|
Στο παρασκήνιο, όμως, η
αμερικανική κυβέρνηση
φαίνεται να
προετοιμάζεται για ένα
πολύ πιο μακρύ σενάριο.
Από τον πόλεμο των 4-6
εβδομάδων σε σύγκρουση
ετών
Η διάρκεια της
σύγκρουσης έχει ήδη
ξεπεράσει κατά πολύ τον
αρχικό σχεδιασμό της
κυβέρνησης Trump.
Ο πόλεμος βρίσκεται
πλέον στον έβδομο μήνα,
ενώ οι αρχικές
εκτιμήσεις μιλούσαν για
μια επιχείρηση διάρκειας
μόλις τεσσάρων έως έξι
εβδομάδων. Παράλληλα, το
αμερικανικό Πεντάγωνο
έχει ήδη παρατείνει
ορισμένες αναπτύξεις
στρατιωτικών δυνάμεων
στη Μέση Ανατολή έως το
2027, χωρίς να υπάρχει
σαφές χρονοδιάγραμμα
αποχώρησης.
Περίπου 50.000
Αμερικανοί στρατιώτες
βρίσκονται στην περιοχή,
ενώ νέες μονάδες
πεζοναυτών και
αεροπορικές δυνάμεις
προετοιμάζονται για
εναλλαγές και συνέχιση
της αμερικανικής
παρουσίας.
Το σημαντικότερο
στοιχείο είναι ότι η
Ουάσιγκτον φαίνεται να
μετατοπίζει σταδιακά τη
στρατηγική της από την
προσδοκία μιας γρήγορης
στρατιωτικής νίκης σε
μια μακροχρόνια
οικονομική και
στρατιωτική πολιορκία.
Το Ιράν δεν δείχνει
έτοιμο να υποχωρήσει
Η αμερικανική στρατηγική
βασίζεται πλέον σε έναν
συνδυασμό ναυτικού
αποκλεισμού και
οικονομικών κυρώσεων, με
στόχο να αυξηθεί η πίεση
στην ιρανική οικονομία
και να αναγκαστεί η
Τεχεράνη να υποχωρήσει
στο πυρηνικό της
πρόγραμμα.
Ωστόσο, το Ιράν
εξακολουθεί να απαντά
στρατιωτικά. Τις
τελευταίες ημέρες έχουν
σημειωθεί επιθέσεις σε
πλοία και στρατιωτικούς
στόχους, ενώ η ένταση
έχει επεκταθεί και πέρα
από το ίδιο το Ιράν.
Το ενδεχόμενο μιας
μακροχρόνιας πολιορκίας
δημιουργεί ένα ιδιαίτερα
δύσκολο δίλημμα για την
Ουάσιγκτον: οι ΗΠΑ
μπορούν να συνεχίσουν να
ασκούν οικονομική και
στρατιωτική πίεση, αλλά
η Τεχεράνη μπορεί να
μεταφέρει μεγάλο μέρος
του κόστους στον
πληθυσμό της και να
προστατεύσει παράλληλα
τους βασικούς
μηχανισμούς επιβίωσης
του καθεστώτος.
Το πετρέλαιο είναι πλέον
το μεγάλο οικονομικό
ρίσκο
Η παρατεταμένη σύγκρουση
έχει ήδη αρχίσει να
αποτυπώνεται στις
διεθνείς αγορές
ενέργειας.
Το Brent
ξεπέρασε την Τετάρτη τα
100 δολάρια το
βαρέλι,
κλείνοντας στα 101,21
δολάρια, καθώς οι
επιθέσεις σε πλοία και
ενεργειακές υποδομές
αυξάνουν τον κίνδυνο
νέων διαταραχών στις
εξαγωγές πετρελαίου.
Η κατάσταση είναι
ιδιαίτερα κρίσιμη λόγω
των εξελίξεων στα Στενά
του Ορμούζ, από τα οποία
υπό κανονικές συνθήκες
διέρχεται περίπου το ένα
πέμπτο της παγκόσμιας
προσφοράς πετρελαίου και
φυσικού αερίου. Οι ροές
έχουν πλέον μειωθεί
δραματικά, ενώ οι
επιθέσεις έχουν
επεκταθεί και σε άλλες
περιοχές του Κόλπου.
Παράλληλα, οι επιθέσεις
των ανταρτών Χούθι σε
εγκαταστάσεις της
Σαουδικής Αραβίας
δημιουργούν τον κίνδυνο
να ανοίξει ένα δεύτερο
μέτωπο εναντίον της
ενεργειακής υποδομής της
περιοχής.
Αυτό σημαίνει ότι ένας
πόλεμος που παρατείνεται
μέχρι το 2027 ή ακόμη
και το 2029 δεν θα
αποτελεί μόνο
γεωπολιτικό πρόβλημα. Θα
μπορούσε να εξελιχθεί σε
δομικό πρόβλημα
για την παγκόσμια
οικονομία, μέσω
της ενέργειας, του
πληθωρισμού και των
επιτοκίων.
Το πολιτικό κόστος για
τον Trump
Η διάρκεια του πολέμου
δημιουργεί ταυτόχρονα
ένα αυξανόμενο πολιτικό
πρόβλημα για τον
Trump
και τους
Ρεπουμπλικανούς.
Ο Αμερικανός πρόεδρος
επέστρεψε στον Λευκό
Οίκο έχοντας υποσχεθεί
ότι θα αποφύγει νέους
«αιώνιους πολέμους» στη
Μέση Ανατολή. Τώρα,
όμως, βρίσκεται
αντιμέτωπος με μια
σύγκρουση που όχι μόνο
δεν τελειώνει, αλλά
αρχίζει να επηρεάζει
άμεσα το κόστος ζωής των
Αμερικανών.
Η μέση τιμή της βενζίνης
στις ΗΠΑ έχει ανέβει στα
4,22 δολάρια το
γαλόνι, από
4,01 δολάρια έναν μήνα
νωρίτερα και 3,19
δολάρια έναν χρόνο πριν.
Η εξέλιξη αυτή είναι
ιδιαίτερα επικίνδυνη
πολιτικά ενόψει των
ενδιάμεσων εκλογών του
Νοεμβρίου, καθώς η
άνοδος της ενέργειας
μεταφέρεται γρήγορα στις
τιμές μεταφορών,
τροφίμων και άλλων
αγαθών.
Και όσο περισσότερο
διαρκεί ο πόλεμος, τόσο
δυσκολότερο γίνεται για
την κυβέρνηση να
παρουσιάζει τη σύγκρουση
ως μια σύντομη
επιχείρηση που πλησιάζει
στο τέλος της.
Η αγορά αρχίζει να
τιμολογεί έναν
παρατεταμένο πόλεμο
Η επιστροφή του
Brent
πάνω από τα 100 δολάρια,
η άνοδος των αποδόσεων
των αμερικανικών
ομολόγων και η υποχώρηση
της Wall
Street
δείχνουν ότι οι αγορές
αρχίζουν να
αντιμετωπίζουν
διαφορετικά τη
σύγκρουση. Την Τετάρτη ο
S&P
500 υποχώρησε 0,48%, ενώ
ο Nasdaq
έχασε 0,64%, την ώρα που
η απόδοση του 10ετούς
αμερικανικού ομολόγου
έφτασε στο υψηλότερο
επίπεδο από τον Νοέμβριο
του 2023.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον
δεν είναι μόνο
πότε θα τελειώσει ο
πόλεμος, αλλά
αν η παγκόσμια οικονομία
μπορεί να προσαρμοστεί
σε μια παρατεταμένη
περίοδο υψηλών τιμών
ενέργειας και
γεωπολιτικής
αβεβαιότητας.
Εάν το σενάριο που
συζητείται στο
παρασκήνιο του Λευκού
Οίκου αποδειχθεί
πραγματικότητα και η
σύγκρουση συνεχιστεί για
χρόνια, οι συνέπειες θα
είναι πολύ μεγαλύτερες
από μια ακόμη
γεωπολιτική κρίση.
Θα πρόκειται για έναν
παράγοντα που μπορεί να
επηρεάσει τον
πληθωρισμό, τα επιτόκια,
τα ομόλογα, τις μετοχές
και την παγκόσμια
ανάπτυξη για ολόκληρη
την επόμενη διετία.
|