Συνταξιούχοι δύο ταχυτήτων: 46% χαμηλότερες οι νέες συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα

Σχεδόν διπλάσιες είναι οι νέες συντάξεις του Δημοσίου σε σύγκριση με εκείνες του ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» του υπουργείου Εργασίας για τον Ιανουάριο 2026, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη συνταξιούχων δύο ταχυτήτων.

Οι νέες συντάξεις γήρατος που εκδόθηκαν από το Δημόσιο διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 1.545,63 ευρώ μεικτά, ενώ από τα υπόλοιπα Ταμεία του ΕΦΚΑ (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ κ.ά.) στα 915,45 ευρώ μεικτά. Η διαφορά των 630,17 ευρώ υπέρ του Δημοσίου αντιστοιχεί σε ποσοστό 46,2% και ισοδυναμεί σχεδόν με μία κατώτατη σύνταξη.

Την ίδια στιγμή, οκτώ στους δέκα χαμηλοσυνταξιούχους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα – εργαζόμενους, υπαλλήλους και ελεύθερους επαγγελματίες.

Οι αιτίες των διαφορών

Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση αποδίδουν τις μεγάλες αποκλίσεις, μεταξύ άλλων:

Στο γεγονός ότι στον ιδιωτικό τομέα είναι λιγότεροι όσοι συνταξιοδοτούνται με 40 έτη ασφάλισης.

Στις χαμηλότερες –και συχνά διακεκομμένες– αποδοχές.

Στην επιλογή της κατώτερης ασφαλιστικής κατηγορίας από την πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών.

Έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ επισημαίνει ότι το «πάγωμα» μισθών και τριετιών (2012-2023), η κατάργηση επιδομάτων, η αποδυνάμωση των Συλλογικών Συμβάσεων και οι μνημονιακές πολιτικές συμπίεσαν τις αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα, επηρεάζοντας κατ’ επέκταση και το ύψος των νέων συντάξεων, ιδίως μετά το 2022.

Μέση σύνταξη και όρια αξιοπρέπειας

Η μέση σύνταξη γήρατος διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο 2026 στα 865,58 ευρώ (από 847,55 ευρώ τον Δεκέμβριο 2025), ενσωματώνοντας την ετήσια αύξηση 2,4%. Παρά ταύτα, μόλις το 42,7% των κύριων συντάξεων υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι έξι στους δέκα συνταξιούχους λαμβάνουν κάτω από αυτό το όριο.

Η «παγίδα» των χαμηλών εισφορών

Το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών παραμένει στην 1η ασφαλιστική κατηγορία του ΕΦΚΑ, με μηνιαία εισφορά 250,77 ευρώ. Με 40 χρόνια ασφάλισης, η επιλογή αυτή οδηγεί σε σύνταξη έως 800 ευρώ μεικτά (περίπου 752 ευρώ καθαρά).

Η επιλογή χαμηλών εισφορών, που θεσμοθετήθηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016 και διατηρήθηκε με το σύστημα σταθερών ασφαλιστικών κλιμάκων από το 2020, εγκλωβίζει πολλούς ασφαλισμένους σε χαμηλές μελλοντικές αποδοχές. Ακόμη και αν κάποιος επιλέξει υψηλότερη κατηγορία λίγο πριν τη συνταξιοδότηση, η επίδραση στο τελικό ποσό είναι περιορισμένη, καθώς ο υπολογισμός βασίζεται στον μέσο όρο εισφορών από το 2002 και μετά.

Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκώς διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις.

Το στοίχημα της παραγωγικότητας και οι «φρένες» της ελληνικής βιομηχανίας

Τις βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας, αλλά και τα διαρθρωτικά εμπόδια που εξακολουθούν να περιορίζουν επενδύσεις και παραγωγικότητα, ανέδειξαν εκπρόσωποι επιχειρήσεων, τραπεζών και κυβέρνησης στο πλαίσιο των Growth Awards, που διοργανώνουν η Eurobank και η Grant Thornton.

Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν ότι, παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών, η οικονομία βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή: χωρίς αύξηση παραγωγικότητας, μεγαλύτερα επιχειρηματικά σχήματα, επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογία και σταθερό θεσμικό περιβάλλον, το επόμενο αναπτυξιακό άλμα παραμένει ζητούμενο.

Σπ. Θεοδωρόπουλος: Γραφειοκρατία, ενέργεια και επενδυτικά κίνητρα

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, έθεσε τρεις βασικούς άξονες:

Μείωση γραφειοκρατίας και θεσμικών αντικινήτρων

«Η Ελλάδα χρειάζεται ένα γερό χτύπημα στη γραφειοκρατία», υπογράμμισε.

Ενεργειακό κόστος

Τόνισε ότι το πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό, επισημαίνοντας πως το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά στην Ελλάδα είναι 22% χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ για τη βιομηχανία είναι σημαντικά υψηλότερο.

Φορολογικά κίνητρα αντί επιδοτήσεων

Υποστήριξε τις υπεραποσβέσεις ως εργαλείο ταχύτερης υλοποίησης επενδύσεων, χωρίς χρονοβόρες εγκρίσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην παραγωγικότητα: όπως ανέφερε, η παραγωγικότητα εργασίας ήταν 38 ευρώ/ώρα το 2000 και 37 ευρώ/ώρα το 2024, παρά την αύξηση του ΑΕΠ. Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη συγχωνεύσεων και δημιουργίας μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων.

Φ. Καραβίας: Υποδομές και πολιτική σταθερότητα

Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, αναφέρθηκε στις αδυναμίες υποδομών:

Μόλις 1%-2% των εμπορευματικών μεταφορών γίνεται σιδηροδρομικά (έναντι 27% στη Σλοβενία).

Περιορισμένες ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την Ευρώπη, με επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και την εξαγωγική δυναμική.

Προειδοποίησε επίσης ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσουν ενέργεια και τουρισμό, ενώ χαρακτήρισε κρίσιμο παράγοντα την πολιτική σταθερότητα.

Β. Καζάς: Τεχνητή νοημοσύνη και μέγεθος επιχειρήσεων

Ο διευθύνων σύμβουλος της Grant Thornton, Βασίλειος Καζάς, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι αυτοματισμοί μετασχηματίζουν τα επιχειρηματικά μοντέλα.

Επισήμανε ότι το 95% των ελληνικών επιχειρήσεων απασχολεί λιγότερα από 9 άτομα, γεγονός που περιορίζει την κλίμακα και την ανθεκτικότητα. Αναφέρθηκε επίσης σε περίπου 40 ελληνικά private equity funds που διαχειρίζονται κεφάλαια 3 δισ. ευρώ, με τη συμμετοχή της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και των τραπεζών, τα οποία μπορούν να στηρίξουν συγχωνεύσεις και τεχνολογικές επενδύσεις.

Κ. Χατζηδάκης: Παρεμβάσεις για ενέργεια και χωροταξία

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προανήγγειλε παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας το επόμενο διάστημα.

Παράλληλα, σημείωσε ότι έως το τέλος της άνοιξης αναμένονται εξελίξεις στα ειδικά χωροταξικά σχέδια για τουρισμό, ΑΠΕ και βιομηχανία.

Ν. Καραμούζης: Πρόοδος χωρίς επενδυτικό άλμα

Ο πρόεδρος της Grant Thornton Consulting, Νικόλαος Β. Καραμούζης, υπογράμμισε ότι η οικονομία έχει βελτιώσει τα βασικά της μεγέθη, χωρίς όμως να έχει πετύχει ισχυρή επενδυτική ώθηση.

Η παραγωγικότητα παραμένει στο 58% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, ενώ οι επενδύσεις κινούνται χαμηλότερα από τα αναγκαία επίπεδα, παρά την αύξηση της εταιρικής κερδοφορίας και της αξίας των εισηγμένων.

Συμπέρασμα: Η επόμενη φάση ανάπτυξης δεν θα κριθεί από τη μακροοικονομική σταθερότητα, αλλά από το κατά πόσο η χώρα θα αυξήσει την παραγωγικότητα, θα ενισχύσει το μέγεθος των επιχειρήσεων και θα άρει τα διαρθρωτικά εμπόδια που φρενάρουν τις επενδύσεις.

Αγορά ακινήτων 2025: Πτώση 7,4% στις αγοραπωλησίες – Άλμα 45,6% σε γονικές παροχές και δωρεές

Μείωση κατέγραψαν το 2025 οι αγοραπωλησίες ακινήτων, με τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης να υποχωρούν κατά 7,4%, την ώρα που αυξήθηκαν αισθητά οι δωρεές, οι γονικές παροχές και οι κληρονομιές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων διαμορφώθηκε σε 607,93 εκατ. ευρώ το 2025, από 656,49 εκατ. ευρώ το 2024 (μείωση 48,56 εκατ. ευρώ).

Οικοδομές: 503,45 εκατ. ευρώ (από 537,29 εκατ. ευρώ, -6,3%)

Οικόπεδα & αγροκτήματα: 104,48 εκατ. ευρώ (από 119,2 εκατ. ευρώ, -12,35%)

Δεδομένου ότι οι αντικειμενικές αξίες παραμένουν σταθερές από το 2022, η πτώση αποδίδεται κυρίως στη μείωση των συναλλαγών.

Τι προκάλεσε την κάμψη

Η επιβράδυνση της αγοράς το 2025 συνδέεται με:

Μείωση ξένων επενδύσεων σε ακίνητα: Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2025 οι καθαρές άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα διαμορφώθηκαν σε 1,47 δισ. ευρώ, από 1,93 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024 (-23,9%).

Αύξηση κόστους κατασκευής, με ανατιμήσεις άνω του 30% στα οικοδομικά υλικά την τελευταία πενταετία.

Άνοδο τιμών κατοικιών κατά 7,7% έως το γ’ τρίμηνο 2025 (σε ετήσια βάση).

Μείωση οικοδομικής δραστηριότητας κατά 4,8% (στο 11μηνο), επηρεασμένη και από την απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας για τον ΝΟΚ.

Εκρηκτική άνοδος σε γονικές παροχές και δωρεές

Αντίθετα, οι μεταβιβάσεις περιουσίας εν ζωή αυξήθηκαν σημαντικά.

Φόροι από δωρεές και γονικές παροχές: 73,73 εκατ. ευρώ (από 50,63 εκατ. ευρώ το 2024, +45,6%).

Φόροι κληρονομιών: 192,3 εκατ. ευρώ (από 184,46 εκατ. ευρώ, +4,3%).

Η αύξηση καταγράφεται παρά το γεγονός ότι το αφορολόγητο όριο για γονικές παροχές παραμένει στις 800.000 ευρώ. Η εξέλιξη αποδίδεται είτε στη μεταβίβαση υψηλότερης αξίας περιουσιακών στοιχείων είτε σε πρόστιμα που επιβλήθηκαν λόγω παρατυπιών, με αρκετές υποθέσεις να εξετάζονται από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ.

Σταθερός ο ΕΝΦΙΑ – Μείωση λόγω απαλλαγών

Ο ΕΝΦΙΑ παρέμεινε ουσιαστικά σταθερός, με έσοδα 2,438 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 2,444 δισ. ευρώ το 2024 (-0,2%), λόγω απαλλαγών σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.

Παράλληλα:

Ο ΦΑΠ μειώθηκε κατά 51,5% (5,59 εκατ. ευρώ).

Το ΕΕΤΗΔΕ απέφερε ακόμη 8,16 εκατ. ευρώ από παλαιές οφειλές.

Η εικόνα της διετίας 2024-2025

Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν «φρένο» στις αγοραπωλησίες, αλλά μετατόπιση της κινητικότητας προς τις ενδοοικογενειακές μεταβιβάσεις, σε μια περίοδο αυξημένων τιμών, υψηλού κόστους κατασκευής και επιβράδυνσης των ξένων κεφαλαίων στην ελληνική αγορά ακινήτων.

Μάλιστα

Με ενδιαφέρον τώρα διαβάσαμε όλα τα παρακάνω και θα πούμε ένα μεγάλο μάλιστα. Μία ημέρα λοιπόν πριν ξεκινήσει η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, σημειώθηκε μία αιφνίδια αύξηση μεγάλων στοιχημάτων στην πλατφόρμα προβλέψεων Polymarket, υποδηλώνοντας ότι ορισμένοι είχαν προβλέψει το χτύπημα.

Η πλατφόρμα επιτρέπει στους χρήστες να στοιχηματίζουν ανώνυμα σχεδόν σε οποιοδήποτε μελλοντικό γεγονός, από εκλογές έως αθλητικούς αγώνες. Επιτρέπει επίσης στοιχήματα για πολεμικά γεγονότα και από τα τέλη του 2025 έχουν πραγματοποιηθεί συναλλαγές άνω των 529 εκατ. δολαρίων σε προβλέψεις για το πότε οι ΗΠΑ θα επιτεθούν ξανά στο Ιράν.

Σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, το προηγούμενο διάστημα ελάχιστοι στοιχημάτιζαν μεγάλα ποσά για επίθεση την αμέσως επόμενη ημέρα. Την Παρασκευή, όμως, τουλάχιστον 150 λογαριασμοί τοποθέτησαν εκατοντάδες στοιχήματα πάνω από 1.000 δολάρια, προβλέποντας σωστά ότι οι ΗΠΑ θα επιτεθούν στο Ιράν έως το Σάββατο. Τα στοιχήματα της τελευταίας στιγμής, συνολικού ύψους περίπου 855.000 δολαρίων, «σε κάνουν να σκέφτεσαι ότι ίσως κάποιος γνώριζε κάτι για τη χρονική στιγμή», δήλωσε ο Eric Zitzewitz, καθηγητής οικονομικών στο Dartmouth.

Τουλάχιστον 16 λογαριασμοί που στοιχημάτισαν την Παρασκευή για επίθεση έως το Σάββατο κατέγραψαν τελικά κέρδη άνω των 100.000 δολαρίων. Επίσης, τουλάχιστον 109 λογαριασμοί κέρδισαν περισσότερα από 10.000 δολάρια. Ενα ανώνυμο πορτοφόλι που δαπάνησε πάνω από 60.000 δολάρια, κυρίως τις ημέρες πριν από την επίθεση, αποκόμισε σχεδόν μισό εκατομμύριο δολάρια.

Οσοι στοιχημάτισαν ότι η επίθεση θα γινόταν έως το Σάββατο αποτελούσαν πάντως μειοψηφία. Οι χρήστες του Polymarket στοιχηματίζουν μεταξύ τους, συνεπώς την Παρασκευή σημειώθηκε επίσης αύξηση στα στοιχήματα ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν στο Ιράν την επόμενη ημέρα.

Με βάση τις τιμές των συμβολαίων, η συνολική πρόβλεψη της αγοράς στο Polymarket θεωρούσε απίθανη μια επίθεση έως το Σάββατο. Οι πιθανότητες αμερικανικού πλήγματος κυμαίνονταν την Παρασκευή από περίπου 7% έως 26%, ευνοώντας ιδιαίτερα όσους προέβλεψαν σωστά.

Τα στοιχήματα στο Polymarket έχουν εγείρει ξανά υποψίες για χρήση εσωτερικής πληροφόρησης. Νωρίτερα τον Φεβρουάριο, οι ισραηλινές αρχές συνέλαβαν αρκετά άτομα, με κατηγορίες ότι χρησιμοποίησαν εσωτερικές πληροφορίες από τον στρατό για να στοιχηματίσουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.

«Νομίζω ότι είναι πιθανό να υπήρχαν άνθρωποι που λάμβαναν αποφάσεις για τον πόλεμο με το Ιράν και ταυτόχρονα είχαν οικονομικό συμφέρον, επειδή είχαν στοιχηματίσει σε μία από αυτές τις αγορές», δήλωσε ο Γερουσιαστής των Δημοκρατικών Chris Murphy. «Είναι χειρότερο από insider trading», είπε σε συνέντευξή του.

Ο Davis Ingle, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, απέρριψε τις κατηγορίες. «Το μοναδικό ξεχωριστό συμφέρον που καθοδηγεί τις αποφάσεις της κυβέρνησης Trump είναι το συμφέρον του αμερικανικού λαού», ανέφερε.

Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «60 Minutes» τον περασμένο Νοέμβριο, ο Shayne Coplan, ιδρυτής του Polymarket, σημείωσε ότι «είναι κατά κάποιο τρόπο αναπόφευκτο να συμβούν και υπάρχουν πολλά οφέλη» από περιστατικά χρήσης εμπιστευτικών πληροφοριών, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της τήρησης των κανόνων δεοντολογίας στις συναλλαγές. Η εταιρεία ανέφερε στον ιστότοπό της ότι «οι ακριβείς και αμερόληπτες προβλέψεις» για γεγονότα στη Μέση Ανατολή είναι «ιδιαίτερα πολύτιμες σε τόσο δύσκολες στιγμές όπως οι σημερινές». 

Σημειώνεται ότι τα στοιχήματα στο Polymarket γίνονται με χρήση κρυπτονομισμάτων σε ένα δημόσια προσβάσιμο λογιστικό βιβλίο συναλλαγών, με αποτέλεσμα να είναι σχεδόν αδύνατη η ταυτοποίηση των χρηστών.

Πώς εξηγούνται τα στοιχήματα

Το Σαββατοκύριακο η πλατφόρμα ανάλυσης blockchain Bubblemaps ανέδειξε έξι λογαριασμούς στο Polymarket που είχαν στοιχηματίσει συνολικά 1,2 εκατ. δολάρια για τον χρόνο της επίθεσης στο Ιράν, σημειώνοντας ότι οι περισσότεροι ήταν σχετικά νέοι και είχαν επικεντρωθεί σε σενάριο επίθεσης έως το Σάββατο.

Ενδέχεται να υπάρχουν και πιο «αθώες» εξηγήσεις για τουλάχιστον ορισμένα από τα στοιχήματα της Παρασκευής. Ο πρόεδρος Trump ήταν άλλωστε γνωστό ότι εξέταζε το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, ενώ οι δύο χώρες πραγματοποίησαν συνομιλίες την Πέμπτη με στόχο να αποφευχθεί πόλεμος. Ισως ορισμένοι βασίστηκαν σε αυτές τις δημόσιες πληροφορίες, ενώ άλλοι μπορεί να επιδίωκαν να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο σύγκρουσης στην περιοχή. Οι traders ενδέχεται επίσης να στηρίχθηκαν σε συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή άλλες φήμες.

Ωστόσο, τα στοιχήματα για παγκόσμια γεγονότα έχουν εγείρει ανησυχίες για πιθανή χειραγώγηση μέσω εσωτερικής πληροφόρησης και για κινδύνους στον στρατιωτικό σχεδιασμό. Λίγες ώρες πριν από τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Nicolás Maduro από αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου, μια επιχείρηση που ενδεχομένως αιφνιδίασε ακόμα περισσότερο τη διεθνή κοινότητα σε σύγκριση με το πλήγμα στο Ιράν, ένας χρήστης του Polymarket στοιχημάτισε 32.000 δολάρια ότι ο Maduro θα απομακρυνθεί από την εξουσία έως τα τέλη Ιανουαρίου και κέρδισε τουλάχιστον 400.000 δολάρια.