Ένα κράτος με περιορισμένες δυνατότητες

Η εικόνα του Λιβάνου παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λειτουργίας, με περιορισμένη ηλεκτροδότηση, εκτεταμένη χρήση του δολαρίου αντί του εθνικού νομίσματος και έναν στρατό που δεν θεωρείται η ισχυρότερη ένοπλη δύναμη εντός της επικράτειας.

Οι πρόσφατες συγκρούσεις έχουν προκαλέσει τον εκτοπισμό περισσότερων από ενός εκατομμυρίου ανθρώπων. Πολλοί από αυτούς διαμένουν σε προσωρινές δομές ή αυτοσχέδιους καταυλισμούς, ενώ η δυσπιστία μεταξύ των διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων ενισχύεται. Σε αρκετές περιπτώσεις, σιίτες εκτοπισμένοι δυσκολεύονται να εγκατασταθούν σε χριστιανικές, σουνιτικές ή δρούζικες περιοχές, καθώς οι τοπικές κοινωνίες φοβούνται ότι μπορεί να γίνουν στόχος ισραηλινών επιθέσεων.

Οι μνήμες του εμφυλίου επιστρέφουν

Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στη συλλογική μνήμη τον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο που διήρκεσε από το 1975 έως το 1990. Εκείνη την περίοδο, ο Λίβανος κατακερματίστηκε από αντιμαχόμενες πολιτοφυλακές διαφορετικών θρησκευτικών και πολιτικών παρατάξεων, ενώ η Βηρυτός είχε χωριστεί στα δύο.

Σήμερα, σύμφωνα με την εφημερίδα, παρατηρούνται ανησυχητικές ενδείξεις επανεμφάνισης παρόμοιων τάσεων. Σε χριστιανικές συνοικίες έχουν κάνει την εμφάνισή τους ένοπλες ομάδες αυτοάμυνας, ενώ σε ορισμένες σουνιτικές περιοχές υπάρχουν φωνές που αντιμετωπίζουν θετικά τις επιχειρήσεις του Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολάχ.

Όπως προειδοποιεί ο θρησκευτικός ηγέτης Ιμάντ Σομπ, οι διακρίσεις, τα παράπονα και οι θρησκευτικές αντιπαραθέσεις βαθαίνουν, υπονομεύοντας την κοινωνική συνοχή της χώρας.

Η Χεζμπολάχ απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο αφοπλισμού

Παρά τις σημαντικές απώλειες που υπέστη τα τελευταία χρόνια, η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες. Η ηγεσία της έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τον αφοπλισμό της.

Ο γενικός γραμματέας της οργάνωσης, Ναΐμ Κάσεμ, έχει δηλώσει ότι η παράδοση των όπλων ισοδυναμεί με πολιτική και στρατιωτική εξόντωση της Χεζμπολάχ, καλώντας παράλληλα τους υποστηρικτές της να αντισταθούν στις σχετικές πιέσεις.

Παράλληλα, η οργάνωση φέρεται να έχει αποκαταστήσει μέρος των στρατιωτικών της αποθεμάτων μέσω θαλάσσιων μεταφορών και δικτύων λαθρεμπορίου που εξακολουθούν να λειτουργούν.

Ο κρίσιμος ρόλος του λιβανικού στρατού

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται ο λιβανικός στρατός, ο οποίος έχει λάβει αμερικανική στρατιωτική βοήθεια άνω των 3 δισ. δολαρίων από το 2006.

Παρά τη στήριξη αυτή, οι δυνατότητές του παραμένουν περιορισμένες απέναντι στη Χεζμπολάχ. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του προσωπικού του προέρχεται από κοινότητες που διατηρούν δεσμούς ή συμπάθεια προς την οργάνωση, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής αφοπλισμού.

Αξιωματούχοι που επικαλείται η Wall Street Journal αναγνωρίζουν ότι πολλοί στρατιώτες δεν επιθυμούν να θεωρηθούν ως εκτελεστικά όργανα πολιτικών που εξυπηρετούν τα συμφέροντα του Ισραήλ.

Ευκαιρία ενίσχυσης του κράτους ή πορεία προς νέα κρίση;

Παρά τους κινδύνους, η κυβέρνηση του προέδρου Joseph Aoun θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία προσφέρει μια ιστορική ευκαιρία για την αποκατάσταση της κρατικής κυριαρχίας σε ολόκληρη τη χώρα.

Το σχέδιο προβλέπει σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές του νότιου Λιβάνου και παράλληλη ανάπτυξη του λιβανικού στρατού. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί οι πρώτες μεταβιβάσεις ελέγχου σε ορισμένες περιοχές.

Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες. Η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική επιρροή, οι θρησκευτικές διαιρέσεις παραμένουν έντονες και οι κοινωνικές εντάσεις αυξάνονται.

Όπως προειδοποιεί ο Χαλίλ Χελού, οι προϋποθέσεις για μια νέα περίοδο εσωτερικής αναταραχής υπάρχουν ήδη και το πολιτικό κλίμα γίνεται ολοένα πιο φορτισμένο. Η επιτυχία ή η αποτυχία του σχεδίου αφοπλισμού ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της Χεζμπολάχ, αλλά και τη σταθερότητα του ίδιου του Λιβάνου τα επόμενα χρόνια.