό συμπέρασμα της Morgan Stanley δεν είναι ότι η Ευρώπη οδηγείται αναπόφευκτα σε επανάληψη της κρίσης του 2022. Είναι ότι η απόσταση ανάμεσα σε μια διαχειρίσιμη αγορά φυσικού αερίου και σε μια νέα ενεργειακή κρίση έχει γίνει ξανά πολύ μικρή.

Με αποθήκες στο 71%, περιορισμένες ροές LNG και αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, ένας ψυχρός χειμώνας θα μπορούσε να αλλάξει απότομα την εικόνα.