|
ΔΕΗ – Φέσι από δημόσιους φορείς
Σημαντικό
κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό –και τελικά για τους
φορολογουμένους– δημιούργησαν δεκάδες φορείς της Γενικής
Κυβέρνησης, αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς ηλεκτρικού
ρεύματος που ξεπερνούν τα 200 εκατ. ευρώ την τριετία 2021-2023.
Την ίδια στιγμή που νοικοκυριά και επιχειρήσεις περιορίζουν την
κατανάλωση για να αντεπεξέλθουν στο ενεργειακό κόστος, πολλοί
δημόσιοι οργανισμοί λειτουργούσαν χωρίς δημοσιονομική πειθαρχία,
συσσωρεύοντας χρέη προς τη ΔΕΗ.
Σε αντίθεση με
τους ιδιώτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν άμεσα διακοπές ρεύματος ή
αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, οι συγκεκριμένοι φορείς φέρονται να
συμπεριφέρθηκαν ως «στρατηγικοί κακοπληρωτές». Σε αρκετές
περιπτώσεις, μάλιστα, οι οφειλές δεν δηλώνονταν καν στο Μητρώο
Δεσμεύσεων και Πληρωμών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα
άτυπο και αόρατο δημοσιονομικό βάρος.
Τι αλλάζει με
τη νέα διάταξη
Το υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να βάλει φρένο στο
φαινόμενο. Με ρύθμιση που αναμένεται να κατατεθεί άμεσα, το
Δημόσιο θα καλύψει για τελευταία φορά τις συσσωρευμένες οφειλές
των ετών έως και το 2023, ύψους 200-250 εκατ. ευρώ.
Από εκεί και
πέρα, το καθεστώς αλλάζει ριζικά. Οι λογαριασμοί των ετών 2024
και 2025 θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί έως το τέλος του 2026. Σε
διαφορετική περίπτωση, τα χρέη θα βεβαιώνονται αυτομάτως στην
ΑΑΔΕ ως ληξιπρόθεσμα, με τον φορέα να αντιμετωπίζεται ακριβώς
όπως κάθε ιδιώτης οφειλέτης του Δημοσίου.
Κομβικό
στοιχείο της νέας ρύθμισης αποτελεί η ενεργοποίηση της
προσωπικής ευθύνης των διοικήσεων. Με βάση τον Κώδικα Είσπραξης
Δημοσίων Εσόδων, τα χρέη που θα μεταφέρονται στην ΑΑΔΕ δεν θα
βαραίνουν μόνο τον οργανισμό, αλλά και τα φυσικά πρόσωπα που τον
διοικούν.
Πρόεδροι
διοικητικών συμβουλίων, διοικητές και λοιπά υπεύθυνα στελέχη θα
μπορούν να θεωρηθούν συνυπεύθυνοι για τις οφειλές που
δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Για μεγάλα
ποσά, αυτό συνεπάγεται ένταξη στις λίστες μεγαλοοφειλετών,
δημοσιοποίηση στοιχείων για χρέη άνω των 150.000 ευρώ και άμεση
εμπλοκή με τις φορολογικές αρχές.
Πώς
δημιουργήθηκε το πρόβλημα
Η απαρχή του
ζητήματος εντοπίζεται στο διάστημα 2018-2019, όταν θεσπίστηκε
μηχανισμός προκαταβολικής πληρωμής των λογαριασμών ρεύματος των
φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό, το Δημόσιο
προκατέβαλλε ετησίως στη ΔΕΗ ποσά που κυμαίνονταν μεταξύ 500 και
900 εκατ. ευρώ.
Με υπουργική
απόφαση του 2019, η προκαταβολή ορίστηκε στα 550,7 εκατ. ευρώ,
με πρόβλεψη εκκαθάρισης: η ΔΕΗ θα συμψήφιζε τα ποσά με όσα
πλήρωναν οι φορείς από τις επιχορηγήσεις τους και θα επέστρεφε
στο Δημόσιο τυχόν διαφορά.
Στην πράξη,
όμως, πολλοί οργανισμοί σταμάτησαν να εξοφλούν κανονικά τους
λογαριασμούς τους, βασιζόμενοι στην κρατική προπληρωμή. Έτσι,
αντί το Δημόσιο να λαμβάνει επιστροφές μέσω της εκκαθάρισης,
κάλυπτε κάθε χρόνο νέα ανοίγματα.
Παράλληλα,
ορισμένες διοικήσεις απέφυγαν είτε τη μείωση δαπανών είτε την
επιβολή αυξήσεων τελών, επιλέγοντας να «κρύβουν» τις οφειλές
κάτω από τον μηχανισμό της προκαταβολής, επιβαρύνοντας τον
κρατικό κορβανά.
Πάνω από 500
φορείς στο σύστημα
Για το 2025,
το καθεστώς προπληρωμής καλύπτει περισσότερους από 500 φορείς
της Γενικής Κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων:
325 δήμοι
13 περιφέρειες
περισσότερα
από 100 νοσοκομεία
περίπου 25
οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης (όπως e-ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ, ΕΟΠΥΥ)
πάνω από 200
φορείς της Κεντρικής Κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων υπουργείων,
πανεπιστημίων και ανεξάρτητων αρχών
Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη ποιοι από αυτούς ευθύνονται
για τη συσσώρευση των χρεών. Και αυτό για δύο λόγους: αφενός,
επειδή κάποιοι φορείς δήλωναν ελλιπώς ή καθόλου τις οφειλές τους
στο Μητρώο Δεσμεύσεων, αφετέρου επειδή η διαδικασία εκκαθάρισης
από τη ΔΕΗ μπορεί να διαρκέσει έως και 18 μήνες, χωρίς στο
μεσοδιάστημα να λαμβάνονται εισπρακτικά μέτρα.
|
