Το συγκεντρωτικό μοντέλο λειτουργίας και οι επιπτώσεις στο δίκτυο

Από τα συνολικά 110 καταστήματα της Pizza Fan, μόλις τα εννέα είναι εταιρικά, ενώ τα υπόλοιπα 101 λειτουργούν μέσω συνεργατών. Η συγκεκριμένη κατανομή δεν αντιστοιχεί απαραίτητα σε ισάριθμους δικαιοδόχους, αποτυπώνει ωστόσο την έκταση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει μια κρίση της κεντρικής εταιρείας σε ένα ευρύ δίκτυο επιχειρήσεων.

Από το 2005, η Pizza Fan βασίστηκε στο μοντέλο franchise για την επέκτασή της σε ολόκληρη τη χώρα. Η ανάπτυξη αυτή στηρίχθηκε σε ένα ιδιαίτερα συγκεντρωτικό σύστημα διαχείρισης, στο οποίο η μητρική εταιρεία είχε τον έλεγχο βασικών λειτουργιών, όπως το τηλεφωνικό κέντρο, η λήψη και η δρομολόγηση των παραγγελιών, τα συστήματα διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (CRM), καθώς και η αποθήκευση και διανομή των πρώτων υλών μέσω συνεργαζόμενης εταιρείας logistics.

Το μοντέλο αυτό επέτρεπε την ενιαία εμπορική πολιτική, τον συντονισμό των προμηθειών και την εξυπηρέτηση περισσότερων από πέντε εκατομμυρίων παραγγελιών ετησίως. Ωστόσο, η διακοπή λειτουργίας της κεντρικής πλατφόρμας ανέδειξε και την αδυναμία του συγκεκριμένου συστήματος: τα καταστήματα που εξαρτώνται από τις κεντρικές υπηρεσίες βρέθηκαν ουσιαστικά αποκομμένα από τους πελάτες τους.

Έτσι, η κρίση δεν περιορίζεται στη μητρική εταιρεία, αλλά επεκτείνεται σε μικρές και μεγαλύτερες επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει στο εμπορικό σήμα, καθώς και στους εργαζομένους τους.

Στο επίκεντρο 2.500 εργαζόμενοι – Παρέμβαση της ΠΟΕΕΤ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση για τους περίπου 2.500 εργαζομένους στα 110 καταστήματα του δικτύου σε όλη την Ελλάδα, εταιρικά και franchise.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό και τον Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ) απέστειλε επείγουσα επιστολή στην υπουργό Εργασίας, ζητώντας να ενταχθεί το σύνολο του προσωπικού σε καθεστώς αναστολής συμβάσεων εργασίας. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η μισθολογική και ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων όσο παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα που έχουν προκύψει.

Την πολυπλοκότητα της κατάστασης περιέγραψε στη «Ν» ο γενικός διευθυντής της Ελληνικής Ένωσης Επιχειρήσεων Οργανωμένης Εστίασης (ΕΠΟΕΣ), Γιάννης Λιάρος, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη εξάρτηση των καταστημάτων από τις κεντρικές λειτουργίες της αλυσίδας καθιστά δύσκολη την αυτόνομη συνέχιση της δραστηριότητάς τους.

Όπως ανέφερε, ένα κατάστημα θα μπορούσε θεωρητικά να συνεχίσει να λειτουργεί εφόσον διέθετε τη δυνατότητα να δέχεται παραγγελίες και να πραγματοποιεί διανομές. Ωστόσο, η κατάσταση είναι σύνθετη και πρωτοφανής, καθώς οι επιχειρηματίες καλούνται να αντιμετωπίσουν τόσο πρακτικά προβλήματα λειτουργίας όσο και τις επιπτώσεις στη φήμη των καταστημάτων τους.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η βασική αγωνία της Ένωσης αφορά τόσο τη διατήρηση των επιχειρήσεων όσο και την προστασία των εργαζομένων. Όπως σημείωσε, πίσω από κάθε κατάστημα franchise βρίσκεται ένας επιχειρηματίας που έχει επενδύσει κεφάλαια και στηρίζει το εισόδημά του στη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Αναζητείται λύση για τη λειτουργία των καταστημάτων

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ΕΠΟΕΣ διερευνά αν και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να επαναλειτουργήσουν τα καταστήματα όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η έρευνα των αρχών.

Πρώτο ζητούμενο είναι να αποσαφηνιστεί ποια ακριβώς τμήματα της κεντρικής υποδομής έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας και σε ποιον βαθμό η εξέλιξη αυτή εμποδίζει την αυτόνομη δραστηριοποίηση των συνεργατών.

Παράλληλα, αναζητούνται διευκρινίσεις για το αν υπάρχει σχετική πρόβλεψη από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) που να επιτρέπει τη συνέχιση της λειτουργίας των καταστημάτων franchise, καθώς και για το αν μπορεί να υπάρξει ειδική μέριμνα από το υπουργείο Εργασίας για τους εργαζομένους.

Η προσπάθεια αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας πρώτης εικόνας για το πώς μπορούν να κινηθούν οι αρμόδιες αρχές, τόσο ως προς τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και ως προς την εργασιακή προστασία του προσωπικού.

Την ίδια στιγμή, ενδεχόμενες νομικές ενέργειες από τους δικαιοδόχους για την αποδέσμευσή τους από το δίκτυο ή την αλλαγή εμπορικού σήματος δεν αποτελούν άμεση λύση, καθώς απαιτούν χρόνο και ενδέχεται να συνοδεύονται από σημαντικές επιχειρηματικές και οικονομικές δυσκολίες.

Κίνδυνος ντόμινο για την αγορά του franchise

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα για τον κλάδο της οργανωμένης εστίασης και συνολικά για την αγορά franchise στην Ελλάδα: τον βαθμό στον οποίο οι συνεργαζόμενες επιχειρήσεις εξαρτώνται από την οικονομική κατάσταση, την αξιοπιστία και τις λειτουργικές υποδομές της μητρικής εταιρείας.

Παραδοσιακά, ένας από τους βασικούς κινδύνους για ένα οργανωμένο δίκτυο ήταν η ενδεχόμενη προβληματική λειτουργία μεμονωμένων δικαιοδόχων, η οποία μπορούσε να πλήξει τη φήμη του εμπορικού σήματος. Η υπόθεση της Pizza Fan αναδεικνύει την αντίστροφη διάσταση αυτού του κινδύνου: μια κρίση στην κεντρική εταιρεία μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό συνεργατών, ακόμη και όταν αυτοί δεν αναφέρονται ως εμπλεκόμενοι στην υπό διερεύνηση υπόθεση.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες, οι συνέπειες ενδέχεται να ξεπεράσουν τα όρια της ίδιας της αλυσίδας, επηρεάζοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών στο μοντέλο της δικαιόχρησης. Για μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις που έχουν διαθέσει κεφάλαια για την ένταξή τους σε ένα οργανωμένο δίκτυο, η αδυναμία λειτουργίας των κεντρικών συστημάτων μπορεί να μετατραπεί σε άμεσο πρόβλημα βιωσιμότητας.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για το αν θα βρεθεί τρόπος να επαναλειτουργήσουν τα καταστήματα, να προστατευθούν οι θέσεις εργασίας και να περιοριστούν οι απώλειες για τους συνεργάτες. Μέχρι να αποσαφηνιστούν οι δυνατότητες επανεκκίνησης, η αβεβαιότητα παραμένει για ένα μεγάλο μέρος του δικτύου, με την υπόθεση να δοκιμάζει στην πράξη την ανθεκτικότητα του μοντέλου franchise.