Deutsche Bank: Πότε ένα πετρελαϊκό σοκ γίνεται πραγματική απειλή για τις αγορές

Να ξεκινήσουμε και εμείς με τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Θα λέγαμε λοιπόν πως από όλες τις εκθέσεις που διαβάσαμε, η τελευταία έκθεση της Deutsche Bank ήταν η πιο εύστοχη. Συγκεκριμένα, τα γεωπολιτικά γεγονότα, κατά κανόνα, δεν αφήνουν πίσω τους παρατεταμένες αναταράξεις στις αγορές, υπενθυμίζει η Deutsche Bank, παραπέμποντας στις φετινές εξελίξεις σε Βενεζουέλα και Γροιλανδία. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση όπου ένα γεγονός μπορεί να επηρεάσει την οικονομία μέσω ενός σαφούς μακροοικονομικού διαύλου – όπως ενδέχεται να συμβεί με την τρέχουσα ένταση στο Ιράν.

Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση: οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τον Μάρτιο του 2022, ενώ ομόλογα και μετοχές – κυρίως στην Ευρώπη – κινήθηκαν πτωτικά. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες σημειώνουν νέες απώλειες που προσεγγίζουν το 3%, τα futures στις ΗΠΑ δείχνουν επιδείνωση του κλίματος και το Brent ενισχύεται κατά 7%, διαμορφούμενο λίγο πάνω από τα 83 δολάρια ανά βαρέλι.

Ωστόσο, η τράπεζα επισημαίνει ότι, παρά την έντονη ημερήσια μεταβολή, οι τιμές δεν απέχουν σημαντικά από τα επίπεδα του 2024: το WTI κινείται κοντά στα 76 δολάρια, δηλαδή γύρω από τον περσινό μέσο όρο. Η σημερινή άνοδος δεν συγκρίνεται με τα σοκ του 2022, τον Πόλεμο του Κόλπου ή τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970.

Ενδεικτικό της σχετικής ψυχραιμίας είναι ότι ο S&P 500 έκλεισε την τελευταία συνεδρίαση με οριακή άνοδο 0,04%, αν και τα προθεσμιακά συμβόλαια προμηνύουν πτώση περίπου 1,4% στο επόμενο άνοιγμα.

Οι τρεις όροι για βαθιά διόρθωση

Με βάση την ιστορική εμπειρία, για να μετατραπεί ένα πετρελαϊκό σοκ σε σοβαρή διόρθωση της Wall Street (απώλειες άνω του 15% για τον S&P 500), θα πρέπει να συντρέχει τουλάχιστον μία από τις εξής προϋποθέσεις:

Έντονη και παρατεταμένη άνοδος τιμών: Εκτίναξη 50%-100% που διαρκεί μήνες.

Σημαντική μακροοικονομική επιδείνωση: Ένα σοκ ικανό να οδηγήσει μια ήδη εύθραυστη οικονομία σε ύφεση ή έντονη επιβράδυνση.

Στροφή των κεντρικών τραπεζών σε αυστηρή πολιτική: Απότομη υιοθέτηση περιοριστικών μέτρων για την αντιμετώπιση πληθωριστικών πιέσεων, όπως συνέβη το 1979 και το 2022.

Προς το παρόν, καμία από αυτές τις συνθήκες δεν φαίνεται να πληρούται. Η άνοδος του πετρελαίου παραμένει σχετικά ήπια σε σύγκριση με ιστορικά προηγούμενα, ενώ και οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου, παρά τη μεγάλη ημερήσια μεταβολή, κινούνται κάτω από τα υψηλά του 2022.

Παράλληλα, τα μακροοικονομικά στοιχεία δεν δείχνουν ακόμη σαφή επιδείνωση – αν και μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε χρόνο για να αποτυπωθεί στα δεδομένα. Επιπλέον, οι αγορές δεν προεξοφλούν προς το παρόν αυξήσεις επιτοκίων από τη Federal Reserve ή την European Central Bank.

Το επόμενο διάστημα, η προσοχή θα στραφεί ακριβώς σε αυτούς τους τρεις άξονες, που θα κρίνουν αν η τρέχουσα ένταση θα εξελιχθεί σε ευρύτερη χρηματοοικονομική κρίση ή θα αποδειχθεί μια ακόμη βραχυπρόθεσμη αναταραχή.

Χρέος

Υποχώρηση άνω του 1 δισ. ευρώ στις κρατικές εγγυήσεις δανείων το 2025

Σημαντική αποκλιμάκωση, ύψους 1,044 δισ. ευρώ, σημειώθηκε στο σύνολο των εγγυήσεων δανείων του Ελληνικού Δημοσίου στο τέλος του 2025 σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με πληρωμές 308 εκατ. ευρώ που κατέβαλε το Δημόσιο λόγω ενεργοποίησης (κατάπτωσης) εγγυήσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το συνολικό ύψος των εγγυημένων δανείων διαμορφώθηκε στα 9,94 δισ. ευρώ στο τέλος Δεκεμβρίου 2025, έναντι 10,94 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024.

Μείωση σε επιχειρήσεις και ιδιώτες λόγω φυσικών καταστροφών

Περισσότερο από το ένα τρίτο της συνολικής μείωσης (375,3 εκατ. ευρώ) προήλθε από την εξυπηρέτηση δανείων με κρατική εγγύηση που είχαν χορηγηθεί σε επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα τα οποία επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.

Το ανεξόφλητο υπόλοιπο εγγυημένων δανείων προς πληγείσες επιχειρήσεις περιορίστηκε σε 1,186 δισ. ευρώ από 1,26 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Αντίστοιχα, τα δάνεια με εγγύηση του Δημοσίου προς ιδιώτες υποχώρησαν στα 601 εκατ. ευρώ από 796 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2024.

Για την κάλυψη καταπτώσεων που σχετίζονται με τις συγκεκριμένες κατηγορίες, το Δημόσιο κατέβαλε συνολικά 308 εκατ. ευρώ.

Εγγυήσεις προς ΔΕΚΟ εκτός Γενικής Κυβέρνησης

Οι εγγυήσεις που αφορούν δάνεια δημοσίων επιχειρήσεων εκτός Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκαν στα 1,8 δισ. ευρώ από 1,91 δισ. ευρώ.

Η μεγαλύτερη αποκλιμάκωση εντοπίζεται στα δάνεια του ΔΕΔΔΗΕ, των οποίων το εγγυημένο υπόλοιπο περιορίστηκε στα 889,1 εκατ. ευρώ από 1.029,6 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2024.

Αντίθετα, αύξηση κατέγραψαν τα εγγυημένα δάνεια της Αριάδνη Interconnection, τα οποία ανήλθαν σε 300 εκατ. ευρώ από 200 εκατ. ευρώ ένα χρόνο πριν.

Στην κατηγορία αυτή δεν σημειώθηκαν καταπτώσεις εγγυήσεων, καθώς οι υποχρεώσεις εξυπηρετήθηκαν κανονικά, αντανακλώντας τη βελτιωμένη οικονομική εικόνα των συγκεκριμένων φορέων.

Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης

Στις δημόσιες επιχειρήσεις που εντάσσονται στη Γενική Κυβέρνηση, το ανεξόφλητο υπόλοιπο εγγυημένων δανείων μειώθηκε κατά 107 εκατ. ευρώ, φθάνοντας τα 1,735 δισ. ευρώ από 1,842 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024, χωρίς να ενεργοποιηθούν κρατικές εγγυήσεις.

Το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης προήλθε από τα δάνεια της Αττικό Μετρό, των οποίων το εγγυημένο υπόλοιπο περιορίστηκε στα 1,72 δισ. ευρώ από 1,84 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, τα εγγυημένα δάνεια λοιπών δημόσιων οργανισμών διαμορφώθηκαν στα 783,67 εκατ. ευρώ, έναντι 815,64 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024, επίσης χωρίς καταπτώσεις.

Οι εγγυήσεις που αφορούν δάνεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης υποχώρησαν οριακά στα 104,7 εκατ. ευρώ από 112,2 εκατ. ευρώ, με την εξυπηρέτηση να εξελίσσεται ομαλά. 

Μείωση σε ΕΤΕπ και «Ηρακλή»

Τα δάνεια της Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με εγγύηση του Δημοσίου περιορίστηκαν στα 987,9 εκατ. ευρώ από 1,355 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024.

Τέλος, οι κρατικές εγγυήσεις που συνδέονται με το πρόγραμμα «Ηρακλής» για τις εμπορικές τράπεζες μειώθηκαν στα 17,12 δισ. ευρώ από 17,32 δισ. ευρώ ένα χρόνο πριν, συνεχίζοντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση του σχετικού αποθέματος.

Ελκυστικότητα των ευρωπαϊκών πόλεων για επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων.

Το Λονδίνο, η Μαδρίτη και η Βαρσοβία καταλαμβάνουν τις τρεις πρώτες θέσεις στην ετήσια έρευνα «European Investor Intentions Survey 2026» της CBRE Group, η οποία αποτυπώνει την ελκυστικότητα των ευρωπαϊκών πόλεων για επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων.

Στην επόμενη βαθμίδα ακολουθούν η Βαρκελώνη και το Μιλάνο, ενώ στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης –κατά φθίνουσα σειρά– το Παρίσι, το Άμστερνταμ, η Λισαβόνα και η Κοπεγχάγη. Τη δέκατη θέση μοιράζονται το Βερολίνο και η Στοκχόλμη.

Ισχυρή παρουσία της Ισπανίας

Η Ισπανία εμφανίζει ιδιαίτερα δυναμική εικόνα, με δύο πόλεις στην πρώτη πεντάδα, εξέλιξη που αντανακλά τη συνολική ανθεκτικότητα και τις θετικές προοπτικές της ισπανικής αγοράς ακινήτων.

Σε επίπεδο κρατών, η Πολωνία καταλαμβάνει την τρίτη θέση ως προς τις υψηλότερες αναμενόμενες συνολικές αποδόσεις ακινήτων για το 2026, μετά την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ακολουθούν η Ιταλία, η Γερμανία, η Πορτογαλία, οι Κάτω Χώρες, η Δανία, η Γαλλία και η Σουηδία.

Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, η Πολωνία διατηρεί τη συγκεκριμένη κατάταξη για τρίτη διαδοχική χρονιά, στηριζόμενη σε ένα σταθερό μακροοικονομικό περιβάλλον και σε θετικές αναπτυξιακές προοπτικές. Παράλληλα, η Βαρσοβία έχει πλέον ξεπεράσει τον χαρακτήρα μιας περιφερειακής αγοράς, αναδεικνυόμενη σε ηγετικό επενδυτικό κέντρο της περιοχής και αντιμετωπιζόμενη ισότιμα με ώριμες αγορές της Δυτικής Ευρώπης.

Έμφαση στη σταθερότητα και στη βιωσιμότητα

Οι διεθνείς επενδυτές δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στη σταθερότητα των τιμών των ακινήτων, στη σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους χρηματοδότησης και στην ανθεκτικότητα της ζήτησης. Παράλληλα, αυξάνεται η σημασία των κριτηρίων βιωσιμότητας και ενεργειακής αναβάθμισης, που επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τις επενδυτικές αποφάσεις.

Επιπλέον, καταγράφεται ενισχυμένο ενδιαφέρον για ανακαίνιση και αναβάθμιση υφιστάμενων ακινήτων, με στόχο τη δημιουργία πρόσθετης αξίας. Η έρευνα βασίστηκε σε δείγμα 698 διεθνών επενδυτών και αποτυπώνει γενικότερα ένα βελτιωμένο κλίμα αισιοδοξίας για την πορεία των ευρωπαϊκών αγορών ακινήτων το 2026.