Ελλάδα – Επενδύσεις

Η επίτευξη του στόχου για άνοδο των επενδύσεων στο 17,7% του ΑΕΠ το 2026, από 16,6% φέτος, θεωρείται εφικτή αλλά εξαρτάται από κρίσιμες προϋποθέσεις, καθώς η Ελλάδα καλείται να αποδώσει καλύτερα από κάθε άλλη φορά μέσα σε ένα έντονα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Για το 2025, ο αρχικός στόχος προέβλεπε αύξηση επενδύσεων κατά 8,4%. Ωστόσο, η κλιμάκωση της αβεβαιότητας λόγω των δασμών Τραμπ στις εμπορικές ροές μεταξύ Ανατολής και Δύσης, σε συνδυασμό με τις συνεχείς τροποποιήσεις έργων και οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης, οδήγησαν στη μείωση της πρόβλεψης στο 5,7%. Μάλιστα, η αναθεώρηση θα ήταν πιο έντονη αν δεν είχε προηγηθεί η μόνιμη ενίσχυση του εθνικού ΠΔΕ κατά 500 εκατ. ευρώ με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο.

Για το 2026, όμως, και ειδικά ως προς τις δημόσιες επενδύσεις, δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια καθυστερήσεων για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων αυξάνεται σε νέο ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 16,6 δισ. ευρώ. Δεύτερον, μέχρι το τέλος Αυγούστου θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το σύνολο των δράσεων και μεταρρυθμίσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο απαιτεί δαπάνες περίπου 7 δισ. ευρώ στην οικονομία.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη δημόσια διοίκηση είναι να αξιοποιήσει μέσα σε έναν χρόνο κοινοτικούς πόρους 13,2 δισ. ευρώ —εκ των οποίων 6,2 δισ. προέρχονται από το ΕΣΠΑ και 7 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης— καθώς και να διοχετεύσει με την ίδια αποτελεσματικότητα 3,4 δισ. ευρώ εθνικών πόρων. Πρόκειται για επίπεδο απορρόφησης που η Ελλάδα δεν έχει πετύχει ποτέ μέσα σε ένα ημερολογιακό έτος.

Επιπλέον δυσκολία αποτελεί η διάθεση του συνόλου των δανείων ύψους 17,8 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς οι ιδιώτες που τα αξιοποιούν για επενδύσεις δεν μπορούν να πιεστούν να συνάψουν τις τελικές συμβάσεις με βάση τις προθεσμίες του Δημοσίου.

Ο ρόλος των άμεσων ξένων επενδύσεων

Δύο τρίτα του επενδυτικού στόχου θα πρέπει να προέλθουν από ιδιωτικές επενδύσεις —εγχώριες και διεθνείς. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι άμεσες ξένες επενδύσεις φέτος αναμένεται να διαμορφωθούν κοντά στα 7 δισ. ευρώ, επίπεδα αντίστοιχα με το 2024. Τα υπόλοιπα 23,7 δισ. θα πρέπει να προκύψουν από επενδύσεις στην κτηματαγορά, σε χρηματοοικονομικά προϊόντα και σε παραγωγικές δραστηριότητες, οι οποίες αυξάνουν σταθερά το μερίδιό τους στο επενδυτικό μείγμα.

Το μεγάλο στοίχημα για τις άμεσες επενδύσεις —που δεν ενισχύονται από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση— είναι το διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρά θεμελιώδη: σταθερή οικονομική ανάκαμψη, υγιή δημοσιονομικά και κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που διευκολύνουν την επιχειρηματική δραστηριότητα. Ωστόσο, διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις του εμπορικού πολέμου που έχει εκκινήσει η Ουάσιγκτον θα γίνουν περισσότερο ορατές εντός του έτους. Το ζητούμενο είναι αυτές οι επιπτώσεις να μην πλήξουν την ελληνική οικονομία σε μια περίοδο όπου επιχειρεί να εδραιώσει τη θέση της ως ελκυστικός επενδυτικός προορισμός.

Στεγαστική Κρίση

Το στεγαστικό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο ανθεκτικούς παράγοντες οικονομικής επιβάρυνσης για τα ελληνικά νοικοκυριά, με την Ελλάδα να καταγράφει για ακόμη ένα έτος τη δυσμενέστερη εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος κατευθύνεται σε δαπάνες στέγασης – ποσοστό χωρίς ευρωπαϊκό αντίστοιχο, καθώς ο μέσος όρος της Ε.Ε. βρίσκεται στο 19,2%. Παρότι το επίπεδο αυτό είναι χαμηλότερο σε σχέση με το 2014, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται σταδιακή επιστροφή των πιέσεων.

Η συνεχής άνοδος των ενοικίων και των τιμών κατοικιών, σε συνδυασμό με πολύ πιο αργούς ρυθμούς αύξησης των μισθών, καθιστά την εξεύρεση προσιτής κατοικίας ολοένα δυσκολότερη, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ενδεικτικά, σχεδόν το 29% όσων ζουν σε πόλεις στην Ελλάδα δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγη, έναντι ποσοστού κάτω του 10% στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Άνοδος των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων στέγασης

Ακόμη πιο προβληματική είναι η εικόνα στις ληξιπρόθεσμες οφειλές σχετικές με τη στέγαση. Το 2024, το 42,8% των πολιτών είχε καθυστερήσεις σε ενοίκια, δάνεια ή λογαριασμούς ενέργειας – το υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε.

Την ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι καθυστερήσεις μειώνονται τα τελευταία χρόνια, στην Ελλάδα αυξάνονται σταθερά. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η συνολική άνοδος των τιμών κατοικίας από το 2010 μέχρι σήμερα είναι από τις μικρότερες στην Ε.Ε.

Αν και η χώρα εμφανίζεται ως η μόνη ευρωπαϊκή οικονομία όπου τα ενοίκια, συνολικά, βρίσκονται ακόμη κάτω από τα επίπεδα του 2010, η εικόνα αυτή δεν αντικατοπτρίζει τις έντονες αυξήσεις των τελευταίων ετών σε περιοχές υψηλής ζήτησης. Η διεύρυνση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και η περιορισμένη προσφορά κατοικίας έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση μιας ιδιαίτερα πιεστικής συνθήκης για τους ενοικιαστές.

Περισσότεροι από τρεις στους δέκα ζουν στο ενοίκιο

Η ιδιοκατοίκηση συνεχίζει να υποχωρεί, διαμορφούμενη στο 69,7%, με πάνω από το 30% των κατοίκων να ζουν πλέον με ενοίκιο. Οι δείκτες διαβίωσης αποτυπώνουν σαφώς τη στενότητα των συνθηκών: η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τον χαμηλότερο διαθέσιμο χώρο ανά άτομο, ενώ περίπου το 27% του πληθυσμού κατοικεί σε υπερπλήρεις κατοικίες.

Παράλληλα, το πρόβλημα της επαρκούς θέρμανσης παραμένει οξύ· περίπου ένας στους πέντε δηλώνει ότι δεν μπορεί να διατηρήσει το σπίτι ζεστό τον χειμώνα, όταν στην Ε.Ε. το αντίστοιχο ποσοστό είναι 9,2%.

Η στέγαση ως σύνθετη κοινωνική και οικονομική πίεση

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η στέγαση μετατρέπεται σε έναν πολυδιάστατο παράγοντα πίεσης. Η άνοδος των τιμών πώλησης και μίσθωσης, σε συνδυασμό με τη συγκρατημένη αύξηση των εισοδημάτων, περιορίζει την πρόσβαση σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία, επηρεάζοντας σημαντικό μέρος του πληθυσμού.

Η διαρκής πρωτιά της Ελλάδας στους σχετικούς ευρωπαϊκούς δείκτες επιβεβαιώνει ότι το στεγαστικό δεν αποτελεί απλώς έναν οικονομικό δείκτη, αλλά κρίσιμο ζήτημα καθημερινότητας και στοιχείο κοινωνικής συνοχής.

Ελλαδάρα  

Τώρα με ενδιαφέρον και εμείς διαβάσαμε την όλη ιστορία γύρω από τους έξυπνους μετρητές οι οποίοι έχουν προσφάτως παραγγελθεί. Η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών από τον ΔΕΔΔΗΕ αποτελεί τη βάση για δυναμικά τιμολόγια και τη συλλογή δεδομένων κατανάλωσης σε πραγματικό χρόνο. Ωστόσο, όπως προκύπτει από την εισήγηση του Διαχειριστή προς τη ΡΑΑΥΕ, οι περισσότεροι μετρητές που έχουν τοποθετηθεί μέχρι σήμερα δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες δυνατότητες, με αποτέλεσμα να απαιτείται επιπλέον εξοπλισμός για την αναβάθμιση και την πραγματική χρήση των δεδομένων!!! Οι προβληματισμοί αφορούν τόσο την τεχνική συμβατότητα όσο και τις προδιαγραφές που υιοθετήθηκαν στον αρχικό διαγωνισμό, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ καλείται να δώσει διευκρινίσεις για τον ακριβή αριθμό μετρητών που μπορούν να παρέχουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.