Με πλοία και τρένα τα επόμενα μεγάλα στοιχήματα

Με επικεφαλής τον αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο του Υπερταμείου, Παναγιώτη Σταμπουλίδη, το PPF έχει ήδη δρομολογήσει δύο σημαντικά εγχειρήματα που αφορούν τον εξοπλισμό του Λιμενικού και την αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου.

Το πρώτο αφορά το εξοπλιστικό πρόγραμμα του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, συνολικού ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει κρίσιμες προμήθειες του υπουργείου Ναυτιλίας.

Κεντρική θέση στο πρόγραμμα κατέχει η προμήθεια δύο πλοίων ανοιχτής θαλάσσης μήκους 80 μέτρων, με προϋπολογισμό 180 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπονται δύο ακόμη διαγωνισμοί για την αγορά έξι παράκτιων περιπολικών πλοίων μήκους 30 μέτρων, αξίας 108 εκατ. ευρώ, καθώς και δέκα καταδιωκτικών περιπολικών σκαφών μήκους 18 μέτρων, προϋπολογισμού 45 εκατ. ευρώ.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), αλλά και τον εκσυγχρονισμό του εθνικού συστήματος VTMIS, που αφορά την παρακολούθηση και τη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας.

Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα αφορά τον ελληνικό σιδηρόδρομο. Το PPF έχει αναλάβει να ωριμάσει σημαντικό μέρος του σχεδιασμού για την αναβάθμιση του δικτύου, με συνολικό προϋπολογισμό 1,3 δισ. ευρώ έως το 2030.

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται δύο σημαντικά έργα του ΟΣΕ, συνολικού ύψους άνω των 400 εκατ. ευρώ. Η προκήρυξη των σχετικών διαγωνισμών αποτελεί προτεραιότητα, καθώς τα έργα έχουν ήδη εξασφαλίσει την έγκριση χρηματοδότησης από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF II). Η προθεσμία του Νοεμβρίου δημιουργεί ασφυκτικά χρονικά περιθώρια για την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών και τη διασφάλιση των διαθέσιμων πόρων.

Το πρώτο έργο αφορά την αναβάθμιση του τμήματος Μουριές – Προμαχώνας, στη σιδηροδρομική γραμμή που ξεκινά από τη Θεσσαλονίκη, με βασική παρέμβαση την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 167 εκατ. ευρώ.

Το δεύτερο αφορά το τμήμα ΣΚΑ – Οινόη, με προϋπολογισμό 245,75 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα από τα πιο απαιτητικά τμήματα του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου, καθώς σε μήκος 52 χιλιομέτρων τόσο η υποδομή όσο και τα συστήματα έχουν πλέον παλαιώσει, προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις στην κυκλοφορία των τρένων.

Αναβάθμιση 15 φοιτητικών εστιών και επενδύσεις στην ενεργειακή αυτονομία

Στο υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο έργων ξεχωρίζει η αναβάθμιση 15 φοιτητικών εστιών σε ολόκληρη τη χώρα, η οποία θα χρηματοδοτηθεί από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα.

Τα άλλα δύο ευρωπαϊκά Ταμεία θα στηρίξουν βιώσιμες επενδύσεις με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας τόσο των ελληνικών νησιών όσο και της ηπειρωτικής χώρας.

Οι παρεμβάσεις καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο, από την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών και τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων έως την προώθηση της ηλεκτροκίνησης και τον πράσινο μετασχηματισμό της γεωργίας, του τουρισμού και της ναυτιλίας.

Για την ενεργοποίηση των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά στις απαραίτητες προπαρασκευαστικές ενέργειες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η σύσταση των διαχειριστικών αρχών.

601 διαγωνισμοί για οκτώ υπουργεία μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης

Η ανάληψη του νέου χαρτοφυλακίου βασίζεται στην εμπειρία που απέκτησε το PPF από την επιτάχυνση δημόσιων διαγωνισμών και προμηθειών, οι οποίοι συχνά απαιτούν πολυετείς διαδικασίες μέχρι να φτάσουν στο στάδιο της υλοποίησης.

Κατά την περίοδο εφαρμογής του Ταμείου Ανάκαμψης, η μονάδα στρατηγικών συμβάσεων διενήργησε 601 διαγωνιστικές διαδικασίες για λογαριασμό οκτώ υπουργείων.

Ειδικότερα, κατά τη διετία 2024-2025, το PPF πέτυχε να δημοσιεύει κατά μέσο όρο έναν διαγωνισμό κάθε μιάμιση εργάσιμη ημέρα, δηλαδή περίπου τρεις διαγωνισμούς την εβδομάδα. Σε απόλυτους αριθμούς, προκήρυξε 162 διαγωνισμούς το 2024 και άλλους 150 το 2025, τόσο στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης όσο και εκτός αυτού.

Συνολικά, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης υπογράφηκαν 566 συμβάσεις, συνολικής αξίας 2,03 δισ. ευρώ. Οι διαγωνιστικές διαδικασίες απέφεραν εκπτώσεις ύψους 159,4 εκατ. ευρώ, ποσό που μπορεί να αξιοποιηθεί για τη χρηματοδότηση πρόσθετων έργων και την ενίσχυση του αναπτυξιακού αποτυπώματος του Υπερταμείου.

Ενδεικτικό της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών είναι ότι μόλις 17 διαγωνισμοί κατέληξαν άγονοι ή ματαιώθηκαν, ποσοστό 2,8%, ενώ το ποσοστό συμβασιοποίησης έφτασε το 95%.

Αντίστοιχα, οι προσφυγές, οι οποίες αποτελούν συχνά σημαντικό παράγοντα καθυστερήσεων στα δημόσια έργα, ασκήθηκαν στο 8% των διαγωνισμών. Περίπου στο 60% των περιπτώσεων αυτών χρειάστηκε να υπάρξει κάποια μορφή συμμόρφωσης.

Τα προγράμματα ΑΙΓΙΣ και Antinero και οι επενδύσεις στην υγεία

Στο χαρτοφυλάκιο του PPF περιλαμβάνονται και μεγάλα προγράμματα που αφορούν την πολιτική προστασία, την προστασία των δασών και την αναβάθμιση των δημόσιων δομών υγείας.

Το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας μέσω της προμήθειας εξοπλισμού, οδήγησε στην υπογραφή 149 συμβάσεων συνολικής αξίας 798,86 εκατ. ευρώ, με περισσότερους από 50 διαφορετικούς αναδόχους.

Στον τομέα της προστασίας των δασών, μέσω του προγράμματος Antinero, υπογράφηκαν 248 συμβάσεις συνολικού ύψους 629,63 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, προχώρησε το πρόγραμμα αναβάθμισης των δομών υγείας, με συμβάσεις συνολικής αξίας 508 εκατ. ευρώ.

Η εμπειρία από αυτά τα έργα αποτελεί τη βάση για την επόμενη αποστολή του PPF: την ωρίμανση και επιτάχυνση ενός νέου κύκλου επενδύσεων που εκτείνεται από τις μεταφορές και την ασφάλεια έως την ενεργειακή μετάβαση, την κοινωνική υποδομή και την προστασία του περιβάλλοντος.